Rritja dhe zhvillimi janë një nga shenjat më rëndësishme nga lindja e tyre. Rritja nuk është thjeshë proces kuantitativ i rritjes së dimensioneve të truput, por një proces i komplikuar i cili i përfshin edhe ndryshime cilësore të strukturës, funksionit dhe reaktivitetit të indeve të veçanta dhe organeve, si dhe ndryshimet psiqike të fëmijës gjatë përshtatjes së tij me mjdisin ose rrethin.
 
Dimensionet normale dhe karakteristikat te i porsalinduri
I porsalinduri në kohën e paraparë në shumicën e rasteve është me peshë trupore prej 2,3 deri4,1 kilogram, me gjatësi prej 46 cm deri 54 cm dhe me vëllim të kokës prej 33 deri64 сm. 
Gjatë ditëve të para të jetës i porsalinduri humb deri 10 % nga pesha e saj/tij, kurse pas 15 ditëve fillon të arrij peshën e tij/saj të lindjes dhe fillon të shtoj nga 500 deri700 gram deri në fund të muajit të parë.
Pas lindjes foshja e porsalindr mund ta rrotull kokën e tij/saj, mund ta përqendroj shikimin më shpesh te nëna, reagon ndaj zhurmave të fuqishme, dritës së fuqishme dhe ka refekse të fuqishme për lëvizje ( reflekse refleksive).
 

Në periudhën e gjidhënies, rritja mesatare e peshës së trupit gjatë tre mujëve të para të jetës është 20 deri30 gram në ditë, në tremujorin e dytë15 deri20 gram në ditë, ku pothuaj për 6 muaj foshnja e dyfishon peshën e saj fillestare trupore, në moshën njëvjeçare normalisht të duket trefish më e rëndë.
 
Gjatësia dhe vëllimi i kokës poashtu janë indikator të rëndësishëm për rritjen dhe zhvillimin e duhur të  foshnjës. Kështu deri në fund të moshës njëveçare foshnja fiton25 cm në gjatësi dhe 2 cm në vëllimin e kokës në tremujorin e parë pas linjdes kurse në fund të vitit 12 cm.
Ne pediatrit e kemi një të ashtuquajtur grafikon i rritjesme të cilin pas çdo paraqitje të masës përcillet përparimi i foshnjës krahësuar me masat normale– refrente për moshën dhe gjininë e caktuar. Në këtë mënyrë ndiqen ose përcillen dallimet dhe kërkohet arsye për ngecjen në rritje dhe ngecjet tjera.
 
Faktorët e mbetur dhe indikatorët për rritjen dhe zhvillimin normal
Përveç atyre fizik, ekzistojnë edhe faktorë tjerë që tregojnë zhvillimin e foshnjës. Ata janë shkathësitë motorik si dhe adaptimi social. Kështu kur foshnja mbush një muaj e gjysmë foshnja fillon të buzëqesh ndaj fytyrës dhe zërit të njohur, në tremuaj e mban kokën, i vë duart në gojë dhe në 4 muaj mundohet të mban produkte dhe lojëra.Tash në 6 muaj largohet nga nënstresa, lëviz lojërat nga njëra dorë në tjetrën dhe guget. Në muajin e 7 kthehet në stomak dhe fillon që ulet, në muajin e 8-të fillon të kuptoj disa urdhëra por kur e mbush muajin 9 mund të ulet qëndrueshëm, ka motorik të mirë të gishtit të madh dhe atij tregues dhe thotë së paku një fjalë me kuptim. Në moshën njëvjeçare tashmë mund të qëndroj dhe të ec me përcjelle, të artikulon së paku 3 fjalë me kuptim dhe pa ndihmë mund të shfleton fletat e librit ose librave me foto.
 
Viti i parë i rëndësishëm për tërë jetë!
Viti i parë i foshnjës është me rëndësi të madhe kur bëhet fjalë për zhvillimin dhe rritjen e saj/tij të duhur. Fëmija rritet me tempo shumë të përshpejtuar, prandaj është me rëndësi që prindërit ta ndjekin zhvillimin fizik dhe mental të foshnjës së tyre.
Në tentativën e saj/tij për ta mësuar rrethinën, foshnja mbledh prëvoja dhe të dhëna parndaj fillon t’i formoj shprehitë e para të jetës, të ndjehet e uritur, të dëshiron të luaj, të dij kur ka nevojë për kujdes dhe mbrojtje nga prindërit dhe vetëm kjo ndikon zhvillimin e vet mental dhe trupor më tej në jetë. 
 
Kokosi është një nga pemët më të jashtëzakonshme në botë kur bëhet fjalë për përbërjen e tij, komponentete ushqyese dhe format e përdorimit të tij. Mund të konsumohet i freksët, i thatë, si ujë kokësi, qumësht, yndyrë...Sidomos vaj është komponentë e cila ka vlerë të madhe ushqyese dhe përdorim të gjërë për qëllime mjeksore, kozmetike dhe kuzhinierike.
 
Hulumtimet më të reja e vërtetojnë ndikimin e tij pozitiv për mbrojtjen e zemrës dhe enëve të gjakut, përforcimin e imuniteit, përshpejtimin e metabolizmit dhe përshpetojn dobësimin. Dukshëm ndikon edhe te lëkura, flokët dhe thonjët, natyrshëm i ushqen dhe zhvillon, ndihmon në përshpejtimin e shërimit me çka mundësohet shëndeti, shkëlqyimi dhe vitalitetit.
Nuk ka pasoja të pa dëshiruara dhe prandaj është produkt i jashtëzakonshëm për përdorim në tërë familjen.
 
Përbërja
Vaji i kokosit përfitohet nga pejsa e tharë e bërthamës së arrës së kokosit.
Pothuaj 92% të vajit të kokosit e përbëjnë acidet e yndyrërave të ngopura, 6% mono të ngopura dhe 2% poli të ngopura. Gjendja bazë e acidit laurinike për të cilin burimi tjetër i vetëm është qumështi nënës, por dihet se qumështi i nënë e rrit përbërjen imunologjike të të porsalindurit, pra bëhet e qartë se për çfarë produkti bëhet fjalë.
Përbërës tjetër i ynydyrës së kokosit është acidi kapril i cili shkakton zhvillimin e ,,bakterieve të mira,, sidomos acidin qumështor. Përparsia e vajit të kokosit në krahësim me vajrat tjerë është se acidet yndyrore që i përmban në përbërjen e tij nuk depozitohen në organizëm, por direkt shkojnë në mëlçinë e zezë ku shëndrohen në nergji.
 
Përbërja shëruese
Ky produkt i vlerë ndihmon në lehtësimin e kolesterolit dhe e përmirëson dhe absorbon viaminat dhe mineralet në organizëm. 
Përdorimi i rregullt i vajit të kokosit ndihmon për mirëmbatjene shëndetit të zorrëve, redukton peshën trupore dhe e normalizon metabolizmin.
Janë realizuar shumë hulumtime për vajin e kokosit me çka është vërtetuar se përveç ndikimit antiviral dhe antimikrobial, vaji i kokosit ka edhe ndikim antikancerogjen.
Për shkak të energjisë që fitohet nga vajarat e kokosit, trupi më gjatë ruan ndjenjën e ngopjes dhe prandaj është edhe zgjedhje e shkëlqyer për ata të cilët luftojnë me kilogramet e tepërta.
 
Vaji i kokosit përdoret për të ndihmuar në këto gjendje;

·       Sëmundje të lëkurës dhe vraja
·       Atritin dhe reumën
·       Pickimet nga insektet
·       Sëmundjet e qiellzës
·       Parazitët e kuq
·       Problemet me sistemin digjestiv
·       Infeksionin virale dhe bakteriale
·       Infeksionet nga këpurdhat
·       Diabetetin
·       Imunitetin ei reduktuar
·       Lodhjen kronike
·       Migrenën
·       Depresionin
·       Reduktimin ei koncentrimit dhe të mbajturit mend
·       Sëmundjen e Parkinsonit
·       Sëmunden e Alcihajmerit
·       Kujdesin e lëkurës dhe flokëve

Konsumi i rekomanduar ditor është nga dy deri katër lugë vaj të ftohtë të kulluar të kokosit. Mund të merret direk me lugë ose mund ta shtoni në sallat ose lëng.
 
Ideale për përdorim të jashtëm
Përveç për shëndetin e organeve të brendshme, vaji i kokosit përdoret edhe për masazhe dhe kujdes të lëkurës dhe flokëve.
Gjatë masazhës së ekstremiteteve dhe nyjeve, vaji i kokosit ka ndikim antiinflamator. Kjo ndihmon te podagëra, artriti, reumatizmi, dhimbja e nyjeve dhe ëntjet. E ushqen lëkurën, e bën më të fortë dhe më elastike, pengon formimin e rrudhave dhe zbokthin.
Vaji i kokosit e rrit rritjen e folikulave, e ushqen dhe rigjeneron flokët. Për shkak të kësa shpesh përdoret për trajtimin e flokëve.
 
Vaji i kokosit mund të jetë zëvendësim ideal për dhjetra produkte për kujdes dhe bukuri dhe çdo ditë mund të përdoret për:
·       Trajtimin e zgavrës së gojës
·       Masazha
·       Rruatja dhe depilimi
·       Kujdes për skalpin dhe flokët
·       Si krem për hidratim 
·       Pickime nga insektet
·       Pilingu i trupit
·       Largimin e makiazhit
·       Kujdes për thonjët
·       Ndihmë nga skuqa e pelenave, djegieve
 
Në kuzhinë

 
Vaji i kokosit në kuzhinë mund t’ju shërbej si:
• skuqe, gatim dhe për ushqim tjetër të përgatitur
• shtojcë në kafe, çokolatë të nxehtë ose kakao
• përgatitjen e kekave të njelmëta dhe të ëmbla, petullave dhe bukës dhe produkteve të furrës
• përgatitjen e lëngjeve dhe marmalatëve të shijshme dhe të shëndetshme nga pemët dhe perimet.
 
Blerja dhe zbatimi
 
Më së miri është të përdoret vaji i kokosit në formë të papërpunur, sepse në atë mënyrë do ta nxjerrin dobinë më të madhe nga përbërësit e tij shërues.
Sërish, për shkak të rezistencës së tij të jashtëzakonshme ndaj temepraturës, vaji i kokosit edhe për pjekjen dhe skuqen e ushqimit – për dallim nga vajrat tjerë të cilët në temperatura të larta në mënyrë drastike mund t’i ndryshojnë karakteristikat e tyre dhe të bëhen kancerogjen.
 
Në temperaturat më të ulëta, vaji i kokosit është në formë të fortë dhe ky quhet gjalp kokosi, kurse në temepraturë prej 23 C bëhet i lëngshëm.
 
Kur ta bleni, vaj të ftohtë, të shtrydhur të kokosit. Mos bleni vaj të reafineruar, i cili është shumë më lirë, poashtu është i privuar nga dobitë e këtyre ushqimeve të vlefshme.





 
Antioksidans i fuqishëm nga grupi i vitaminave që treten në yndyrëra. Njihet edhe si “Vitamina e rinisë ose vitamina e bukuris. Është i pranishëm në lloje të ndryshme të ushqimit, vajra dhe yndyrëra. Prania e tij e mbron organizmin nga paraqitja e sëmunjdeve serioze të zemërës dhe ka ndikim të madh mbi procesin e plakes dhe mirëmban vitalitetin e lëkurës së trupit.”
 
Vitamina e fertilitetit
Vitamina E ka ndikim pozitiv mbi tërë organizmin dhe luan një rol të rëndësishëm për funksionin e duhur të gjëndrave me tajim të brendshëm, sidomos për funksionin e gjëndrave gjinore. Vitamina E kontribon në formimin e qelizave reproduktuese dhe e përmirëson fertilitetin te të dy gjinitë. 
 
Antioksidans i fuqishëm
Vitamini E është antioksidans më i rëndësishëm që zbërthehet ose tretet në yndyrëra. Ai i mbron strkturat e membranave qelizore nga ndikimi i radikaleve të lira, lufton kundër proceseve ndezëse dhe në këtë mënyrë natyrisht e ngadalson plakjen e qelizave. Duke ju faleminderuar efektit të tyre antioksdues dhe neutralizimit të radikaleve të lira, vitamina E ndihmon pengimin e oksidimit të kolesterolit dhe kohë pas kohe i mbron edhe enët e gjakut nga dëmtimi. 


Bekim për lëkurën
Vitamina E luan një rol shumë të rëndësishëm për mirëmbatjen e shëndetit të lëkurës. E redukton inflamacionin e trupit dhe lëkurës dhe ndihmon në mirëmbajtjen e shëndetit të lëkurës. Poashtu, vitamina E është i rëndësishëm për mbrojtjen nga dielli, shërimin më të shpejtë të plagëve, reduktimin e akneve dhe puçrave, dhe bashkë me vitaminën C mund të përmirësojnë edhe simptomet e egzemës.Për shkak të këtyre përbërësve, ai është përbërës kryesor në shumë produkte kosmetike për kujdes dhe kundër plakjes së lëkurës. 
 
 Për shikim të mirë
Vitamini E me antioksidansa tjerë si beta karoteni, votamini C, seleni dhe zinku tregojnë efekt të jashtëzakonshëm në drejtim të mbrojtjes së funksionit të syve dhe prevenimin e paraqitjes së degjenerimit makular dhe kataraktës.
 
Për qëndrueshmëri fizike të fuqisë muskulore
Vitamina E ndikon dukshëm edhe te përmirësimi i qëndrueshmërisë fizike me përmirëismin e qarkullimit të gjakut dhe energjisë. Dukshëm ndikon dhe në reduktimin e nivelit të stresit soksidues të indit muskulor pas aktivitetit fizik.
 
Konsumi i rregullt dhe i përshtatshëm i vitaminës E me anë të ushqimit të llojllojshëm dhe të balancuar mund të prevenoj dhe të ndihmoj përmirësimin e gjendjeve si:

-  aknet 
-  ateroskleroza
-  astma
-  diabeti
-  epilepsia
-  steriliteti
-  menopauza
-  migrena
-  osteoartriti
-  katarakta
-  pika në tru
 
 Burimi i vitaminës E 
Vitamina E është e përhapur në natyrë sidomos në botën bimore. Më së shumti gjendet në yndyrërat bimore, frutat me bërthamë si bajamet, lajthitë, arrat, perimet me gjethe të gjelbërta si spinaqi, drithërat, farat e lulediellit dhe kungulli, patatja e ëmbël dhe avokado. Në mish gjendet vetëm në sasira të parëndësishme. Embrionet e drithërave, vajrat bimore dhe farat yndyrëlëshuese janë burime më të pasura. Ushqimi i pasur me vitamin E më së miri konsumohet i freskët. Me gatim humbet 50-90% e vitaminës. Ushqimi i pasur me këtë vitamin duhet të ruhet e mbyllur për shkak të ndjeshmërisë ndaj oksigjenit dhe mundësisë për oksidim.
 
Konsideorhet se depoja e këtij vitamini gjendet në indin yndyror. Koncentrime të larta gjenden në mëlçinë e zezë, zemër, muskul, testise, mitër, gjëndrat mbiveshkore dhe hipofizë. Lirohet ngadal dhe për efekt plotësisht terapeutik nevojite dy deri tre muaj. Kafshët dhe njeriu nuk janë në gjendje ta sintetizojnë këtë vitamin.
 
Dozat e rekomanduara ditore të vitaminës E
Adoleshentët dhe të rriturit – 15 mg 
Fëmijët dhe adoleshentët më të ri 6-11 mg në ditë
Nënat me gjidhënie deri në 19 mg 
 
Mungesa e vitaminës E:
Edhepse rrallëherë për shkak të mungesës së vitaminës E mund të parqiten simptomet vijuese:
dobësia e muskujve, probleme me të pamurit, lëvizja jo stabile, anemia, probleme me tretjen e ushqimit.
 
 
Merkure, 22 Gusht 2018 00:00

ANKSIOZITETI

Në rrethanat e jetës me tempo të shpejtë, ndryshimet e shpejta teknologjike, shqetësimi për çështje ekopnomike si dhe krizat globale sociale shoqërore detyrojnë paraqitjen e gjendjes së anksiozitetit vazhdimisht e më shpesh Të dhënat e këtilla janë edhe më shqetësuese sepse personat anksioz nuk e konsiderojnë mjaftë seriozisht gjendjen e tyre për të kërkuar ndihmë prfoesionale. 
 
Çka në fakt paraqet anksioziteti
Anksioziteti është ndjenjë e shqetësimit të përgjithshëm, frikë e paqartë pa ndonjë arsye të qartë të jashtëme, tension psikomotorik dhe bregosje. Anksioziteti manifestohet me anë të shumë simptomeve fizike dhe psiqike të cilat përjetohen si të pakëndshme, por shpesh paraqiten edhe në kombinim me sëmundje tjera, sidomos me depreisonin. Specifike për anksiozitetin është se më shpesh motivohet dhe nuk ka të bëj me ndonjë objekt, ndodhi ose person konkret. 

Nocioni anksiozitetshpesh ngatërrohet me nocionin frikë. Por, sërish bëhet fjalë për dy dukuri plotësisht të ndryshme dhe me rëndësi është të bëhet dallim mes tyre. Anksioziteti është përjetim i ndryshëm kualitative nga frika dhe paraqitet kur personi nuk mund të ballafsqohet me rrezikun. 

Te frika rreziku është racional, sepse objekti ose dukuria dukshëm perceptohen dhe mund të identifikohen, kurse te anksioziteti nuk ekziston objekti ose burimi i perceptuar me vetëdije që paraqet rrezik dhe i njejti mbështetet mbi pritshmërinë se do të ndodh diçka e keqe ose e rrezikshme.  Koncepti për mundësi të pakufizuara për sajimin e dukurive të mundshme paraqet një burim të pashtershëm për anksiozitetin.

Arsyet?

 

Arsyeja e përpiktë për anksiozitetin nuk dihet, por ekzistojnë shumë faktor të cilët mund ta nxisin anksiozitetin. Rëndësi luajnë faktorët gjenetik, proceset biokimik në tru dhe ndikimi i mjedisit. Traumat e ndryshme ose momentet shqetësuese gjatë jetës, vdekjae ndonjë të afërmi, divorci, ndërrimi i vendit të punës, ndërrimi i vendit të banimit- mund të shkaktojnë anksiozitet.

Simptomet e naksiozitetit

Manifestimi fizik i anksiozitetit më shpesh ndodh nëpërmjet: punës së përshpejtuar të zemrës; hipertensionit; frymëmarrjes së përshpejtuar ose e cekët; pështjelljes ose tharjes së gojës; skuqjes dhe djersitjes; dridhjes; dëmtimet gastrointestinale, tendosjes muskulore; humbjes së frymëmarrjes dhe ndjenjës së asfiksimit; vështirësitë me gëlltitjen („therra në fyt“), ndjenja e ligështisë, etj.
Shenjat psiqike për anksiozitetin janë: humbja e lehtë e durimit; vështirësi për gjumin; vështirësi me koncentrimin; pritja e vazhdueshme e ndodhive negative nga çdo situatë në jetë; obsesioni, nevoja për ikje, fshehje ose shmangie nga detyrat, etj.
 
Kur duhet t’i drejtoheni mjekut tuaj:
Jo gjithmonë dita e keqe ose periudha me shqetësim paraqet gjendje anksioze. Por nëse shumica e simptomeve të cektura paraqiten më shumë se gjashtë muaj, me siguri bëhet fjalë për dëmtim anksioz dhe ndihma dhe këshillat nga mjeku janë të rëndësishme për diagnostifikimin dhe parandalimin e problemit.
 

Trajtimi për anksiozitetin

Për të përmirësuar cilësinë e jetës së personit me anksiozitet, shumë është me rëndësi njohje e hershme e anksiozitetit dhe trajtimi i përshtatshëm profesional. Trajtimi profesional në fazat e hershme ndihmon që të pengohen disa pasoja më të rënda siç janë depresioni, keqpërdorimi i alkoolit, substancat psikotropike dhe të tjera.

Ekzistojnë shumë qasje psikoterapeutike si terapia Geshtalt, terapia kognitive-behaviorale, terapia familjare dhe të tjera të cilat mund të ndihmojnë që ta tejkaloni këtë gjendje anksioze. Sipas dëshirës, sipas vlerësimit të personit profesional, në trajtim mund të përfshihet edhe terapia medikamentoze, gjegjësisht përdorimi i anksiolitëve dhe antidepresivëve.
 
Vetëm-trajtim
Në disa raste, anksioziteti mund të shërohet në shtëpi pa mbikëqyrjen e mjekut. Por, kjo mund të kufizohet te periudhat më të shkurtëra të anksiozitetit dhe për arsye të qarta.
 
Ekzistojnë disa ushtrime dhe aktivitete të cilat rekomandohen:
 
Trajtimi i stresit:Të mësuarit si ta menaxhojmë stresin mund të ndihmoj që t’i kufizojmë sfiduesit e mundshëm. Kujdesuni për shtypjet dhe afatat kohore, krijoni listë të prioriteteve për t’i bërë detyrat më friksuese më të realizueshme. 
 
Teknikat e relaksimit:Aktivitete të theshta mund të përdoren që të liroheni nga shenjat mentale dhe fizike të anksiozitetit. Ata përfshijnë meditimin, ushtrimet për frymëmarrje të thellë, banjo të gjata, pushim në hapësirë të errët dhe joga.
 
Mënyrë e shëndosh e jetës:Mbatja e aktivitetit, të ushqyertit të duhur, dalja në natyrë, koha e kaluar me familjen dhe miqt, janë shumë të dobishme për reduktimin e anksiozitetit dhe për përmirësimin e gjendjes suaj të përgjithshme. Përdorimi i përbërësve natyror si: çaji prej kamomile, çaji i gjelbërt, sumbullare, livanda, valerian, balsam mund t’ju ndihmojnë shumë që t’i qetësoni mendimet tua. 
Sportimi dhe aktiviteti fizik poashtu mund ta përmirësojnë fotografinë që e keni për vetvete dhe t’i lironi komponentet kimike në tru që shkaktojnë ndjenja pozitive.

 
Mësohuni të ballafaqoheni
Ballafaqimi dhe kërkimi i arsyes së vërtetë ndoshta është çelësi për trajtimin e anksiozitetit. Asnjëherë mos u dorëzoni me shenjat e para të dobësimit. Gjeni arsyen! Gjeni se çka ka shkaktuar sulmet dhe mësoni se si t’i transferoni mendimet negative në gjëra pozitive.

 
 
 
 
 
 
Merkure, 22 Gusht 2018 00:00

Bari i Akilit

Rritet gjithkund, pranë rrugëve, rajoneve me kullotave me klimë kontinentale. Ajo ka lule të bardha të cilat lulëzojnë nga qershori e deri në gusht.Trungu ka ngjyrë të kaltër të hapur ose kafe të mbyllur, gjethe shumë të holla me penda dhe ka aromë të mirë.Pjesët mjekuese e kësaj bime janë lulet dhe pjesa e sipërme e bimës. Mblidhet gjatë kohës së lulëzimit, kurse gjethet mblidhen deri në vjeshtë.
 
Bari i Akili i njohur nga e kaluara dhe qysh atëherë kanë qenë të njohur edhe vetitë e saj shëruese. Ajo është shumë e njohur mes herbalistëve dhe njerëzve që merren me mënyrën aletrnative të mjekimit.

Emëri latin i bimës Achilleamille folium buron nga një legjendë për Akilin, i cili në momentin e pushtimit të Trojës, ishte goditur nga një shigjetë helmuese por me këshillimin e Afroditës së bukur, Akili e përdori këto bimë për shërim të plagës dhe për reduktimin e dhimbjeve.

Te ne njihet si Bar i Vjedhësve sepse ndonjëherë “vjedhësit” e kanë prëdorur këtë bimë për shërim të plagëve.
 
Përbërja
Pjesa mbitokësore e bimës përmban 1% vaj eterik, flavonoide, Vitamin K, materie të athta ahileine, rrëshirë, sterile, tabnine dhe të tjera.
Vaji eterik fitohet nga destilimi, kurse përmban pinen, tujon, limonen, borneol.
 
Përdorimi
Përveç në mjekësinë popullore, bari i vjedhësve gjen përdorim të dukshëm edhe në mjekësinë bashkëkohore. Më shpesh përdoret te sëmundjet e lukthit dhe zorrëve, gjatë etheve, rritja e shtypjes së gjakut, si mjet për ndërprerje të gjakderdhjes, gjatë trombozave të zemrës dhe trurit.
 
Për çajin
Çaji nga bari i vjedhësve përdoret kundër kokëdhimbjes dhe insomnisë, kundër vjelljes, te sëmundjet të cilat shoqërohen nga sekretim dhe lotim të syve dhe për gjakderdhje nga hunda. 
 
Përdoret gjatë sulmit nga migrena, si pasojë e ndjeshmërisë ndaj ndryshimit të kohës dhe pataqitjes së erës së ngrohtë. Me konsumim të rregullt të çajit që pihet me gllënka, aq sa është e mudnur më i nxehtë, sulmet dhe intenziteti i sëmundjeve mikronoze mund dukshëm të reduktohen.
 
Në formë të çajit përdoret edhe për përmirësimin e oreksit. Me shijen e saj të athët ndikon edhe në mukozën e lukthit, me çka nxitet tajitja e lëngut të lukthit, përmirësohet oreksi, reduktohen vështirësitë në lukth, bymimi dhe tretja e vështirë.
 
Bari i Akilit ka sasi të madhe të vitaminës C dhe përdoret edhe gjatë gjakderdhjes dhe hemoroideve. Konsumimi i çajit nga bari i Akilit ndihmon në përforcimin e gjakut, shërimin e mëlçis së zezë, pankreasit, shpretkës, tëmthit, shtypjes së gjakut në kokë, takikardia, sëmundjes së eshtrave dhe kurrizit, menstruacioneve jo të rregullta, hemoroideve gjakosëse, puçërave të ndryshëm, ulçerat, etj.


 Përdorimi i gjërë i jashtëm
Jashtë përdoret për shpërlarje, si shampo dhe për kompresa.
Është dëshmuar se ka ndikim pozitiv me mjekimin e duarve të plasura, plagëve të thitheve të nënave me gjithënie, por përdoret edhe për mjekimin e psoriazës.
Te psoriaza përveç kompresave me çaj nga bari i Akilit, në mënyrë ploësuese konsumohet edhe çaji nga bari i Akilit.
Mjeksia zyrtare ka dëshmuar se ekstrakti nga gjethet e barit të Akilit e ngadalson zhvillimin e bakterieve patogjene.  Ka ndikim të fuqishëm dhe është e shkëlqyer për qetësim të sistemit nervor në rast të çrregullimit psiqike.
 
Dhimbjet e shkaktuara nga ndezja shpesh vazhdojnë edhe pas shmaponit të parë, kurse ndjezja ngadal qetësohet.
Shampotë janë të sukseshsme edhe te urinimi në krevat te fëmijët dhe personat më të moshuar.
 
Bari i Akilit mund të shkaktoj alergji. Për shkak të kësaj personat që janë të ndjeshëm ndaj saj dueht t’i përdorin bimët e reja të sapombledhura dhe çajin ta mbledhin në sasira të vogla.
 

Përgatitja e çajit nga а bari i Akilit:
Një lugë e plotë kafeje të përzijhet me ¼ l ujë dhe e lëm të 10-tra minuta. Kullohet dhe pihet sidomos më mirë nëse ëmbëlsohet me mjaltë. Rekomandohet që çai të pihet i ngrohtë.
 
Përgatitja e shamponit me barin e Akilit:
100 gr e barit të Akilit, e lëm natën në ujë të ftohtë. Ditën vijuese ekstrakti e nxehim deri sa të zije, pashtaj shtohet në ujin për pastrim.
 
 
 
Zumba Fitnes është brendi më i njohur te ushtrimet për mirëmbajtjen e trupit-fitnes. Zumba nuk është vallëzim, nuk është as edhe version i aeriobikës klasike por është programë për ushtrime i zbuluar nga Alberto "Beto" Perez, i cili në vitin 2001e brendoi dhe e përhap nëpër botë me anë të instruktorëve të licencuar për Zumba Fitnes.


Çka është Zumba Fitnes?

Zumba  fitnes paraqet programë për ushtrime aerobike ku përfshihen elementet e vallëzimit, gjegjësisht kombinon hapa bazë të vallëzimit që hasen në latino dhe muzikën ndërkombëtare me qëllim që ushtrimet të bëhet zbavitëse.
Muzika është element kyç i orëve për Zumba.Koreografia e krijuar me takte specifike dhe ndryshimi i tempos, tranzicionet e ushtrimit nga një lëvizje në tjetrën duke përfshirë tonimin, përforcimin ose kardiio lëvizjen, synojnë të aktivizojnë një grup muskujsh në trup.Zumba huazon shije latino nga stilet vijuese të vallëzimit; Kumbia, Sal-sa, Merengo, Mambo, Flamengo, Ça-ça-ça, Samba,Hip Hop,Тango dhe shumë tjera. 

Përfitimet nga Zumba  fitnes

Është dëshmuar se Zumba në mënyrë të veçantë dhe të çuditshme pozitivisht ndikon te ushtrimet. Përfitimet nga zumba gjenden gjithkund, mes të cilave janë:
·    Fitimi i ndjenjës së lumturisë dhe kënaqësis gjatë ushtrimeve
·    koordinimi më imirë i trupit deri në fund të kufijve.
·    terapi e fuqishme dhe e dukshme anti-stres.
·    harxhimi i shumë kalorive që lëvizin nga 500-1000kalori 1 orë.
·    mjedis i lehtë dhe jo stresues për mësim të lëvizjeve të reja me anë të vallëzimit
·    fitimi i fotografisë pozitive për vete-jo vetëm që do të dukeni mirë, por edhe do të ndjeheni mirë.
·    përfshin të gjithë grupet e muskujve.
·    eliminon arsyet kyçe për dorëheqen nga ushtriem; mungesën e kohës dhe bezdinë.
·    njohje të reja dhe miq të ri.

 


Për çdo stërvitje vishuni në atë mënyrë ku do të keni lëvizshëri maksimale, sepse Zumba  fitnes e kërkon atë.
 
 Për kë është Zumba  fitnes?
Zumba fitnes është program e cila është e përshtatshme për të gjitha grupmoshat, pavarsisht nga kondicioni fizik i tyre, nëse keni ose jo përvojë me vallëzimin, pavarsisht nëse jeni mashkull ose femër, i ri ose i moshuar, madje edhe fëmijët mund ta praktikojnë vallëzimin.Rekomandohet kryesisht për ata të cilët janë më pak aktiv, lëvizen shumë pak, kanë tepricë të indit yndyror nënlëkuror prej të cilit dëshirojnë të çlirohen por nuk din si.
 

Lëvizja e tërë trupit

Një nga dobitë më të mëdha nga zumba është ajo që e lëviz tërë trupin. Në vend të përqendrimit në vende të caktuara të trupit, zumba ju motivon që të lëvizni, të ndjeheni të gjallë dhe të kënaqeni me rritëm.
 
Tonizimii muskujve
Zumba ndihmon edhe gjatë tonimit të muskujve të tërë trupit pa ndjerë vbështirësi më të madhe. Pas rezultateve të para të dukshme, dëshira për zumba edhe më shumë do t’ju rritet.

Reduktimii shtypjes së gjakut

Me ushqimin e duhur dhe me ushtrime zumba,shtypja e gjakut me siguri reduktohen. Kjo është shumë me rëndëi, sidomos për ata që kanë probleme me shtypjen e lartë të gjakut.

Djegia e kalorive

Me paraqitjen e zumba ka fundi i 90-ave, shumë studime shkencore e kanë vërtetuar efikasitetin e saj për djegien e kalorive.Konsiderohet se mesatarisht, me një orë ushtrime zumba, digjen 400 kalori.

Çlirimi nga stresi

Ushtrimet, në përgjithsi, ndikojnë mbi lirimin e stresit. Vallëzimi, muzika dhe lëvizjet në zumba e përbëjnë tërë atë proces më pak më interesant.

Kardio stërvitje

Ushtrimet zumba janë edhe stërvitje e mirë kardio.Ndërkohë që stërvitja kardio zakonisht është i lodhshëm dhe paraqet problem, më mirë është të shkoj në zumba dhe t’i ndjeni dobitë e tilla edhe një herë.

Kondicioni

Ndoshta rezultatet nga zukmba nuk do të jenë menjëherë të dukshëm, por mos u shqetësoni. Kombinimi i fitnesit dhe lëvizjes së vallëzimit, me siguri do t’ju mbaj në gjendje të mirë fizike. Edhe kjo paraqet edhe një arsye plus për të shkuar në zumba dhe thjeshtë të kënaqeni.
 
Ndikon edhe si stërvitje për frymëmarrjen
Ashtu siç edhe thamë, zumba është vallëzim që bën pjesë në kategorinë e ushtirmeve aerobike. Duke pasu parasyshë se me zumba bëhen ushtrime aerobike, ky vallëzim ju ndihmon që thellësisht të frymoni me çka rritet edhe fuqia e mushkërive të bardha.
 
Zumba nuk është vetëm vallëzimZumba nuk është vetëm ushtrime. Zumba nuk është vetëm argëtimZumba është të gjithë bashkë. Argëtohuni dhe ndërtoni trupin tuaj me argëtim të mirë!
 
Shkuarja në shkollë ëshë një nga ndodhitë më të rëndësishme në jetën e një fëmije.Kjo është periudhë në të cilën ngal hyjnë në botën e detyrimeve dhe botën e të rriturëve. Ta përgatisni fëmijën për këtë hap don të thotë ta aftësoni që ai në mënyrë më efikase t’i kryej detyrat të cilat i parashtohen para tij nga shkolla dhe familja. Ky është proces i cili si për fëmijët poashtu edhe për prindërit është njëlloj i rëndësishëm. 
 

Qëndrimi pozitiv

Shumë është me rëndësi që fëmijut t’i prezantohet dhe t‘i zhvillohet qëndrimi pozitiv dhe emocionet pozitive ndaj insitucionit të shkollës. Përgatitja emocionale është me domethënie të madhe në drejtim të zhvillimit të dashurisë ndaj shkollës dhe largimit të tërë frikës dhe dilemave të mundshme.
Është gabim që shkolla t’i paraqitet si insitucion ku fëmijës do t’i mësohet rendi.Kjo shpesh është gambim që praktikohet nga vetë prindërit. Prandaj bisedat për rëndësinë dhe gjërat e bukura që e presin fëmijën tuaj, shëtitja në oborrin e shkollës dhe leximi i tregimeve për ndodhitë shkollore, shëtitjet nëpër oborrin e shkollë është përgatitje e mirë dhe zhvillon qëndrim pozitiv. 
 
Fëmijët që shumë shpejtë adaptohen dhe janë të suksesshëm në shkollë, në përgjigjës burojnë nga familjet që u kanë dhënë mbështetje të pa rezervë, dhe të cilët kanë qasje pozitive ndaj shkollës dhe të mësuarit.
 
Poashtu nëse u mësojmë fëmijëve raportin e mirë ndaj punës dhe detyrimeve do ta ndihmojë fëmijën që nga mosha e re të bëhet e vetëdijshme për domethënien e punëve, dhe përkufizimin e qartë se çka është lojë dhe çka është punë.
Prandaj, ndarja e obligimeve shtëpiake gjegjësisht punës të cilën nga fëmija e kërkojmë ta mbaroj pa ndihmë dhe mbikëqyrje ndihmonë në vetëdiciplinë, pavarsinë e nxënësit dhe në planifikimin e kohës.Ky aktivitete ndonjëherë për fëmijun është sfidë e vërtetë dhe do të kërkoj mbështetje dhe pëkushtim të plotë nga ana juaj. Por interesi dhe shqetësimi ose brengosja juaj janë një shembull i vërtetë nga i cili fëmija mund të mësoj dhe t’i arrij shprehitë të cilat mund të jenë të dobishme në të kundërtën.
 
Përgatitja edukativo-arsimore

Pikërisht kjo përgatitje ka të bëj me formimin e shprehive të punës për mësim dhe për përvetësimin e disa paranjohurive të caktuara. Por jo gjithmonë është më e rëndësishme që fëmija të di të lexoj para se të shkoj në shkollë. Këto janë gjëra të cilat fëmija gjithsesi do t’i mësoj në shkollë, sepse jo rrallëherë ndodh që të njejtat t’i ketë përvetësuar dhe interpretuar në mënyrë të gabuar.
Kushtoni më shumë vëmendjedryshimeve në natyrë dhe rrethinë. Mundësoni fëmijës që në mënyrë të pavarur të bëj krahësime, të orientohet në hapësirë dhe kohë dhe të lidh disa aktivitete të caktuara me periudhën kohore.Paraqitja e një rutine të thjeshtë ditore është shumë ndihmuese. Lexoni tregime fëmijëve tu edhe kur jan shumë të vegjël. Leximi i rregullt do të transformohet në shprehi të rregullt për kryerjen e detyrave të shtëpisë, kur fëmijët do të shkojnë në shkollë. Caktoni vendin dhe kohën për mësim dhe detyra shtëpie. Kjo nuk është patjetër të jetë diçka e veçantë, me rëndësi është të mos ketë në atë hapësirë pajisje elektronike të cilat do ta koncentrojnë dhe më me rëndësi është që fëmijët të marrin porosinë se detyra e shtëpisë është prioritet.
Insistoni që detyrat e shtëpisë të jenë të rregulluara. Fëmijët duhet të mësojnë se është me rëndësi që ta paraqesin vetveten dhe punën e tyre në rendim më të mirë të mundshëm, sepse ky është indikator për vetërespekt dhe respekt për të tjerët. Shprehi e cila do t’i sjell dobi më andje në jetë. Kontrolloni detyrat e shtëpis së fëmijëve të tyre, kontrolloni nëse e kanë kuputuar procedurën dhe procesin e të njejtës.Merrni pjesë nëse fëmija ju parashtron pyetje konkrete dhe kërkon sqarim plotësues. Gjithsesi mos e teproni me vendosjen e kritereve të fuqishme dhe rregulla për mësim.Gjithmonë le të ketë hapësirë për lojë dhe aktivitete të cilat i kanë të preferuara. Sporti le të mbetet si prioritet që do të përshtatet me detyrat e mbetura.


Përgatitja sociale

Përgatitja sociale e fëmijës suaj ka të bëj me mundësinë për përvetësimin e formave specifike të sjelles të nevojshme për krijimin dhe ruatjen e komunikimit me fëmijët tjerë dhe rrethinën. Kjo përfshinë edhe komunikimin edhe me njerëz të pamjohur, por jo me firikë por me kujdes. Të krijoj miqësi të reja dhe shoqëri, të mësoj t’i ndaj punët dhe të ketë ndjenjën e përgjegjësisë ndaj të tjerëve.Pjekuria sociale nënkupton edhe ekzistimin e shprehive kulturore gjatë të folur, në sjelle dhe respektimin e të tjerëve.

Dëgjoni fëmijën tuaj

Gjithsesi dëgjoni fëmijën tuaj dhe gjithmonë ndani mjaftë kohë për pyetjet e tij dhe kërkesat e tij. Pavarsisht sa janë të njejta përsëritëse ose ndoshta të pa rëndësishm, rëndësinë ua jepni ju.Në këtë mënyrë fëmija do të ndjehet i sigurtë dhe do të mund të mbështetet mbi ndihmën tuaj.Problemt me të cilët mund të hasen gjatë shkollës le të jetë të përbashkët. Motivoni bisedën për të njejtat probleme dhe t’i ndaj me ju.Në këtë mënyrë ndjenja e sigurisë vetëm do të vërtetohet dhe ju do të jeni të sigurtë se gjthçka është në rregull.
Nëse sërish vëreni se fëmija juaj sillet në mënyrë të çuditshëm, të ketë frikë, i tërhequr ose agresiv tentoni të flsini dhe ta kuptoni arsyen për këtë sjelle. Në situata të caktuarta, kërkimi  ndihmës plotësues profesionale mund të jetë shumë e rëndësishme në procesin e përgatitje dhe adaptimit të fëmijës me ndryshimet e reja jetësore dhe detyrimet të cilat ngadal por sigurt ia imponon bota e të rriturve.
 
 
 
Puberteti është periudhë e jetës kur fëmijët prjetojnë ndryshime të mëdha fizike dhe emcionale, kur nga fëmijë ngadal kalojnë në individë të rritur.Rritja fillon në gjysmën e parë të pubertetit, por mbaron kur mbaron edhe vetë puberteti.Përveç rritjes fizike dhe ndryshme fizike të trupit puberteti paraqet “moshën turbulente” kur bëhet fjalë për ndryshimet dhe përjetimet emocionale dhe psiqike te adoleshentët.
 

Kur fillon puberteti?
Tërë fëmijët në botë kalojnë nëpër pubertet. Te vajzat puberteti ndodh mes moshës 10-14 vjeçare. Me kalimin e viteve, kufiri vjetor për hyrje në pubertet vazhdimisht reduktohet.Mosha mesatare për paraqitjen e ciklit të parë menstrual në vitin 1900 ishte mosha 15 vjeçare.Deri në 1990-tat u reduktua tashmë në moshën12,5vjeçare, dhe vazhdon të reduktohet nën moshën 10 vjçare. Lloji i ushqimit, ushqimi i pasur me pesticide dhe ndotja e mjedisit (ajëri dhe toka) konsiderohen si shkaktar kryesore të kësaj tendence.
Në moshën e paraqitjes së shenjave të para poashtu ndikon edhe faktori gjenetik dhe historia familjare për pubertetin e prindërve.
Ekzostojnë edhe raste të paraqitjes së hershme dhe të vonshme të pubertetit. Nëse shenjat e para janë paraqitur  para moshës 6 vjeçare (vajzat e racës së zezë) ose 7 vjeçare(vajzat e racës së bardhë), ose para moshës 9 vjeçare te djemt konsiderohet si pubertet i hershëm. Nëse shenjat e para paraqiten pas moshës13,5 vjeçare(vajzat) dhe pas moshës14vjeçare(djemt), konsiderohet si pubertet i shtyrë. Për çdo dyshim më së mirë është të konsultoheni së pari me mjekun para se të sjellin ndonjë vendim.
 
Ndryshimet e para
Puberteti është fazë e zhvillimit biologjik në të cilën fëmijët seksualisht të pjekur bëhen të gatshëm për shumim. 
Te fëmijët ndryshimet e para që i shkaktojnë horomonet janë te testiset– rriten dukshëm dhe tajojnë testesteron dhe sperm. 
Te vajzat shenjat e para drejtohen ka rritja e gjive.
Pastaj paraqiten qimet e para nën sqetulla, dhe te ato rreth gjenitaleve. Ndryshimi i fundit fizik te meshkujt janë qimet në fytyrë, që njihen si mjekër dhe mustaqe.
Gjatë asaj periudhe 2-3 vjeçare sa edhe zgjat faza e pubertetit, thuhet se trupi rritet dukshëm ose përnjëherë. Disa fëmijë ndodh që të rriten edhe me 10 cm në vit. 
Si rezultat i krijimit të testesteronit, te djemt ndodhin disa ndryshime në formën e trupit.Krahërori bëhet më i gjërë, trupi më shumë muskuloz, gjenitalet rriten, për pak kohë rriten dhe gjitë, po më shpesh tërhiqen kur mbaron puberteti. Djemt bëhen burra edhe kur zëri ju pëson mutacion dhe bëhet më i thellë. 
 

Trpi i vajzave mbushet dhe rrumbullaksohet. Kofshat zgjerohen, gjitë rriten, fillimisht me ëntje të vogël nën thithe,dhe jo barabartë, njëri gji më shpejtë se tjetri, por në fund barazohen shpeshherë. 
 
Më shpesh dy vite pasi të fillojnë të rriten gjitë te vajzat, ndodh edhe një ndryshim shumë i rëndësishëm– cikli i parë menstrual. Cikli zakonisht zgjat nga 2-7ditë dhe mund të shoqërohet me dhimbje me intenzitet të madh ose të vogël. Për tejkalimin më të lehtë të ciklit të parë, me rëndësi të madhe është përgatitja e duhur dhe diskutimet nga prindërit (më shpesh nëna).


Jo të gjithë ndryshimet janë të mira
Pjesa më e madhe e fëmijëve kalojnë edhe  nëpër një ndryshim– paraqitja e akneve. Te disa lëkura vetë pastrohet për disa muaj, kurser disa akne janë probleme që zgjasin me vite. Më shpesh mjafton që fytyrën ta pastrojmë dy herë në ditë me ujë të vakët dhe sapun të butë ose tonik, por nëse ka nevojë mund të konsultohet edhe kosmetikët ose mjek i lëkurës. Në asnjë rast nuk rekomandohet që fëmijët vetë t’i trajtojnë dhe t’i përdorin preparatet sipas dëshirës së tyre.
Edhe një ndryshim jo shumë i rëndësishëm është aroma e re e trupit, sidomos nën sqetulla.Nën ndikimin e homoneve, fillojnë me punë gjëndrat në lëkurë, duke përfshirë edhe gjëndrat e djersës në sqetulla. Kur djersët dhe bakteriet në sipërfaqen e lëkurës përzijhen, krijohet një erë e pa këndshme. Që të reduktohet paraqitje e erës së trupit, më së miri është që fëmijët të bëjnë dush çdo ditë, dhe domosdoshmërisht menjëherë pas aktivitetit sportiv me përdorim të mjeteve të ëmbladhe naryrore për higjienë.
Tërë ndryshimet gjatë pubertetit janë normal, edhepse deri diku janë jo të këndshme. Te vajzat mund të paraqitet edhe kullimi i bardhave vaginale, kurse te meshkujt paraqitet ereksioni. Në fillim ereksioni paraqitet shumë shpesh madje edhe pa ndonjë arsye. Por me kalimin e viteve të pubertetit, ashtu edhe ereksionet e shpeta reduktohen. 
 
Vite të çmendura
Ndryshimet fizike ndodshta tolerohen më shpesh. Por, ndryshimet emocionale janë ato për të cilat ne i quajmë vite të çmendura. Adoleshentët janë të hutuar, të ndjeshëm, shumë lehtë shqetësohen, janë temperament, reagojnë vrullshëm dhe më ndryshe se më herë që është hutuese edhe për mjedisin sidomos për prindërit.Shumë është me rëndës që në këto vite prindërit të jenë të pranishëm aq shumë sa është e mundur në jetën e fëmijëve, pavarsisht nga refuzimet të cilat do t’i pranoni, sepse faza është ajo, prindërit nuk janë as autoritet, dhe as mjaftë zbavitës për shoqëri.Por me komunikimin intenziv dhe ndonjëherë me ndihmë profesionale, nëse ka nevojë, duhet t’ju sqarohet fëmijëve për procesin nëpër të cilin kalojnë dhe me rëndësishën për adaptimin me ndryshimet e shkaktuara. 
 
Ka fundi i pubertetit intensifikohen edhe ndjenjat seksuale dhe nevojat seksuale.Fëmijët kanë shumë pyetje të pa përgjigjura, ndjenja të përzijera dhe prandaj është me rëndësi që për këto ndjenja me prindërit ose me dikë tjetër të rritur me të cilët ndjehen të lirë t’i diskutojnë këto tema. Me rëndësi është që ata të arrijnë te përgjigjet e duhura.
 
Por, nuk janë tërë emocionet e këqija.Kjo është periudhë kur adoleshentët krijojnë bazën për interesat dhe qëllimet e tyre, dhe mësojnë se si të komunikojnë me mjedisin në mënyrë të shëndoshë.
 
Puberteti nuk fillon te të gjithë fëmijët e klasës ose shokët e një shoqërie në të njejtën kohëTe disa më herët, te disa më vonë, por në fund të gjithë arrijnë në qllimin e duhur
Historia për dardhën është e begatshme dhe shumë e respektuar. Edhepse sipas disa të dhënave, kultivimi i dardhës daton qysh prej para 3000 viteve, ekzistojnë disa supozime se madje edhe njerëzit nga koha e gurit janë kënaqur me këtë frut të shkëlqyer. Pemë pikante, e ëmbël dhe e shijshme të cilën Omeri nga Odiseja e kishte emruar si “ dhuratë nga perenditë”, kurse Lui XIV e ka konsideruar si “simbol i luksit”.
 
Emëri latin i dardhës është Pyrus communis e cila bashkë me mollën dhe ftuan bëjnë pjesë në familjen Rosacease. Ekzistojnë disa qindëra lloje të dardhës, secili lloj me formë të ndryshme, me ngjyrë të ndryshme, me madhësi dhe shije të ndryshme. Ata janë pikante, të ëmbëla dhe me strukturë pak të kokërrzuar.
 
Dardha nuk është vetëm e shijshme, por është edhe jashtëzakonisht dobishme.Shkenca bashkëkohore sot flet për mineralet, vitaminat dhe përbërësit organik të dardhës, të cilat konsiderohen si shkak për potencialin e saj të madh shërues. Disa nga këto komponenta aktive dhe efektive janë kaliumi, Vitamina C, Vitamina K, komponimet fenole, fijet dietike, bakëri, mangani, magnezi si dhe vitaminat b-komplekse.

Për shkak të ëmbëlsisë që e kanë, lëngu nga dardha ndonjëherë përdoret nëpër ëmbëlsira si zëvendësim i sheqerit, gjegjësisht si ëmbëlsues. Ata janë burim i shpejtë dhe natyror i energjisë, sepse përmbajnë sasi të theksuar të monosahardieve; fruktozë dhe glukozë, si dhe levulozë- sheqeri më i ëmbël natyror.

 
Përse dardha?
Dardhat janë zgjedhje ideale e ushqimit për njerëzit që e jetojnë mënyrën bashkëkohore të jetës, dhe kanë nevojë për produkte të shëndetshme për freski të shpejtë, hidratim, ndjenjën e ngopjes dhe energjisë.
 

100 gram frut dardhe përmban 0,3 g proteina, 0,4 g yndyrëra, 9,5 g karbohidrate, 2,8 g sasi të përgjithshme të fijeve dhe 5 mg Vitamin C.
 
Aktiviteti antioksidues
Dardha është e pasur me vitamin C dhe bakër, materie ushqyese që kontribojnë dukshëm në mbrojtjen antioksiduese të organizmit nga radikalet e lira dhe janë miq të vërtetë të imunitetit tuaj. Vitamina C vetvetiu është antioksidans i fuqishëm që stimulon prodhimin të rrëzave të bardha të gjakut. 
Pëbrërësit antioksdues plotësohen edhe nga prania e bakërit i cili është një nga enzimet më të fuqishme trupure antioksudese.
 
Fijet dietale
Dardha e freskët është burim i begatshëm i fijeve dietale, të cilët luajnë një rol të rëndësishëm në tretjen e ushqimit. Një sasi e madhe e fijeve dietale janë polisahardie të pa tretshme, të cilat e akumulojnë ushqimin dhe kështu më lehtë kalon nëpë zorrë. Përveç kësaj, fijet stimulojnë tajimin e lëngjeve të lukthit për tretje më të lehtë. Fijet e rregullojnë edhe punën e zorrëve dhe kështu e prevenojnë paraqitjen e kapsllëkut dhe diearresë.
 
Burim i shkëlqyer i kaliumit
Dardha e freskët është burim i shkëlqyer i kaliumit i cili ndikon shëndetin e zemrës sepse njihet si vazodilator i shkëlqyeshëm. Reduktimi i shtypjes së gjakut ka të bëj me uljen e mundësis së paraqitjes së sëmundjeve kardiovaskulare, siç janë arteroskleroza, goditjet në zemër dhe në tru. Kaliumi ndikon si rregullator i lëngut në trup, që don të thotë hidraton disa pjesë të ndryshme të trupit dhe siguron barazpeshën e lëngjeve esenciale në qeliza dhe organe. Pa kalium shumë nga funksionet tona themelore do të ishin ngadalsuar dukshëm ose do të ishin ndërprerë plotësisht. 
 

Me kalori të ulët dhe ideale për dieta
Dardha është një nga pemët me më pak kalori (një dardhë ka pothuaj 100 Kcal, që është 5% nga konsumi ditor i kalorive kur ushqehemi shëndetshëm).Suplementimi ushqyes, që na e ofron dardha është imadh, kurse fijet dietale të pranishme në të na krijojnë ndjenjën e ngopjes. Për shkak të kësaj, është ideale për ata që janë në regjim dietal që synojnë reduktimin e peshës së trupit. Dardha është prudukt i cili na jep energji dhe është plotë me  materie ushqyese, duke mos e rritur peshën  e triupit.
 
Eshtra të shëndetshëm
Mineralet e pranishme te dardha siç janë magnezi, mangani, fosfori, kalciumi dhe bakri, na mundësojnë uljen e këtyre mineraleve në eshtra dhe lehtësojnë simptomat gjatë gjendjes së osteoprozës dhe gjendjes së dobët të trupit.
 
Për lëkurë, flokë dhe thonjë të shëndetshëm
Një nga vitaminet më të dobishme në organizmin human është vitamina A. Dardhat janë të pasura me këtë vitamin dhe me komponentet e tij të krahsueshëm siç janë luteini dhe zeksantini. Ata ndikojnë si antioksidans dhe marrin pjesë në shumë reaksione enzimatike dhe funksione të organizmit. Dardhat mund t’i reduktojnë efektet e plakjes së lëkurës, siç janë paraqitja e rrudhave dhe prenkave të moshës. Kjo pemë e fuqishme poashtu e redukton procesin e rënies së flokëve, degjenerimin molekular, kataraktën dhe shumë gjendje tjera që përkojnë me procesin e plakjes.
 
Si të gjithë pemët tjera, edhe dardha më mirë është nëse konsumohet e freskët. Kjo është garancë se gjithçka që është e vlerë do të jetë në dispozicion për organizmin tonë. Gjithsesi bukuria e dardhës dhe shijet e saj janë në dispozicion si xhemi, kompost, lëngje pemësh dhe salce.
 
 
Mirë është të dihet …

  • Dardhat shumë shpejtë piqen, pra kur t’i bleni kushtoni vëmendje të mos jenë të lara, pa dëmtuara dhe të mos kenë myk. 
  • Mos i mbani dardhat në qese plastike, kështu vetëm e përshpejtoni procesin e pjekjes dhe kalbjes.
  • Shumë lehtë absorbojnë erë, andaj nevojitet që të ruhen largë ushqimeve tjera që kanë erë specifike dhe të fuqishme.
  • Mund të ngrijnë madje edhe në - 20 shkallë celsius në frigurifer dhe pastaj të shfrytëzohen për pëgatitjen e ushqimeve të ëmbla dhe të njelmëta, sepse ky produkt shumë mirë përshtatet me mishin e derrit dhe të viçit.
 
 
 
 
Merkure, 22 Gusht 2018 00:00

Lulelakëra

Edhe një produkt shumë i pranishëm nëpër tryezat tona. Mund të haset në sallat të ndryshme, ushqimet për dimër, parahaje, supa dhe specialitete. Lulelakëra ka vlerë të ulët kalorike dhe në të njejtën kohë vlerës të lartë ushqyese. Ai është burim i mirë i vitaminës C, vitaminave nga grupi B, acidit folik, mineraleve dhe elementeve tjera. Kështu i“ndërtuar” me komponente të ndryshme biologjike lulelkëra llogaritet si produkt që rekomandohet për konsumim të rregullt.Lulelakëra si produkt ka ndikim të theksuar antindezës, e pasur me fibra dietalke gjë që e bën shumë të dobishëm për tretjen e ushqimit dhe ruan sistemin e tretjes. I përmban edhe funksionet kognitive dhe luan rol të rëndësishëm në tru. a
Faqja 1 di 35

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin