Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Venët e zgjeruara

Vera nënkupton hedhja e shtresa të trashe të robave dhe ekspozimi i figurës suaj në bikini. Por, për pjesën dërmuese, sidomos për gratë, kjo stinë mund të sjell edhe disa mungesa ose shqetësime. Venët e zgjeruara paraqitren ose keqësohen gjatë muajve veror më shumë se çdo periudhë tjetër të vitit, parandaj ata që vuajnë nga venët e zgjeruara mund të goditen në mënyrë akute gjatë verës,edhe fizikisht edhe emocionalisht, për shkak të simptomeve të keqësuara dhe rritjes së vetëdijes.
Venët e këmbëve janë enë të gjakut të cilët bartin gjakun nga këmbët ka zemra, në drejtimin e kundërt me gravitetin.

Venët e zgjeruara janë enë të sëmura të gjakut, më shpesh të ekstremiteteve të poshtme. Ata janë vena me valvolajofunksional venoz. Me vetë dëmtimin e valvolëskrijohet refluksi venoz. Kjo na shpien te zgjerimi i mureve venoze dhe krijimi i bulbave gjarpërore,gjegjësisht zgjerimi i venëve. Një enë e këtillë e gjakut nuk ka mundësi ta kryej funksionin e saj të zakonshme të pompimit të gjajut në zemër. Nëse nuk trajtohen, venët mund të shkaktojnë komplikime.
 
Pothuaj40% e grave dhe 25% e meshkujve kanë vena të zgjeruara.

 
Arsyet
Arsyeja kryesore për ndodhjen e venëve të zgjeruara është pozita e pingul ose e drejtuar e njeriut. Ajo pozitë jep mbingarkesë të madhe në enët e gjakut në ekstremitetet e poshtme që direkt na shpien te krijimi i venëve të zgjeruara. Valvolat e dobësuara venoze poashtu janë një nga faktorët kyç. Venët e zgjeruara ndodhin edhe si pasojë e predispozicionit gjenetik. Aktiviteti i pamjaftueshëm fizik, shtatzanie, trashjapoashtu janë disa faktorë që na shpien te kjo gjendje.
Valvolat e dobësuara venoze
Funksioni kryesor i valvolavevenoz është të pengohet refluksi venoz. Valvolat venoze te njerëzit nuk janë mjaft të zhvilluara që të mund të mbajnë dhe drejtojnë tërë gjakun ka zemra. Një pjesë e gjakut ka rrjedhje të kundërt, me çka rezulton mbajtja e siasirave të mëdha të gjakut në vena në ekstremitet e poshtme dhe zgjerimin e tyre. Të gjithë faktorët të cilët kontribojnë në dobësimin e valvolësvenoze janë faktorë indirekt që shkaktojnë zgjerimin e venëve.
Aktiviteti i pamjaftueshëm fizik
Gjatë lëvizjes së gjakut ka zemra, vetëm valvolat venoze nuk mjaftojnë që të kontrollohet fuqia e gravitacionit. Te individët që janë fizikisht aktiv, muskujt e këmbës ndihmojnë në pompimin e gjakut, kurse te njerëzit që një kohë më të gjatë e kalojnë në pozitën e ulur ose në këmbë, muskujt janë në formë të të dobët dhe nuk japin mbështetje të mjaftueshme venëve, andaj lehtë bëhen vena të zgjeruara.
Parapëlqimi gjentik
Kjo gjendje shpesh paraqitet në disa gjenerata në të njejtën familje. Te personat që kanë patapëlqime gjenetike për zgjedhimin e venëve ju rekomandohet veprimi prevenues që të shtyhen paraqitja e tyre. Ruatja e gjendjes fizike dhe ushqimi i cili e përmirëson sturkturën e e enëve të gjakut janë preventiva më e mirë e zgjrimit të venëve.
Venët e zgjeruara në shtatzani
Venët e zgjeruara shumë më shpesh i godasin gratë se sa meshkujt. Arsyeja për atë gjithsesi është shtatzania.Ata gjatë shtatzanisë ndodhin për shkak të ndryshimeve hormonale, gjegjësisht për shkak të tajimit të rritur të progesteronit i cili na shpien deri te dobësimi i mureve të enëve të gjakut, dhe me këtë edhe te zgjerimi i venëve. Shtypja të cilën pesha e foshnjës e krijon në ekstremitetet e poshtme poashtu është faktor për paraqitjen e zgjerimit të venëve. Të dhënat statistikore tregojnë se venët e zgjeruara shfaqen te 40 % e shtatzënave.

Simtpomet të cilat manifestohen
Tensioni dhe pesha në këmbë janë simptomet e para që manifestohen para zgjerimit të venëve.Përveç këtyre, te shumë raste paraqiten ngërçe dhe ëntje të vazhdueshme në këmbë, sidomos rreth kyçeve. Së pari zgjerohen kapilaret, kurse më vonë edhe venët. Venët e zgjeruara mund të kenë pengues madje deri në një centimetër., Paraqitet edhe çngjyrimi i lëkurës rreth venës së zgjeruar dhe dhimbje pas qëndirmit më të gjatë ulur ose në këmbë. 

Koimplikimet e venëve të zgjeruara, edhepse të rralla, mund të përfshijnë:
-  Të thatin– ulçerat të sëmurë mund të formohen në lëkurën afër venëve të zgjeruara, sidomos afër nyjeve. Çngjyrimi i lëkurës zakoinisht fillon para se të formohet të thati. 
-  Kokërrzimi i gjakut. Ndonjëherë jo vetëm venat sipërfqsore mund të rriten. Në ato raste, këmbët shumë shpejt mund tëbymehetdhe të ndjehet vazhdimisht dhimbje. Çdo dhimbje e tillë e vazhdueshme në këmbë ose ëntje kërkon ndihmë mjeksore, sepse mund të jetë simptom i kokërrizimittë gjakut– gjendje e cila në mjeksi njihet si tromboflebitis.
-  Gjakderdhja. Kohë pas kohe, venët shumë  afër lëkurës mund të plasin.Kjo zakonisht shkakton gjakderdhje të vogël. Por, çdo gjakderdhje kërkon ndihmë mjeksore. 


Prevenimi
Nuk ka mundësi që plotësisht t’i pengojmë venat. Por, përmirësimi i qarkullimit të gjakut dhe tonusit muskulor mund ta rreduktoj rrezikun nga zgjermi i venëve.Masat e njëjta të cilat mund t’i ndërmerrni për ta trajtuar shqetësimin nga venët e zgjeruara në shtëpi, mund të ndihmojnë në pengimin e zgjerimit të venëve, duke përfshirë:
– ushtrimet, ecja ose notimi mund të ndihmojnë në pengimin e zgjerimit të venëve.
– ruatja e peshës normale.
– ushqimi i pasur me thjerrza dietale, por sasi të vogël të kripës.
– shmangni transmastet(sepse e keqësojnë qarkullimin e gjakut dhe kanë ndikim ndezës), alkoolin dhe kofeinën(që kanë ndikim dehidratues).
– përmirësoni elasticitein e enëve të gjakut me marrjen e vitaminës B dhe C, kurse me marrjen e vitaminës E ju ndihmoni pengimin e kokërrzimit të gjakut dhe ta përmirësoni qarkullimin.
– shmangni mbatjen e takave të larta dhe çorapeve të ngushta. Rekomandohet mbajtja e çorapeve ose fashave elastike .
– dush me ujë të vakët ose të ftohtë.
– mos qëndroni ulur gjatë kohë me këmbë të kryqëzuara. Kur uleni më mirë, nëse keni mundësi, t’i mbani këmbët gjysmë të mbledhura.
– nëse duhet të qëndroni më gjatë,lakonishputat poshtë e latë dhe rrotulloni në drejtim të akrepave të orës që t’i lëvizni muskut dhe kyçet.
 
Metoda e mjekimit
Në fillim, venët e zgjeruara mund të trajtohen me metoda jo operative.Terapia konzervative dhe përdorimi i barnave mund t’i zbus vështirësitë me zgjerimin e venëve.Nëse venët e zgjeruara tashmë kanë hyrë në fazën e dytë të sëmundjes dhe bëhen jo funksionale, ata patjetër të largohen. Venët e zgjeruara largohen me operim klasik, me lazer ose radioterapi me operacion me avull uijor.

Trajtimi shtëpiak i venëve të zgjeruara
Ushtrime
Ushtrimi i rregullt nxit qarkullimin më të mirë të gjakut në këmbë. Ushtrimi,poashtu ndihmon që të reduktohet shtypja gjakut, që është edhe një faktor që kontribon në zgjerimin e enëve. Ushtrimet e tilla janë: notimi, ecja, biçiklizmi, joga.
Çorap kompresiv
Çorapët kompresiv mund të gjenden në më shumë farmaci dhe mund të ndihmojnë në krijimin e shtypjes te këmbët. Kjo ju ndihmon muskujve dhe venave që ta lëvizin gjakun ka zemra.
Vajra esencial
Vaji nga gështenja e egër (Aesculus hippocastanum L.) dhevaji nga pisha(Pinus maritima) mund të ndihmojnë që të reduktohet dhimbja në këmbë, pesha dhe kruarja te njerëzit me insufiçiencë kronike venoze, që është arsye kryesore për venët e zgjerzuara, si dhe për reduktimin e ëntjeve në këmbë.
Ndryshimet në ushqim
Ushqimi i begatshëm mund të paraqet një nga tretmanet shtëpiake për venët e zgjeruara. Ushqimi me kalium (bajamet dhe fëstekët, thjerrëzat dhe fasulja e bardhë, patatet, perimet me gjethe, salmoni dhe tuna) mund t’i ndihmoj venët e zgjeruara me anë të reduktimit të mbatjes së ujit në trup.
Kripa dhe ushqimi i pasur me natrium mund të shkaktoj mbatjtjen e ujit në trup andaj duhet të evitohet.
Njerëzit të cilët janë me peshë të tepërt kanë probabilitet më të lartë për zgjerimin e venëve, prandaj reduktimi i kilogramëve të tepërt mund të reduktoj shtypjen mbi venët dhe ta lehtësoj ëntjen dhe shqetësimin.
Konsumoni më shumë flavonoide. Flavonoidet e përmirësojnë qarkullimin e gjakut.
Ushqimi i cili përmban flavonoide:perime, duke prëfshirë qepë, spec, spinaq dhe brokoli; agrume dhe rush, qershi, molla dhe boronicë, kakao, hudhër.
Mbani këmbët pak të ngritura– mbajtja e këmbëve pak të ngritura në të njejtën lartësi me zemrën ose mbi të do të ndihmoj që të përmirësohet qarkullimi. Me këtë reduktohet shtypja në venët e këmbëve dhe graviteti do të ndihmoj që gjakut të rrjedh pa penguar ka zemra.
 

Masazha.Masazhimi i butë i vendeve të përshtatura mund të ndihmoj për qarkullimin.. 
Me rëndësi thelbësore është që të shmanget shtypja direkt mbi venat.
 
 Secili nga ne përjeton stres çdo ditë, pavarsisht a është i punësuar ose jo, a është në pozitë udhëheqëse ose jo. Ditë pas dite, stresi bëhet kronik dhe pikërisht atëherë fillon të ndikoj imunitetin, gjumin dhe shëndetinPrandaj, pushimi, madje qoftë edhe një herë në vit, është i nevojshëm për të gjithë ne. Sidomos kur pushimi bëhet elemet për shoqërim të përbashkët me familjen.
 
Vlerë familjare
Përveç periudhës për relaksim dhe largim të vëmendjes nga obligimet e përditshme, pushimi bëhet edhe kohë për lidhshmëri familjare. Duke pasur parasyshë përditëshmërinë stresuese që e përjetojmë, dhe të dhënat statistikore nga studimet në tërë botën tregojnë se pushimi familjar(edhe ideal do të ishte nëse ndodh disa herë në vit) është i domosdoshëm për gjeneratat e shëndosha fizikisht dhe psiqikisht në të ardhmen:
·       2/3 e bisedave mes prindit dhe fëmijës kanë të bëjnë me rutinën ditore;
·       65% e prindërve thonë se vetëm ndonjëherë luajnë me fëmijët;
·       1 në çdo6 baballarë thotë se nuk dinë si të luajnë me fëmijët e tyre, kurse 1/3 e baballarëve thjeshtë nuk kanë kohë të luajnë me fëmijët e tyre.
·       vetëm një çerek (1/4) e fëmijëve bisedojnë me prindërit më shpesh se një herë në javë për diçka të rëndësishme.
Brengosja më e shpesht e prindëve është shëndeti fizik i fëmijëve të tyre, por njëlloj vëmendje duhet t’i kushtojnë edhe marrëdhënieve mes prindëve dhe fëmijëve dhe se si ajo ndikon te shëndeti mental i fëmijës. 
 
I rëndësishëm për zhvillimin kognitiv dhe mental të fëmijëve
Shumë neurolog dhe psikolog të fëmijëve bëjnë thirrje për pushime aktive familjare për shkak të efektit të cilin e kan ata mbi zhvillimin e trurit te fëmijët. Pushimet aktive familjare janë ata në të cilët prindërit dhe fëmijët bashkarisht luajnë dhe hulumtojnë.Mjedisi në të cilin e kaloni pushimin, qoftë në plazhë ose në mal, ka kushte për aktivizimin dhe zhvillimin e disa pjesëve të trurit të cilat i kemi nga lindja, por rutina e përditshme nuk na lejon që t’i zhvillojmë.Prandaj, bëni kështjella prej rëre, kërceni në valët e detit, studioni plazhin për guaska ose malin për bimë të ndryshme. Duken si lojëra banale, por këto përvoja te ju dhe te fëmijët tuaj shkaktojnë tajimin e hormoneve dhe neurotransmiterëve të cilët e reduktojnë stresin dhe krijojnë ndjenjën e ngrohtësis dhe sigurisë. Me këto aktivitete e ushtroni trurin dhe ia zhvilloni inteligjencën sociale, që në të ardhmen, lojërat fëmijrore të zëvendësohen me ide dhe studime (hulumtime), të cilat fëmijët tuaj mund t’i bëj sipërmarrës ose lider të suksesshëm.

 
Loja në natyrë e përmirëson koncentrimin dhe vëmendjen te fëmijët. Rrethimi me mjedis të gjelbërt ndikon më mirë edhe se barnat te fëmijët meADHD(dëmtimi me reduktim të vetëdijes dhe hiperaktivitet). Duke pasur këtë parasyshë, në disa vende skandinave ka çerdhe të hapura(çerdhe në natyrë) ku fëmijët pothuaj nuk kalojnë kohë në hapësirë të mbyllur.
Shëtitja në natyrë është e mirë edhe për prindërit edhe për gjyshet edhe për gjyshërit. E qetëson trupin, e ul shtypjen, madje edhe kolesterolin. Japonia qysh nga viti 1982 e ka zbatuar“larjen në pyll” si terapi në programën nacionale për shëndet.
Disa studime shkojnë aq largë sa që pohojnë se pushimi aktiv me fëmijët e rrit edhe IQ e tyre, si rezultat i aktivizimit të pjesëve të lartëpërmendura të trurit që zakonisht në përditshmëri në shtëpi nuk i zhvillojmë. Studimet tregojnë se fëmijët të cilët udhëtojnë kanë nota më të larta në shkollë krahësuar me ata që nuk udhëtojnë.Te kjo, pa dyshim shumë ndikon edhe nevoja që të organizohet dhe të shfrytëzohet koha për të mësuar më mirë dhe në mënyrë më efikase.
 
 
Argëtim për të gjithë
Pushimi familjar mund të jetë shumë argëtues dhe pa stres për përindërit, nëse:
 
- Planifikoni më herët– vizitoni më shumë vende për pushim, jepu detyra edhe fëmijëve që të hulumtojnë dhe bashkarisht sjellni vendim se ku do të shkoni në pushim, pastaj studijoni vendin ku do të dëndroni kur jeni akoma në shtëpi dhe bashkarisht dakordohuni për gjithçka që do të vizitoni dhe cilat aktivitete argëtuse do t’i keni. Kështu, nuk do të keni diskutime çdo mëngjes, e cila është e humbje kohe nga ato ashtu ashtu pak ditë për pushim. 
 
- Mos ndjeni brejtje të ndërgjegjes sepse mund të shkoni në pushim, kurse kolega juaj ose miku juaj nuk ka mundësi, ose, për shkak se dëshironi ta kontrolloni postën elektronike. Për disa njerëzu, më mirë është ta kontrollojnë rregullisht postën elektronike se sa ditën e parë në punë pas pushimit të fillojnë me nivel të lartë të stresit për shkak qindra prosive të palexuara. 
 
- Bëjeni pushimin aventurë– dilni nga zona e rehatisë dhe hulumtoni, kështu do të krijoni përvoja që do të mbahen mend gjatë dhe do të rrëfehen. Kjo është shumë me rëndësi për fëmijët, për zhvillimin e kureshtjes së tyre dhe sepse ata mësojnë me anë të asaj që e bëjnë ose që e përjetojnë vetë. Për fëmijët është shumë me rëndësi të njohin kultura të ndryshme, gjuhë të ndryshme, ushqim, se ekziston edhe një botë më ndryshe nga bota e tyre, dhe me anë të aktiviteteve të reja t’i testojnë kufijtë e tyre dhe më mirë ta njohin veten.
 
 - Fotografohuni– madje shumë, sepse vetëm me anë të fotografive mund ta freskoni kujdesën kohë pas kohe, kurse me këtë do të provokoni ndjenja pozitive te vetvetja dhe te familja, sidomos kur jeni të dëshpruar ose kur kur jeni të ekspozuar ndaj stresit.
 
Për pushim të mirë, shpeshherë nuk është me rëndësi lokacioni, sa është i shptrejtë dhe ekskluziv pushimi dhe se sa ditë zgjat, por kujtimet të cilat bashkarisht do t’i krijoni gjatë pushimit.


 
Thrashegra ose pemëmadhja(Vacciunium macrocarpon) paraqet një pemëtë paçmuar dhe të shijshëm, me prerjadhje nga Amerika Veriore, kurse me kujdes kultivohet dhe rriten edhe në hapësirat tonat, kur është shumë më e shpesht në tregjet dhe raftet e shitoreve. Kohën e fundit, vazhdimisht e më shumë theksohet fuqia e saj shëruese, për çka edhe ka zënë një vend të rëndësishëm në prevenimin dhe mjekimin e shumë sëmundjeve.

Komponentet mjekuese
Fruti ka shije të hidhur të thartë dhe ngjyrë të kuqee rrumbullakët, rritet si kaçube me lartësi prej 24 cm. Përveç frutit, përdoren edhe gjethet të cilët, poashtu, kanë ndikime mjekuese.
Thrashegra është burim i shkëlqyeshëm i flavonoideve, flavonoleve dhe proantocianideve. Përveç kësaj, përmban edhe nivel të lartë të vitaminës C, vitamënës A ( si beta-karoten), vitamine nga grupi B, kalcium, magnez, magnezium, fosfor, kalium dhe fibra bimore.

Veti ose tipare mjekuese
Falë shumë materieve të dobishme të cilat i përmban, e mbron organizmin nga sëmundje të ndryshme, dhe pikërisht për këtë, kjo bimë është në qendër të vëmendjes të shumë ekspertëve nga fusha e ushqim dhe shëndetit.
Trashegra e freskët, lëngu nga trashegra, trashegra e thatë ose e ngrirë është antibiotik dhe antioksidant natyror, i cili i shkatëron bakteriet e dëmshme në organizëm.
Ekspertët kanë vërtetuar se trashegra është e dobishme, para se gjithash, në trajtimin e infeksioneve urinare, paraqet një laksativ të mirë, por ka edhe shumë ndikim edhe te puna e prostatës. Efektivedhe gjatë urinimit të vështirësuar, për çka rekomandohet te meshkuj me prostatë më të zmadhuar.
Trashegra është e pasur me prostaglandin të cilët janë fatalepër bakterien Escherua coli, për çka është efikase në trajtimin e infeksioneve të shkaktzuara nga ky shkaktar.
Poashtu, ndikon edhe në shkatërimin e Heliobakterit (bakteries), i cili shkakton të thatin në lukth. Hulumtimet më të fundit tregojnë se është efektivenë prevenimin e paraqitjes së të thatit në lukth të shkaktuar nga Heliobakteri polori. Në 80% të rasteve i thati në lukth paraqitet pikërisht si pasojë e ndikimi të H. pilori në mukozën e lukthit.Procianidet, të cilët janë të pranishëm në përbërjen e thrashegrës, e pengojnë lidhjen e bakteries për murin e lukthit dhe, në këtë mënyrë, pengohen nga dëmtimi.
Në të njëjtën mënyrë materiet që i përmba trashegra pozitivisht ndikojnë në zgavrën e gojës dhe ndikojnë kundër pllakës bakterialetë dhëmbëve.
Shumë hulumtime për trashegrën tregojnë se materiet e quajtura polifenole dhe izoprenoidi dukshëm ndikojnë në reduktimin e rrezikut nga karcionimi, sidomos janë efektiv kundër kancerit në gji dhe mitër.
Poashtu, e redukton rrezikun nga paraqitja e karcinomit, siç është kanceri në krahëror dhe në zorrën e trashë.
Duke ju falënderuar aftësisë që të bllokoj disa procese të caktuara të oksidimit, trashegra e ruan zemrën dhe ka ndikime të volitshme te tërë sistemi kardiovaskular.Ndihmon në preveniumin e arteriosklerozës.
Ndihmon edhe gjatë kontrollimit të sheqerit në gjak për shkak të përmbatjes së manganit. 1 filxhan me lëng trashegre ndihmon rregullim e sheqerit në gjak te pacientët me diabet 2. (pacientët me diabet duhet të bëjnë kujdes që të mos konsumojnë trashegër të përpunuar me sheqerëra plotësuese).
Në periudhën kur ftohjet sulmojnë, trashegra është një mbrojtës i shkëlqyer nga ata, dhe e gjithë kjo është për shkak të sasis së madhe të vitaminës C që e përmban, i cili ndihmon në mbrojtjen e imunitetit dhe ndihmin në pengimin e ftohjeve.

Kuftëtar kundër obesitetit
Trashegra është luftëtat kundër kilogrameve: 1 filxhan trashegër përmba 16% të dozës së rekomanduar ditore të fibrave natyror, ose pothuaj 4 gram. Kjo dihmon që ta fitojmë oresksin, por e pengon edhe stërngopjen. Kurse për shkak të fibrave natyror mundon lëvizjen e ushqimit nëpër sistemin digjestiv, i cili, poashtu e redukton fryrjen.

Kujdes me zgjedhjen
Për qëllime komerciale prodhohet lëngu i cili më shpesh përmban sheqer. Por, ky lëng nuk ka ndikime pozitive pikërisht për shkak të përmbajes së sheqerit.
Disa nga përbërësit e çmuar ushqyes përmbajne dhe gjatë përpunimit në xheme, lëngje, pite dhe ëmbëlsira, por, sërish, patapëlqehet të konsumohet e freskët ose e thatë, me qëllim që organizmi t’i shfrytëzoj më shumë materiet e shëndetshme dhe të mos konsumohen sheqerëra plotësues ose konzervanse.
Nga trashegra përgatiten edhe mjaft ëmbëlsira, xheme, pejkmez, pite dhe produkte të ëmbla.
Lëngu i pastër 100% nga trashegra mund të gjendet në shitoret për ushqime të shëndetshme. 

Çaj nga trashegra
Çaji nga trashegra më shpesh përdoret për mjekimin e organeve për urinim, përdoret dhe kur kemi ngërçe në fshikëzëdhe kur kemi ndezje në veshë te njerëzit që vuajnë nga reuma.
Nëse nuk rekomandohet ndryshe në ambalazhë, çaji përgatitet në mënyra vijuese:
-       Një lugë kafeje ose një filter qese krethet në 0,2 l ujë të nxehtë, mbulohet dhe e lëmë të qëndroj 5-10 minuta, kullohet dhe pihet.

300 më lëng nga trashegra në ditë, dukshëm e redukton paraqitjen e shpesht të infeksioneve urinare për 80%.
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Sallatë me avokado dhe djathë dhie


Përbërës
2 avokado 
1 trangull 
dhathë dhie(mundet edhe feta)
lëng nga limoni
krip, piper, vaj ulliri dhe uthull
nane
 
Përgatitja: 
Avokadon dhe trangullin i presim në katëror dhe përmbi shtojmë lëngun e limonit. Shtoni djathin, shtojmë erëza dhe e përzijejm mirë që të unifikohen përbërësit. 
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Sallatë me karota dhe trashegra

 
Përbërësit:
250 g karota të renduara (mund të shtoni edhe pak lakër të renduar)
35 g trashegër(e freskët ose e thatë)
25 g arra të prera
lëng i freskët i kulluar nga limoni
gjysmë luge mjaltë
një lugë xhenxhefil të freskët ose të bluar
pak kripë
 
Përgatitja:
Përzijeni lëgun e limonit, xhenxhefilin, mjaltën, kanellën dhe shtoni karotat, lakrën dhe trashegrën. Të gjithë këtë përzijeni mirë dhe dekoroni me bajame të grira.
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Kek me kajsia

Përbrërsit

5 vezë
320 g miell
180 g sheqer në pluhur
180 g gjalpë të shkrirë
70 g kos
1 aditivë për pjekje
20 kajsia
 
Përkrambëll (thërmia)
200 g miell
150 g gjalpë
150 g sheqer
80 g bajame të bluara
 
Përgatitja
Pastroni vezët dhe shtoni sheqerin ngadal, shtoni gjalpin dhe kosin, përzijeni mirë dhe shtoni miellin dhe aditivin për pjekje. Vendosni përzierjen në tigan. Kajsiat i pastrojmë dhe i presim në katërorë. Që ta përgatisni krambëllin, përzijeni miellin, gjalpin e renduar, sheqerin dhe bajamet. Mbi përzijerjen(brumin) radhisni kajsiat dhe në fund vendosni krambëllpër mbi. Piqen 35 minuta në 180shkallë. 
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Patëllxhanë të mbushur

Përbërësit e nevojshëm
2 patëllxhan
2 pjesë mish pule
400 ml salcë domateje
50 g kaçkavall të renduar
100mlmaze për gatim
1 qepë
hudhër, vaj ulliri, krip dhe piper
 
Përgatitja
Patëllxhanët i presim në gjysmë dhe i boshadisim nga brenda. Në tigan me vaj ulliri vendosim qepët dhe hudhrën dhe i skuqim pak, pastaj shtojmë mishin e pulës (e prerë në katëror) dhe pjesët e larguara nga brendia e patëllxhanit. Le të gatuhen 10 minuta. Në fund shtoni salcin nga domati dhe maze, dhe le të gatuhet edhe disa minuta. Mbushni patëllxhanët me mishin dhe nga lartë vendosni kaçkavallin e renduar.Le të piqet në furë të nxehtë 30 minuta.
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Patete të pjekur me djathë të kaltër

Përbërësit

800 g patate
150 g djathë i kalër
150 ml mazepër gatim
100 ml qumësht
50 g gjalp
erëza sipas dëshirës
 
Përgatitja
Nxeheni furën në 200 gradë. Patetet i presim në rrethe të holla. Në enë shtypdjathin dhe shtoni qumështin. Shtoni erëzat. Në tiganin për skuqe paraprakisht të lyer me gjalp, vendosni një rend patate, për mbi të vendosni djathin, dhe kështu vazhdini deri sa t’i harxhioni përbërësit. I lëmë të piqen rreth30 minuta, pastaj i spërkasim me mazedhe i kthejmë në furë edhe 30 minuta. Të servohet e ngrohta.
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

RAHITI Arsyet dhe pasojat

Rahiti është sëmundje në periudhën fëmijërore, gjendje e cila na shpien te eshtrat e butë dhe të dobët te fëmijëtMë shpesh shkaktohet nga mungesa e vitaminës D, në kohën kur është më e nevojshme për zhvillimin dhe rritjen normale të fëmijëve. 

Shkaku?
Paraqitja e rahitit mund të jetë rezultat i konsumit të pamjaftueshëm të vitaminës D3 nëpërmjet ushqimit, ekspozimit të pakët ndaj rrezeve të diellit, gjidhënies ekskluzive pa suplementimin e vitaminës D3, sëmundjesabdomeniale ose për shkak të gjendjeve të caktuara gjenetike. 
Faktorët tjerë të cilët shkaktojnë rahitin janë konsumi i pamjaftueshëm i kalciumit ose fosforit. Rahiti është gjendje te e cila ekziston çrregullimi imineralizimit(inkorporimi i kalciumit dhe fosforit) te eshtrat që rriten. Diagnoza për rahitin vendoset në bazë të testimit biokimiksi kalciumi i ulët, fosfori i ulët, niveli i ulët i vitaminës D3, fosfataza e lartë alkale në kombinim me prezantimin klinik të simtomeve tipike për rahitin. 
Për rritjen normale të eshtrave dhe për mineralizimin e tyre, nevojitet mjaft kalcium dhe fosfat, dy përbërësit kryesor të matricës së ashtit. Mineralizimi deficitar mund të na shpie te rahiti dhe/ose osteomalcia. Rahiti ka të bëj me mineralizimin deficitar në zonën e rritjes, si dhe me dëmtimin e arkitektonikës dhe strukturës së eshtrave. Mekanizmi bazë përfshin kalcifikimin insufiçient të eshtrave. Оsteomalacia nënkupton dëmtimin e mineralizimit të matricës së eshtrave. Rahiti dhe osteomalacia më shpesh ndodhin bashkë, për aq sa janë aktive zonat e rritjes në eshtra, kurse vetëm osteomalacia paraqitet kur rritja tashmë ka mbaruar. Vitamina D ka rolin e “kontrolluesit” të sasisë së kalciumit dhe fosforit të cilët me anë të ushqimit, nëpërmjet zorrëve arijnë deri në trup. Si pasojë e mungesë së vitaminës D, ulet edhe sasia e përgjithshme e kalciumit dhe fosforit, prandaj trupi reagon me aktivizimin e hormoneve të cilat i kompnezojnë këto minerale nga rezervat e trupit, gjegjësisht eshtrat. 


Vitamina D– faktor kyç për rritjen dhe zhvillimin e drjetë të eshtrave
Rritja dhe zhvillimi janë kategori specifike të cilat janë karakteristikepër fëmijët. Rritje më intenzive shënojnë fëmijët nga mosha 1 vjeçare, në moshën e hershme parashkollore dhe në adoleshencë. Këto tre periudha janë më të ndjeshme sa i përket paraqitjes së rahitit. Vitamina D është prohomon, i cili sintentizohet në lëkurë pas ekspozimit të saj ndaj rrezeve ultravjollce ose mund të absorbohet nga ushqimi ose suplementet. Ky prohormon pastaj kalon, konvertohet, në fazë aktive në mëlçinë e zezë dhe pastaj në veshkë. Në këto tre periudha të ndjeshme të rritjes dhe zhvillimit fëmijëror, nëse nuk suplementohet rregullisht vitamina D, mund të rezulton rahiti.
Shumë pak produkte ushqimore përmbajnë sasi të mjaftueshme të vitaminës D. Burimi më i madh i vitaminës D janë peshqite mëdhej/të imët, si salmon, harengë, skumbri, sardna. Gjendet edhe në mish dhe në të verdhën e vezës.Vetëm një pjesë e vogël e këtyre produkteve konsumohen çdo ditë. Gjithsesi, kur janë në gji, fëmijët ushqehen me qumështin e nënës, i cili përmban shumë pak vitamin D. Sinteza e cila realizohet në lëkurë është burim kryesor i vitaminës D.

Çka ndodh te fëmijët nëse nuk konsumojnë mjaft vitamin D
Shenjat klinike dhe simptomet e ranitit mund të përfshijnë ndjeshmëri, dhimbje në eshtra, prirje për fraktura të eshtrave, sidomos frakturat green stick, lodhje gjatë ecjes. Te fëmijët që ushqehen me gji, mund të paraqiten simptima të hershme skeletore, siç janë eshtrat e butë të kafkës– gjendje që njihet si kraniotabes, që është shenjë e parë e ranitit, kokë formë katërore dhe shtyrja ose vonesa në mbylljen e fontanelit, ndryshime në shtyllën kurrizore. Për shkak të dëmtimit në rritje, nëse skeleti nuk formohet siç duhet, nuk do të ketë rritje të mirë lineare dhe fëmija do të jetë me rritje nën mesataren. 
Shenjat dhe simptomet tjera të mbetura janë: trashja e metafizavetë eshtarave të gjata, rruzorja rahitike,rudhat e Harisonit, kifoza rahitike në kohën e lindjes.Fëmijët e vegjël mund të kenë defomime të këmbëve në formë të shkronjës”O” ose “X”, fëmijët më të moshuar– probleme me gjurin. Shpesh, foshnjët kanë hipotoni diskrete – dobësim të muskulaturës, kurse vërehet edhe labilitet neurovegjetativ si irritimi, pagjumësi, djersitje e tepërt.Hipokalcemia, niveli i ulët i kalciumit në gjak, mund të rezultoj me tetania– spazme të pakontrollueshme muskulore. Poashtu mund të paraqiten vështirësi edhe me protezën e  dhëmbëve. Rahiti i manifestuar, i cili është diagnostifikuar siç duhet, me sukses shërohet me vitamin D me doza terapeutike. 

Mënyra më e rëndësishme për t’u penguar zhvilimi i rahitit është prevenimi
Është e domosdoshme që të prevenohet përderisa qumështi është ushqimi kryesor i fëmijut, gjegjlësisht deri në moshën 1 vjeçare. Prandaj, sipas rekomandimeve të shoqatave pediatrike botërore, për rritje normale të eshtrave nevojitet suplement prej 400 njësi ndërkombëtare të vitaminës D3. Poashtu, pas moshës 1 vjeçare vazhdohet me suplementimin e rregullt prej 400 njësi ndërkombëtare gjatë muajve dimëror, deri sa të mbaroj rritja. 
 

 
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Diarea gjatë udhëtimit

Vera ëshë stinë e infeksioneve të zorrëve. Temperaturat e larta kontribojnë në shumimin e viruseve, bakterieve dhe paraziteve të zorrëve. Rreziku nga diarea është më i lartë gjatë udhëtimit dhe pushimit veror.

Çka paraqet diarea e udhëtimit?
Diarea e udhtimit paraqet paraqitjen e më shumë se tre feceve të lëngshme për 24 orë. Me rëndësi është konsistenca, jo vetëm numëri i feceve. Paraqitet si pasojë i infeksioneve bakteriale (Escherichia coli, Salmonella, Shigella, Campylobacter), infeksioneve virale(Rota virus) dhe infeksioneve parazitale (Giardia lamlia, Entaneba mistolitica). Arsyeja më e shpesht për paraqitjen e diaresë gjatë udhëtimit është konsumi i llojeve të ndryshme të ushqimit,që përmban lloje të ndryshme të organizmave me të cilët organizmi i njeriut nuk është mësuar.

Simptomet e diaresë së udhëtimit
     Mirë është të udhëtohet, por kjo shpesh na shpien te rreziku më i lartë nga diarea e udhëtimit. Rreziqet nga diarea e udhëtimit janë më të mëdha kur udhëtojmë në Azinë Jugore, Afrikën Ekuatoriale, dhe në pjesën dërmuese të Amerikës Jugore. Simptomet më të shpeshta dhe më të vështira burojnë nga bakteriet invazive dhe bartja e infeksionit më shpesh është me: konsum të ushqimit dhe ujit të ndotur, direkt nëpërmjet rrugës ajërore, me anë të duarve dhe objekteve të ndotura. Simptomet më të shpeshta që paraqiten gjatë diaresë janë:
-       Temperatura e lartë, sidomos gjatë infeksionit me Salmonella;
-       Vjellja dhe dhimbja e stomakut;
-       fece të gjakosura gjatë infeksionit me Salmonella, Shigella dhe Escherichia coli;
-        fece të vështira ujore gjatë infeksioneve virale.
Foshnjët dhe fëmijët e vegjël kanë peshë të ulët trupore, dhe jashtëqitjet e shpeshta të lëngshme kanë rrezik më të madh nga dëmtimet më serioze të barazpeshës ujë-elektrolit, gjegjësisht dehidratimi.

Prevenimi dhe trajtimi i diaresë së udhëtimit
     Bazike në prevenimin e diaresë së udhëtimit është evitimi i kontaktit me fëmijë të sëmurë. Shumë me rëndësi është mbatja e higjienës personale, e cila nënkupton pastrimin e rregullt dhe tëshpesht të duarve me sapun dhe me ujë të ngrohtë, dhe përdorimin e mjeteve për desinfektim. Pastrimi themelor i perimeve dhe pemëve para konsumimit, përpunimi termik i vendit, pastrimi dhe desinfektimi i spërfaqeve, sidomos i lodrave të fëmijëve, përdorimi i ujit në shishe dhe e ujit të zijer.
      Në trajtimin e diaresë së udhëtimit, primare është rehidratimi dhe përdorimi i probiotikëve, të cilët shumë shpejtë dhe në mënyrë efiksa e ndihmojnë që të rregullohet mikroflora e zorrëve.

Regjimi higjenik dhe dietal
    Gjatë periudhës së verës, duhet të konsumohet ushqim më i lehtë. Kur fëmiju ka diare, nuk duhet t’i jepni lëngje pemësh dhe çarja me sheqer, sepse sasia e madhe e sheqerit e rrit diarenë dhe e prolongon kohëzgjatjen e saj. Përveç trajtimit simptomatik me probiotikët, rekomandohet:
- Qull mebollgur, banane, oriz dhe karotë, patate e zijer, bukë dhe mish pule;
- Ushimi me vlerë të lartë ushqyese dhe enrgjetike(pasta,bollgur misëri, drithëra, djath, sasira të vogla të gjalpit).
 
 Çka të mbani në farmacinë tuaj personale për udhëtim?
     Barazpesha e brendshme e mikroflorës është me rëndësi të madhe për shëndetin e organizmit të njeriut. Diarea është mekanizëm mbrojtës për pastrimin e agjentëve, por na shpien te dëmtimi i barazpeshës së kulturave probiotike të cilët gjenden në traktin gastrointestinal. Prandaj, qasja bashkëkohore në trajtimin e diaresë së udhëtimit rekomandon:
-       Probiotik klinikisht të testuar; 
-       Mjete për rehidratim.
Me marrjen e probiotikëve, bakteriet e “mira“krijojnë kushte jo të përshtatshme për zhvillimin e mikroorganizmave patogjen.Probiotikët mund të jenë efikas në trajtimin e diares së udhëtimit, sepse e renovojë mikroflorën e zorrëve dhe e përforcojnë mbrojtjen e organizmit. 
                                                               d-r specialist pediatër
                                                               Slavica Fileva
Faqja 1 di 41

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin