E konsumojmë çdo ditë dhe organizmit i duhet. Githsesi, nëse konsumohet me sasira të arsyshme dhe optimale.Nga ana tjetër, konsiderohet dhe si armik i shëndetit tuaj sepse rregulla për konsum të arsyeshëm dhe barazapeshë, shpesh është përjashtim kur bëhe fjalë për këtë kënaqësi të ëmbël.

Bëhet fjalë për sheqerin për të cilin vazhdimisht e më shumë hulumtime ose studime tregojnë dëmin që shkaktohet nga konsumi i pakontrolluar në të gjitha format. Nga këtu, ky produkt shumë shpesh e mban edhe epitetin vrasës i heshtur.

 
 
Çka është optimale?
Konsumi ditor i sheqerit nuk duhet të tejkalon 5 % të energjisë së përgjithshme ditore që fitojmë nga ushqimi. Për femrat, kjo don të thotë 25 g sheqer, kurse për meshkujt pothuaj 35 g.
 
Fatkeqisht, shprehitë ushqyese të një jeriu modern na shpien ka gjendje ku çdo ditë konsumohet 10 hetë më shumë sheqer se sa kemi nevojë.Kjo është mbingarkesë me të cilën organizmi vështirë se ballafaqohet.
 
Cilat janë dëmtimet?
Është dëshmuar se sasirat e mëdha ndikojnë negativisht mbi organizmin dhe funksionalitetin e tij.
Përdorimi i sasis së vogël të sheqerit nuk paraqet asnjë problem. Sasirat e mëdha ditore nga ky “helm” i ëmbël mund të jenë të dëmshëm për shëndetin, kurse mu për shkak sheqerit, në vit vdesin milion njerëz në tërë botën.
 
Sheqeri e ndryshon tërë metabolizmin. Është burim edhe i “kalorive pa dobishme“ (nuk përmban minerale dhe vitamine, por është i pasur me kalori), e nxit trashjen, shkakton karies dhe është një nga faktorët për paraqitjen e diabit të tipit 2.

Që situata është shumë serioze, flet edhe fakti që në nivelin botëror ka më shumë njerëz që janë me peshë të lartë trupore krahësuar me ata që janë më pak të ushqyer. Bëhet fjalë për epidemi të vërtetë për alarmimin e të cilit na paralajmëron organizata shëndetsore botërore.
 
Sheqeri mund të nxis zhvillimin e astmës, ndryshim në humnor, dhe ta përshpejtoj zhvillimin e sëmundjeve të zemrës dhe shtypjen e lartë të gjakut dhe ta reduktoj kapacitetin e përgjigjes ose reagimit imunitar. Përdorimi i vazhdueshëm i tepërt i sheqerit e tharton organizmin dhe jep ose krijon bazë për paraqite më të shpeshtë të infeksioneve të ndryshme.
Konsumi i sasirave të larta të gjakut , poashtu, jep mundësi për koncentrime të larta të niveleve të triglicerideve.
 
Karcinomi! Është dëshmuar se qelizat kancerogjene ushqehen dhe e “preferojnë sheqerin. Reduktimi i konsumit të sheqerit pozitivisht ndikon gjendjen shëndetsore te individët e diagnostifkuar me karcinom. Në këtë mënyrë,qelizat kancerogjene tajohen nga karburanti i nevojshëm, zgjatet jetëgjatësia i qelizave të shëndosha dhe, gjithsesi, përmirësohet kapaciteti imunologjik.
 
Atje ku më pak e prisni
 
Kontrllimi i sasis së sheqerit nuk është aspak punë e lehtë.Ekzistojnë produkte me sasira të mëdha të të ashtuquajturit sheqrëra të fshehtë që nuk ceken në vetë deklaratë. Për shkak të kësaj, gjithmonë keni parasyshë se produktet që i bleni mund të kenë edhe sasi plotësuese të sheqerit.
 
Përveç vetëm në formë të pastër, sheqerin e kemi pothuaj në çdo ushqim.Madje edhe ku më së paku e presim të jetë. Edhe ushqimi i deklaruar si ushqim i shëndosh mund të përmban koncentrime të larta shqerit të rafinuar. Bëni kujdes dhe gjithmonë kontrolloni deklaratën e produktit. Edhe produkti si kosi, pastat, supa, pijet alkoolike, madje edhe qulletpër fëmijë, mund të jenë të pasura me sheqer.
 
Pavarsisht a do të jetë në formë të pasër, i bardhë, kafe, ose në formë të kubeve, sheqeri, sërish, është sheqer.
 
Në qarkullim, mund të haset në forma të ndryshme ku më të shpeshta janë:
-  sheqeri i rafinuar– me formë kristalore dhe ngjyrë të bardhë.
-  sheqeri i kaftë– ngjyrë kafe sepse përmban sirup të karamelizuar. Nga sheqeri i bardhë dallohet me prani të parëndësishme të mineraleve dhe vitamineve. Sipas vlerës energjetike, nuk dallohet nga sheqeri i bardhë.
-  sheqeri në pluhur– sheqeri i imët i rafinuar.
-  sheqeri i përzier – kristale të sheqerit me madhësi të ndryshme dhe me ngjyrë të ndryshme.
 
 
 
Varësia nga sheqeri?
Sheqeri dhe produktet e ëmbla mund të krijojnë edhe varësi të ngjajshme me atë të aloolit dhe cigareve.
Ata që konsumojnë produkte me shumë sheqe gjithmonë ndjehen të uritur, madje edhe kur nuk janë të urritur. Pothuaj është njëlloj e vështirë të çliroheni nga nevoja për ëmbëlsi, ashtu si nevoja për cigare. Sheqeri ndikon oreksin duke krijuar ndjenjën e makutërisë për të vazhduar me ngrënien. Te parahaja sasiore ose voluminoze, me ushqimin do të pushoni kur stomaku është i plotë. Kur bëhet fjalë për sheqerin, njerëzit do të vazhdojnë të hanë deri sa të ndjejnë dhimbje në stomak ose të sëmuren.
 
Jo rrallëherë, gjendjet tona emocionale dhe ndryshmet e humorit i zgjidhim memarrjetë ndonjë ushqimi të ëmbël.
 
Për shkak të kësaj, në disa vende të zhvilluara zbatohen masa preventive për të kontorlluar konsumin e shqerit,  të produkteve të ëmbla dhe pijeve të gazuara. Kjo nënkupton edhe informimin për dëmin nga sheqeri, ndalesën e shitjes së pijeve të gazuara dhe ëmbëlsirave nëpër shkolla ose, zbatimin e tatimeve të veçanta për këto produkte.
 
Çka mund të bëjmë?
Reduktoni nivelin e sheqerit që e konsumoni, por këtë duhet ta bëni gradualisht. Kufizoni konsumin me atë që do ta kontrolloni sasinë e saj si dhe produktet. Sheqeri nuk fshihet vetëm në ëmbëlsira, por edhe në bukë, shprisha të ndryshme, keçat, senf dhe salce të ndryshme të lëngshme.
Asnjëherë mos tentoni që përnjëherë të pushoni me përdorimine tij. Filloni hap pas hapi, me reduktim të dozave. Në rast të ndërprerjes radikale, mund të ndjeheni keq, por edhe dëshira për ëmbëlsirë mund të jetë më e theksuar dhe do ta keni më të vështirë që ta shmangni sfidën.
Nëse dëshira për ëmbëlsirë është e madhe, tentoni që sheqeri dhe ëmbëlsirat t’i zëvendësoni me ëmbëlsues natyror, si mjaltë, ose dëshirën për ëmbëlsirë shuajeni me pemë, pemë të thata ose me alternativa tjera.
 
Mbani llogari për konsumin ditor të sheqerit

Sasirat që do t’i konsumoni në ditë me anë të ushqimit dhe pijeve, mund t’i llogarisni vetë.
Doza ditore e sheqerit që konsumoni në organizëm nuk duhet të tejkalon gjashtë lugë. Kjo don të thotë se çdo ditë mjafton të konsumojmë 25-30 g sheqer.
 
Këto këshilla kanë të bëjnë me sheqerin që gjendet në pemë dhe prime ose i cili normalisht gjendet në qumësht. Ka të bëj me sheqerin e rafinuar në formën e tij të pastër ose të fshehur në shumë produkte industriale.
 
 
Për ilustrim:

-  një lugë keçap mund të përmbaj 1 lugë sherqer(5 g)
-  gotë me lëng të gazuar përmban5, dhe më shumë lugë sheqer(25 g)
-  porcime fjolla tërshëreme qumësht deri në 3 lugë(15 g)
-  kafe(frape) deri 2 lugë(10 g)
-  jogurt pemësh deri 3 lugë(15 g)
-  pije energjetike deri 250 mlderi6 lugë (30 g)
-  hamburgeri deri3 lugë (15 g)


Për fat të keq, doza e përditshme e sheqerit më shpesh tejkalohet vetëm me kafjallin ose gjatë paraditës.


Për jetë të ëmbël, nuk keni nevojë për më shumë sheqer, por për shumë vendime të shëndosha.Me këto vendime filloni qysh sot
FORMAT FARMACEUTIKE TË BARNAVE DHE PËRDORIMI I TYRE I DUHUR

Preparatet dhe barnat mjeksore të cilët i përdorim në mënyrë preventive ose si terapi kur shërojmë ndonjë sëmundje, mund të gjenden në shumë forma. Nga forma e tyre do të varet edhe mënyra e zbatimit dhe përdorimit. Vetëm me përdorim të duhur arrihet efekt i mirë dhe tërë reaksionet e pa duhura të cilat mund të paraqiten mbeten në minimum. Pramdaj, është e nevojshme që të përhapen njohuritë për prëdorimin e duhur të barnave.
 
Barnat e përdorur në mënyrë të gabuar mund të jenë potencialisht të rrezikshme.
Prandja, gjithmonë është e rëndësishme që këshillat e dhëna nga mjeku ose farmacisit juaj të zbatohen.
 
Këshilla për përdorimin e duhur të barnave varësisht nga format dhe dukje.
 
Format e lëngshme të barnave
Te fëmijët dhe te disa kategori të të rriturëve, përdorimi më i thjeshtë i barnave është në formë të lëngshme. Këto janë preparate të cilat ndikojnë shpejtë, por në të njejtën kohë pas hapjes kanë afat më të shkurtë skadimi.
Dozimi mund të jetë në pika ose mililitra. Në paketimin e tyre origjinal gjithmonë mbajnë dozator (gotë, lugë, pikatore).
  
  • 1 lugë e madhe (supe) përmban 15 ml, një logë të vogël (çaji)15 ml
  • 1 ml tretës uji përmban 20 pika
  • gotë ujë nëkupton rreth 150 ml
  •  
Bari ASNJËHERË nuk pihet ose konsumohet nga shishja!
 
 
Shurupiantibiotik, vitamoz, për reduktimin e dhimbjeve ose temperaturë së trupit. Dosa shurupe përmban sheqer në formulimin e saj, prnadaj duhet të kemi kujdes gjatë përdorimit të tij diabetikët.
Antibiotikët janë preparate jo stibabile në tretës ose slucion uji, prnadaj prodhohen në formë granulash të cilin farmacisti juaj do ta përgatis menjëherë para se të të jepet bari. Shumë është me rëndësi që bari i përgatitur në këtë mënyrë të përzihet mirë para përdorimit.
 
Pikat– mund të jetë solucion i mprehtë ujor ose suspenzion i cili duhet mirë të tundet para se të përdoret, por synojnë të përdoren për mjekim lokal të syrit, veshit, ose hundës.
 

  • Pikat për sy – para përdorimit, duart duhet të jetë të pastërta. Kokën e varni mbrapra. Me lëvizje të lehta e tërhiqni qepallën e poashtme të syrit dhe shikoni përpjetë. Shishen mepikatore e mbani në dorën tjetër dhe ngadal e afroni te syri. Vendosni pikat e udhëzuara. Mos e prekni syrin me pikatore. Nëse përdorni edhe pika edhe krem në sy, së pari vendosni pikat, pastaj pauzoni deri në 5 minuta dhe përdorni kremin.
 
  • Pika për vesh – para aplikimit duhet të ngrohet shishja me përllëmbën e dorës. Tundeni nëse është suspension (pezulli).Vendos kokën në pozitë të tillë ku veshi ku vendosni pika do të jetë përpjetë. Tërhiq nga pak veshin dhe shtoni pikat e udhëzuara. Kokën mbajeni 2-3 minuta në atë pozitë.
 
  • Pika për hundë – mënyra e duhur për të përdorur është kullimi1-2 pikave në çdo zgavër të hundës. Kokën e përkulni pak mbrapa. Zbatoni solucioni zakonisht kur keni hundë të zbrazët. Nëse ka nevojë për zbatim ose përdorim më afatgjat të pikëve në hundë, përfshini edhe solucionin fiziologjik ose soluconi kripor detar për njomjen e flegrës së hundës.
 
Ampulat dhe tretësirat ose solucioni i infuzionit– tretësiarat e mprehta të cilat shërbejnë për përdorimi ntervenos ose intramuskulor sidomos në kushte spitalore.
 
Preparatet e fuqishme mjeksore
  • Tabletat –gëlltiten të tërë, me një gotë ujë. Varësisht nga lloji i barit, përdoren para, gjatë dhe pas kohës së ushqimit.
  • Tabletat për përtypje – duhet të përtypen plotësisht, pastaj të konsmohen një gotë e plotë me ujë.
  • Lingvalete – këto janë tableta të vogla të cilat shkrihen nën gjuhë, që në atë mënyrë të arrihet efekt më i shpejtë dhe më i mirë.
  • Oriblete –ngadal shkrihen në gojë.
  • Drazhei –këto janë tableta të cilët janë mbështjellur me qëllim që të maskohet shija e hidhur e barit. Konsumohen menjëherë me një gotë të plotë të ujit.
  • Kapsula –gëlltiten me gotë ujë.
  •  Tableta fluskuese (eferveti) –treten në ujë dhe konsumohen.
 
Format farmaceutike për zbatim në zgavra trupore


  • Supozitorët– këto janë preparate gjysmë të forta. Zakonisht këto janë barna që ndikojnë lokalisht (psh. shërim të hemoroideve) por edhe për sëmundjet sistemike kur format tjera nuk janë të zbatueshme.
  • Kremi rektal– zbatohet ose përdoren me aplikator.
  • Vagitorët– përdoren te gratë, sidomos në mbrëmje në pozicionine shtrirë. Duart gjithmonë duhet të jenë të pastërta. E nxjerrni vaginaletën nga paketimi pastaj me gishtin e mesëm e shtyni sa më thellë në vaginë dhe qëndroni shtrirë së paku 30 min.
  • Kremi vaginal– zbatohet me aplikator.
 
Preparatet për përdorim dermal
Këto janë preparate që ndikojnë lokalisht, përdoren në lëkurë të pastër të thatë në shtresë të hollë.
Nëse forma që do të përdoret në lëkurë do të jetë krem, gjalp ose losion, do të varet nga natyra e barit dhe gjendje e lëkurës.
  • Gjalpishpesh përdoren te sëmundjet kronike të lëkurës.
  • Kremat –këto janë preparate që në përnbërjen e tyre përmbajnë ujë, më lehtë përdoren dhe më lehtë pastrohen nga lëkura.
  • Pastatmë vështirë përdoren në lëkurë, sepse kanë sasi të madhe të substancës pluhur dhe janë më të përshtatshëm për tharje të lëkurës.
 
Në lëkurë përdoren dhe preparare në formë të losionit, pezullive (supsensioneve), pudrave të lëngta, sprejet dhe pluhurat.
 
Supsensionet gjithmonë i përzieni mirë para përdorimit.
Spreji për lëkurë duhet të spërkas nga largësia 10-15 cm nga vendi i sëmurë.
 
Suvat transdermal
Suvat ngjiten në lëkurë të pastër dhe të thatë. Largohet folia mbrojtëse dhe ngjitet suva, mos e prek sipërfaqen ngjitëse. Shtypni dhe mbani ashtu 30 sekonda. Me suva mund lirshëm të laheni dhe të bëni dush. Suva mbetet nëlëkurë e ngjitur aq gjatë sa ja ka rekomanduar mjeku.
 
Këshilla për përdorimin e duhur të inhalatorit
Dosa lloje të inhalatorëve duhet të tunden para përdorimit. Largohet kapaku i pompës. Para se të zbatoni barin, thellë merrni frymë dhe shfryni. Majen e bombolës e fusni në gojë dhe e kapni me gojë (jo me gjuhë ose me dhëmbë). Shtypni mekanizmin i cili e liron barin dhe ngadal merrni frymë. Mbani frymën minimum 10 sekonda. Nëse ka nevojë për dy doza, arëherë sërish përsërisni procedurën pas 1 min.
  
Barnat magjistral
Këto preparate përgatiten në barnatore sipas reçetës së mjekut. Paketohet me ambalazh të duhur dhe me etiketë të duhur (sinjaturë) në ngjyrë të bardhë nëse është për zbatim peropral, dhe ngjyrë të kuqe nëse është për përdorim të jashtëm.
 
Barnat Galenik
Këto janë barna të prodhuar në laboratoret galenike në deri të vogla, sipas recepturë së provuar.
 
 
 
Për këshillë më të mira dhe për përdorim të duhur të barnave, duhet që të informoheni nga farmacistit juaj menjëherë kur ju jep barin. Në këtë mënyrë, do të jeni të sigurtë se përdorimi i barit që e zbatoni bëhet në mënyrë të duhur dhe me efekte më të mira.
 
ME MËNYRË TË SHËNDETSHME TË JETËS DERI TE FERTILITETI TE GRATË
Në deceniet e fundit, një problem i madh i mundon shumë të ri, por edhe gratë më të moshuara, të cilat synojnë të bëhen nëna. Statistika tregon se në këto hapësira, pothuaj në çdo i treti çift bashkshortor të rinjët kanë vështirësi që të realizohen si përindër. “Fajtori“ për një gjendje të këtillë është i barabartë në raport me gjinin. Më herët, gruaja konsiderohej si “fajtor“ i vetëm në një bashkëshortësi infertile, por të dhënat tregojnë se këto vështirësi njësoj burojnë edhe nga bashkëshorti edhe nga bashkëshortja.
Përvoja ime personale me këtë problematikë tregon rezultate që na gëzojnë. U dëshmua se (këtë shpesh ua theme edhe anëtarëve të mi në klubin CD për dietë) nuk ekzistojnë kurora infertile ose sterile, por ekziston ushqim steril i cili, fatkesisht, është i përditshëm. Me ndryshimin pozitive të mënyrës së jetesës, me respektimin e ligjeve natyrore që përfshin ushqyerje të shëndetshme dhe gjumë të mirë, lëvizje të përditshme në natyrë, më pak shoqërim me kompjuterin dhe telefonat e mençur por më shumë kontante me njerëz shoqërues, më shumë muzikë dhe gjithsesi mardhënie seksuale– me këto ndryshime do të kontribojmë në uljen e stresit i cili shpesh është shkas për këtë gjendje.
Infertiliteti te gratë është zakonisht kur bëhet hosterektomia. Të gjitha arsyet tjera për infertilitet te gruaja, me ndryshime pozitive në jetë zgjidhen për një kohë të afërt.
Cilat janë arsyet më të shpeshta për infertilitetin te gratë?
Debalancimi hormal, vezorët policistik, endometrioza, kanalet e bllokuara të vezëve, prolaktini i rritur, niveli i rritur i insulinit, mungesa e materieve të caktuara ushqyese si hekuri, mungesa e acidit folik, stresi, etj.
Pikërisht këto arsye për infertilitet vetë i krijojmë me mënyrë jo të duhur të të jetuarit ku mënyra “ jo e shëndetshme “ e të ushqyetit luan rol të madh. Pavarisht se për cilët arsye bëhet fjalë, menjëherë duhet të merren masa për eliminimin e tyre të plotë.
Para se të filloni me intervenim intenziv farmakologjik ose kirurgjik, provoni në mënyrë natyrore dhe pa dhuimbje t’i zgjidhni probleme me ndryshime pozitive në përditshmëri. Edhepse sikur asnjëherë të mos jetë e nevojshme intervenimi i tillë, sërish, përcillet me ndryshime pozitive në jetë.
Ndryshime në shprehitë jetësore
Ktheni bioritmin në normale. Mundohuni të fleni në kohë dhe në mëngjes shijoni diellin e mëngjesit. Gjumi mes orës 22.00 dhe 2.00 ju mbush me meletonin – hormon që, për fat të keq, vazhdimisht e më pak e kemi për shkak të prishjes së rendit të gjumit. Mungesa e përditshme e këtij homoni nënkupton edhe debalancin e hormoneve tjera, si niveli i reduktuar ei serotoninit. Me vetë këtë shkurtohet edhe kohëzgjatja e ditëve të frytshme (faza luteale), andaj mundësia për mbarësim ose për mbetje shtatzënë ulet.
Të mos harrojmë se trupit tonë i nevojitet lëvizje e përhershme, pushim i përditshëm me muzikë të mirë, lexim të ndonjë libri të mirë ose ndonjë aktivitet tjetër relaksues që do të prodhon hormone të mira të lumturisë, kurse me këtë balancohen të gjithë hormonet çdo ditë.
Ushqimi natyror është nga parakushtet kryesore për trup të shëndosh dhe shpirt të shëndosh, dhe gjithsesi, bazë e mirë për balancim hotmonal të mirë.
Si të ushqehemi?

Që ta dërgojmë trupin në baraspeshë të mirë homonale, që të përcaktohet cikli i rregullt menstrual dhe gjakerdhja normale, atëherë ndryshimet në mënyrën e të ushqyerit domosdoshmërisht duhet të pëmirësohen.
Shumë është e rëndësishme që, pikë së pari, nga ushqimi të largohen produktet shumë të përpunuara si ushqimi i shpejtë, picat, hamburgerat, ushqimi i skuqur, sheqerërat e thjeshtë në formë të keksave, çokoladës, akulloret, lëngjet e dendura dhe të gazuara, buka dhe pluhuri për pjekje nga mielli bardhë, margarina, etj. Kuptohet se konsumi i përditshëm i alkoholit duhet të përjashtohet. 3-4 herë në javë mund të konsumohet verë cilësore me drekën ose darkën. Sa i përket duhanit është më se e qartë se duhet të përshëndetemi me të. Kafeja e preferuar duhet të reduktohet deri në një filxhan në ditë, por nëse e mbëlsoni, ajo duhet të bëhet me mjaltë ose me stevia, pa qumësht. Të mos konsumohet asnjë çaj bimor, por mund vetëm të konsumoni çaj frutash dhe çaj nga hithri.



Të mos përdoren barna si antidepresivët, analgjetikës dhe barnat tjerë pa konsultim me mjekun.
Çdo ditë të konsumohet së paku 1,5 l ujë duke mos marrë parasyshë momentet kohore dhe anagazhimin. Uji është detoksikantë më i fuqishëm në trup. Përveç ujit, mirë është të konsumohet edhe lëngje të freskëta të kulluara, lëngje të freskëta të blenduara, sepse me konsumin e tyre do ta rrisni sasinë e pemëve dhe perimeve të freskëta të konsumuara. Hidratoni trupin tuaj dhe shumë shpejtë do ta ndjeni atë energjinë e re në trupin tuaj. Çdo ditë, DOMOSDOSHMËRISHT të konsumohet pemë dhe perime të frekëta. Me këtë e alkalizojmë trupin, por në të njejtën kohë e furnizojmë edhe me enzime të cilat janë vitale për qelizat tona. Ajo që është e domosdoshme për qelizat, gjendet në këto tre faktorë – ujë, pemë të freskëta dhe perime të freskëta.
Konsumoni proteina të shëndetshme me prejardhje bimore (bishtaja, thelbe, drithra pa gluten). Thelbet ose kokërrat (arrat, lajthiat, bajamet, etj.) dhe farat (kungulli, liri, luledielli, susami integral, fara çia etj.) konsiderohen burime të shkëlqyer edhe të vjarave esencial të cilët janë me rëndësi të madhe për fertilitetin e grave, por edhe të meshkujve ose burrave. Proteina të shëndetshme marrim edhe nga konsumi i peshkut, vezëve, madje ndonjëherë nëse dëshironi edhe mish natyrore të freskët. Mos konsumoni peshk të tymosur, mish të tymosur ose produkte tjera të ngjajshme. Nga produktet qumështore, hirra është numër një, por mund me masë të përdoret edhe kosi me yndyrë normale dhe probiotikë. Të gjithë llojet e koseve dhe jogurteve pa yndyrë janë të pa natyrëshme. Shmangni djathin dhe gjalpin në ushqimin e përditshëm (e di që i kemi dobësi). Ata në të vërtetë shumë e thartojnë trupin.



Në programet e mia për ushqyerje natyrore dhe të shëndetshme shtoj edhe disa aditive (suplemente) në përditshmëri të cilat plotësisht e stimulojnë trupin që të arrij në kondicion të mirë fertil.
Në mëngjes, duhet të konsumohet 1-2 lugë supe vaj liri ose, dimërit, vaj peshku (omega 3). Çdo mëngjes të pihen vezë të freskëta të thëllëzës (3-5), mund edhe si shejk pemësh.
Gjatë ditës, të konsumohet pije me kakao duke shtuar një lugë të vogël të rrënjës formë pluhuri– МАКА (stimulator fantastik i hormonit seksual te të dy ginitë).
Gjatë ditës, të konsumohet edhe pije nga spirulina me lëng të shtrydhur (përmban shumë materie ushqyese mes të cilave edhe jod – e cila është shumë e rëndësishme për gjëndrën tiroide, me këtë edhe stimulator i hormonit seksual.
Gjatë ditës, të konsumohet edhe pije nga gruri organike i gjelbërt me lëng të shtrydhur – këtë pije unë e quaj infuzion oral – rritës i imunitetit.
Përveç kësaj, si plotës mund të pihet edhe acidi folik, aminoacidi L-arginini, vitamina C.
Patjetër të theksoj se ushqimin e caktuar të shëndetshëm, në çastet kur duam ta përgatisim trupin tonë për shtatzani, duhet ta shmangim. Ky është ushqim i cili e redukton nivelin e estrogjenit. Fatkeqsisht, në këtë ushqim bën pjesë lakra, brokoli, lulelakër, lakër jeshile, lakër brukseli dhe ushqimet tjera prej lakre.


Ushqimi nuk duhet të ruhet në ambalazhën plastike sepse përmban ksnoestrogjen dhe heleme tjera. Të shmanget konsumi i ujit nga shishet e plastikës.
Respektoni edhe këshillat e dhëna dhe ngadal por sigurtë, trupi juaj do të përgatitet për jetë të re.
 
 
 
MIGRENA – më shumë se kokëdhimbje e thjeshtë

Dhimbje pulsuese me intenzitet të mesëm deri në atë të fuqishëm, shpeshherë e njëanëshme, shoqërohet me pështjellje, shtytje për vjellje, ndjeshmëri shumë e madhe ndaj dritës dhe zhurmave janë vetëm një pjesë e karakteristikave që e shënojnë kokëhimbjen e njohur si migrenë.
 
Kokëdhimbje apo shumë më shumë se kjo?
Migrena është kokëdhimbje kornike që zgjat nga disa orë deri në disa ditë. Simptomet dhe dhimbja mund të jenë shumë të padurueshme dhe ta prishin rehatinë dhe funksionalitetin e të sëmurit. Më shpesh paraqitet mes moshë 20-40 vejaçare të jetës dhe më e shprehur është te femrat se sa te meshkujt. Nga kokëdhimbja e migrenës vuajnë 15-20% e popullatës botërore.
 
Shkaktarët
Arsyet për paraqitjen e migrenës janë me natyrë të ndryshme dhe karakter të ndryshëm, kurse më shpesh mund të jenë kombinim i më shumë shkaktarëve. Sërish, si faktorë më të theksuar të cilat na shpien te paraqitja e migrenës janë:
 
Paradispozita gjenetike
Nëse një nga prindërit ka migrenë, 55% ekzistojnë mundësitë që të fitojnë migrenë. Nëse vuajnë të dy prindërit nga migrena, ka 75% mundës që të sëmureni nga migrena.
 
Sëmundjet kronike
Kjo më shpesh ka të bëj me femrat, prandaj gjatë procesit të menstruacioneve ose gjatë menopauzës më e shpeshtë është dukuria e sulmeve të migrenës. Nuk përjashtohen madj as edhe gratë në shtatzani.
 
Ushqimi dhe alkoholi
Padyshim, një nga faktorë më me rëndësi për zhvillimin e dhimbjes së migrenës. Kjo përfshin jo vetëm llojin e ushqimit, por edhe shprehitë e ngrënies. Prandaj nga këtu, si faktorë mund të jetë edhe parangrënia, jo konsumi i rregullt i vakeve, uria, agjerimi ose disa regjime të caktuara dietare. Në grupin e ushqimit që e rrit mundësinë për paraqitjen e migrenës bëjnë pjesë disa lloje të djathit (që përmbajnë tiramin), mishi dhe preparatet e mishit (salami, proshutë, salsiçe që përmbajnë nitrite), si dhe ushqimi që përmban aditive për ndryshim të shijes. 
Gluteni, gjegjësisht erëzat që përmbajnë gluten (miell i bardhë, produktet, meze e lehtë), direkt lidhen me paraqiten e migrenës.
Alkoholi, sidomos vera ekuqe dhe birra, si dhe konsumi i tepërt i kofeinës janë pothuaj faktorë të sigurtë për parqitjen e dhimbjes së kokës, migrenës.

Stresi
Stresi në punë ose problemet familjare e rrisin rrezikun nga paraqitja e migrenës.

Gjumi dhe të fjeturit
Gjumi luan një rol shumë të madh për paraqitjen e migrenës. Mungesa e gjumit, por edhe gjumi i gjatë, e rrisin mundësinë për paraqitjen e migrenës.


Kushtet klimatike dhe udhëtimi
Secili ndryshim në shtypjen atmosferike dhe në temepraturën e ajërit, sidomos ndryshimet e mëdha, janë rrezik-faktor për paraqitjen e migrenës.

 
Stimulimi i ndjenjave
Drita e fuqishme, muzika e zëshme dhe zhurma mund të shkaktojnë migrenën.


Lodhja fizike
Aktiviteti fizik i lodhëshëm ose stërvitjet e lodhëshme llogariten si faktorë të rrezikut.
 
 
Barnat
Migrena mund të jetë rezultat i disa barnave që i merrni. Nëse dyshoni se disa barna shkaktojnë migrenën, konsultohuni me mjekun tuaj që ta rekomandoj zëvendësimin e tyre.
 
Simtomet
https://previews.123rf.com/images/thesupe87/thesupe870902/thesupe87090200080/4324286-A-clamp-squeezing-tightly-on-the-head-of-a-wooden-man-A-great-concept-shot-for-headaches-or-stress--Stock-Photo.jpgEpizodat e kokëdhimbjes mund të zgjasin nga 4-72 orë. Më shpesh shfaqen në njërën gjysmë të kokës, me karakter pulsues dhe me intenzitet të ndryshëm (me dhimbje mesatare dhe të lartë). Mund të jenë me frekuencë të ndryshme(nga një herë në disa muaj deri në 2-3 herë në javë. Përveç dhimbjes fizike simptomet shfaqen edhe në formë të:
 






Ndjeshmëri të madhe ndaj dritës, zërit dhe aromës- АУРА
-       dëmtimi i shikimit (kapsitja e pikave të dritës, paraqitja zik-zak dhe linjat e lakuara)
-       dëmtimi i nuhatjes (paraqitja e aromave të këqija –halucinacioni aromatik)
-       dëmtimi i dëgjimit (paraqitja e halucinacioneve të zhurmëshme)
Vjellje dhe pështjellje
Me ose pa dhimbje, migrena mund të shoqërohet me revulzion, pështjellje, madje edhe me vjellje.
Lodhja dhe përgjumja
I sëmuri ndjen lodhje dhe përgjumje, madje shpesh gogësimi është simptom për paraqitjen e migrenës.
Depresioni, irritimi ose eksitimi
Ndryshimet në humor ose disponim janë pjesë e simtomeve për paraqitjen e migrenës. Disa nga të sëmurit mund të ndjejnë depresion të papritur, kurse disa tjerë energji ose eksitim të madhe.
Uria
Dëshirë e madhe për ushqim dhe ndjenja e urisë, edhepse i sëmuri ka ngrënë paraprakisht, mund të konsiderohet si shenjë paraprake për paraqitjen e migrenës. Ndjenja e urisë drejtohet ka një lloj i caktuar i ushqimit dhe shpesh kjo është ushqim i ëmbël.
Urinim i shpesht
Nëse paraqitet urinimi i shpesht, kokëdhimbja shfaqet për disa orë.
 
Diagnoza dhe trajtimi
Nuk ekziston ndonjë test specifike, prandaj diagnoza mbështet mbi përshkrimin e dhimbjes, shpeshtësinë e saj dhe simptomatologjinë përcjellëse.
Poashtu, nuk ekziston bar specifik, andaj terapia shpesh shkon në dy drejtime dhe atë:
 me terapi simptomatik – me barna specifik për trajtimin e kokëdhimbjes migrenale, analgjetikët, barnat kundër vjelljes etj.,te migrena me shpeshtësi më të rrallë me terapi prevenuese dmth., përdorimi i vazhdueshëm e barnave që të pengohet, gjegjësisht të reduktohet koha e atakeve.
 
Si pjesë e terapisë, mund të merret edhe ndryshimi i shprehive jetësore, sidomos të ushqyerjes, të cilat dukshëm do të përmirësojnë cilësinë e jetës dhe gjithsesi, do t’i redukton sulmet në nivelin “e arsyeshëm dhe të durueshëm”.
 
Këshillat
Këto këshilla në masë të madhe mund ta përmirësojnë fotografinë e përgjithshme kur bëhet fjalë për migrenën, frekuncën e saj dhe intenzitetit.
ü  Relaksohuni dhe provoni të sa më shumë kohë në natyrë me familjen tuaj.
ü  Provoni të bëni um të shëndetshëm. Përshtatni bioritmin tuaj në nivel optimal. Provoni mos të shkoni në gjumë shumë vonë.
ü  Kujdes për ushqimin. Mos i teklaloni vaktet, dhe mos u stërngopuni. Shmangni ushqimin për të cilin keni të dhëna se shkaktojnë kokëdhimbje të migrenës.
ü  Mbani ditar ku do të evidentoni gjithçka që është arsye e mundshme për paraqitjen e migrenës, , për shembull: çka keni konsumuar, kur keni hëngër, sa kohë keni pushuar, dhe a keni qenë nën stres. Shkruani këto ndryshime kohore, humorin, dhe lidhni ata me sulmet. Me anë të ditari ekzistojnë mundësi të zbulohen arsyet që shkaktojnë migrenë.
Në raste kur kokëdhimja është e padurueshme dhe keni nevojë për terapi medikamentoze, këshillohu me mjekun ose farmacistin tuaj.
 
Porosia jonë
Përcaktoni një qëllim vetiak dhe nga ushqimi largoni sheqerëra, miellin e bardhë dhe pluhurin për pjekje. Bëjeni këtë në periudhë që do ta caktoni vetë (1, 2 ose më shumë muaj). Rezultatet mund të jenë befasuese. Provoni! Shëndeti është në shprehit dhe këmbënguljen!

Stomatologjia moderne gjithmonë është në hap me jetën bashkëkohore. Mënyra e shpejtë e jetesës, komunikimi i përhershëm me njerëzit, nevoja për socializim, si dhe zhvillimi i teknologjisë (rrjetet sociale, komunikimi me internet, etj.) përcaktojnëkritere të larta estetike për secilin.
Një nga kriteret kryesore estetike është buzëqeshja e bukur. Për kërkesën që vazhdimisht rritet për korrigjime estetike, stomatologjia përgjigjet me teknika të reja dhe vazhdimisht më pak invazive korrigjuese. Një nga metodat më pak invazive dhe më të sukseshme për arritjen e buzëqeshjes estetike janë luspet estetike, gjegjësisht facetet.

Çka janë luspet ose facetetestetike?

Facetetjanë plotësime të holla proteinike të cilat ngjiten në pjesën e përparme të dhëmbëve me qëllim që të korrigjojnë estetikën e tyre (ndryshimi i formës dhe madhësis së dhëmbëve, ngjyrës së tyre, mbyllja e hapësirës mes dhëmbëve-diastemia, korrigjimi i defekteve në pozitën e tyre, etj.).Mund të bëhen nga porcelani ose nga materialet kopozite. Gjithsesi, facetet e porcelanit janë shumë më estetike nga ato kompozite dhe mundësojnë buzëqeshje të bukur natyrore estetike sa i përket ngjyrës, transparencës, strukturës dhe shkëlqimit që mund ta arrijnë.

A është e nevojshme që të gdhendendhëmbët kur të vendosen facetat?

Ekzistojnë dy metoda të përpunimit tëfaceteve, njëra metodë është me përgatitje paraprake të bartësve të dhëmbëve, kurse tjera është me riparim. Riparimi, gjegjësisht gdhendja e dhëmbit përfacetetështë minimale. Ata gdhendenpothuaj0,6 mm. Duke pasur parasyshë se zmaltika trashësi prej 1,5 deri2 mm, kjo don të thotë se riparimi i dhëmbëve është minimal dhe është në nivel të, ku shmangen lëndimet dentinetë dhëmbit tipike për gdhenjden

konvencionale të kurorat dhe urat. Në kufitë e saktë të riparuar të dhëmbit, vendosetfacetatqë ka funksionin e korrigjimit të defektit estetik. Në këtë mënyrë,facetatështë sikur e rritur me dhëmbin dhe ofron estetikë të lartë. Nëse dhëmbin nuk e riparojmë më herët, e mbrojmë tërë masën e dhëmbit, por rrezikojmë që të fitojmë dhëmbë që janë më masiv dhe më të rashë nga ato natyror dhe është e vështirë që të arrihet estetikë kulmore.

Si ngjiten facetatdhe a është e mundur të shqiten?

Përpunimi i laminateve dhe ngjitja e tyre ndoshta është puna më e rëndë dhe më precize në proteikë. Ngjtja patjetër të bëhet sipas disa rregullave të rrepta të prodhuesit të ngjitësit (cement), pas përpunimit paraprak të duhur kimik të faceteve dhe të dhëmbëve bartës. Gjithsesi, me rëndësi të madhe është përvoja dhe njoihuritë e stomatologut. Nëse nuk respektojmë rregullat për cementim dhe këtë nuk e bëjmë në mjedis plotësisht të thatë, që të krijohet lidhje kimike mes laminatit dhe bartësit të dhëmbit, atëherë rrezikojmë që të shqitet.

A ekzistojnë pasoja të padëshirueshme gjatë rehabilitimit protetik me facetet?

Pasojat më të shpeshta të padëshiruara gjatë rindërtimit estetik të buzëqeshjes me faceteështë ndjeshmëria e madhe e dhëmbëve bartës. Për shkakt ë përpunimit kimik në procesin e cementimit të faceteve, dhëmbët bëhen më të ndjeshëm ndaj ngacmimevetermike(ftohje/ngrohje ekstreme).Kjo ndjeshmëri e madhe mund të partaqitet edhe te dhëmbi te i cili përpunohet plombë kopozite, sepse përgatitja e dhëmbëve për ngjitjen e plombës është e ngjajshme me përgatitjen para cementimit të faceteve. Ky komplikim ka karakter të ndryshueshëm, kurse kohëzgjatja deri në zhdukjen e plotë të hipersensitivitetit është individuasle, nga disa ditë deri në disa muaj.

Sa është qëndrueshmëria e faceteve?

Kohëzgjata konkrete efacetevenuk mund të definohet. Sipas Organizatës Botërore për Shëndetësi(OBSH), korrigjimet protetike kanë garancë pesë vjeçare, por qëndrueshmëria e tyre faktikisht është shumë më e gjatë.Thyerja e faceteveështë njëlloj e mundshme me thyerjen e një dhëmbi natyror gjatë ndonjë lëndimi. Nëse pacienti kujdeset për shëndetin në gojë, rregullisht shkon në kongroll dhe trajtim për mirëmbatje të qiellëzës, plotësimetprotetik do të ekzistojnë në gjendje të mirë një kohë shumë më të gjatë. Gjithsesi, ashtu si shfaqen puçrat në fytyrë ashtu shfaqen edhe ndryshimet në gojë.Ndryshimi më i shpesht është recesioni i qiellzës (tërheqja).Nëse kjo tërheqje rezulton me estetikë të dëmtuar atëherë është e nevojshme që facetettë zëvendësohen me reja, të përshtatshme me gjendjen e re. Zakonisht, këto ndryshime nuk e komprometojnë estetikën sepse facetetinkorporohen te dhëmbët dhe bëhen nga materiale shumë estetike, kështuqë ndërfaqa nga facetatdhe dhëmbit pothuaj nuk mund të vërehet

Cilat janë dobitë nga faceti estetik?

Mefacetetmund të bëni korrigjim estetik të dhëmbëve dhe të fitoni një buzëqeshje estetike për të cilën keni ëndëruar. Buzëqeshja estetike e gjallëron secilin dhe ju bën të dukeni të shëndoshë, më të lumtur dhe më të suksesshëm.Mefaceteti mbrojmë dhëmbët të cilët janë të gërryer dhe e pengojmë gërryerjen. e tyre të mëtutjeshme. Pacientët pas rehabilitimit proteitik me faceteshumë lehtë përshtaten me gjendjen e re sepse nuk kanë asnjë problem gjatë përtypjes dhe të fourit. Vendosja e facetevete dhëmbët që kanë plombëështë zgjidhje e përhershme, sepse facetetnuk çgjyrosen dhe nuk plaken si plombatqë duhet të ndryshohen çdo disa vjet. Nëse kujdeseni mirë për dhëmbët, qëndrueshmëria e tyre është si qëndrueshmëria e dhëmbëve natyror.Facetet jo vetëm që duken natyror por pacientët i ndjejnë si natyror, sepse një pjesë goxha e mirë e bartësve ruhen.

Të gjithë ne kohë pas kohe jemi të pikëlluar.Pikëllimi është pjesë e pandashme e jetës sonë. Kjo mund të na ndihmoj që më mirë ta kuptojmë botën tonë të brendshme, t’i kuptojmë njerëzit tjerë rreth nesh, ta begatojmë përvojën tonë dhe t’i japim kuptim jetës sonë. Por sërish, nëse këto gjendje të pikëllimit ose të hidhërimit vazhdimisht ndikojnë mendimet, ndjenjat, sjelljen dhe mirëqenien e një individi, ndoshta jemi në prag të dëmtimit ose keqësimit serioz të shëndetit-depresion.

A është çdo ndryshim i humorit shenjë e depresionit?

Është normale që në disa faza të jetës të ndjehemi jo të lumtur dhe të mbizotrojnë ndjenjat e pafuqisë, mungesës së shpresë, dëshprimit dhe apatisë.Humori ose disponimi depresiv jo gjithmonë paraqet keqësim ose dëmtim shëndetsor.Ky, poashtu mund të jetë reagim normal i disa ndodhive ose gjendjeve të caktuara jetësore dhe efektit të tyre përkatës.Megjithatë, reagimet e këtilla priten në jetë dhe zakonisht zgjasin një periudhë të shkurtë kohore.Çdo përsëritje ciklike e gjendjes ose të themi “sundimi” vazhdueshëm i kësaj gjendjde më gjatë se sa dy javë mund të jetë shenjë e paraqitjes së depresionit.

Të pikëlluar pa ndonjë arsye

Edhepse ndonjëherë arsyet për depresion janë të dukshme ose evidente, ajo shpesh herë shfaqet pa ndonjë paralajmërim.Përnjëherë, mbi personin shfaqen re të zeza të pikëllimit, pa ndonjë arsye të qartë.Ndjeheni të zymtëdhe të raskapitur, edhepse nuk keni përjetuar ndonjë gjendje ose ndodhi tronditëse e cila e ka shkaktuar këtë depresion. Përveç kësaj, asgjë nuk mund t’i shpërndaj ose t’i dëboj këto re. Ata strehohen ashtu si strehohet përditësia jonë.Hyjmë në dëshprim duke mos e ditur arsyen e saktë ose të qartë.

Ndodhit të cilat mund të na nxjerrin nga binarët

Mgjithatë, disa ndodhi ose ngjarje në jetë mund të shkaktojnë humor ose disponim depresiv.Këtu e kemi fjalën para së gjithash për mënyrën dinamike të jetës, vështirësitë ekonomike, problemet në vendin e punës, diagnozat mjeksore, humbjen e ndonjë të afërmi, katastrofat natyrore, izolimin social, problemet në lidhjet, xhelozia, divorci dhe lëndimet katatrofike.Ndodhitë traumatizuese të cilat kanë ndodhur në fëmijëri mund të shkaktojnë depresion ose të krijojnë mënyrë patologjike të cilat mund të na shpien në depresion. Trajtimi jo i barabartë nga ana e prindit, poashtu mund të jetë faktor i rëndësishëm rreziku.

Shenjat për alarmim!

Secilin individ është personalitet në vetvete, gjë që nënkupton se edhe simptomet depresive, lloji dhe thellësia janë individuale, gjegjësisht ndryshojnë sipas personaliteve të ndryshme.
  • ndjenja të pafuqisë dhe mungesës së shpresës;
  • humbja e interesitpër aktivitete ditore, për shoqërinë me familjen dhe miqt, për kënaqësi dhe lumturi në përgjithsi;
  • reduktimi madje edhe humbja e plotë e dëshirave seksuale;
  • ndryshime në oreks,me rritje ose humbje të madhe të peshës;
  • çrregullimi i gjumitnë formë të pagjumësis ose ekstremi tjetrë – gjumë i tepërt;
  • irritueshmëria dhe nervozae cila mund të kalon në zemrim, madje edhe në agresivitet, humbja e energjisë për shkaktë cilës individët ndjehen të sfilitur, madje edhe aktivitetet e vogla dhe detyrat e lehta i lodhin;
  • vetë urretja,për shkak të së cilës një individ ndjehet i pa vlerës, fajtor dhe shumë vetëkritik me gabimet vetijake;
  • sjellje e pavetëshme e cila mund të rezulton në keqpërdorimin e narkotikëve, alkoholit, sporteve të rrezikshme, vozitje të shpejtë, etj.;
  • probleme me koncentrimin;
  • dhimbje të pasqarueshme,më shpesh kokëdhimbje, dhimbje në qafë dhe në kurriz, muskujt dhe stomaku.

Nga ato që u tha më lartë, kujdes të veçant duhet t’i kushtojmë thellësis së pikëllimit dhe mungesës së shpresës.Depresioni është shumë më shumë se sa keqardhja dhe dëshprim, dhe vetëm një javë “sundim”me ju dhe pltoësisht e merr kontrollin mbi jetën tuaj. Depresionipothuaj vazhdimisht është i pranishëm, kurse të gjithë gjërat që dikur ua ndryshonin humorin tashmë nuk kanë ndikim pozitiv. Te një njeri i cili vuan nga depresioni mund të ndryshohet mënyra e të menduarit.Botën e konceptojnë më ndryshe, madje shpeshherë në këndvështrim negativ, ndikon mbi jetën familjare dhe profesionale, andaj themi se mund të shkakton edhe izolim social.

Njohja në kohë e shenjave të para të depresionit dhe ndërmarrja e masave të duhura mund ta kthejnë individin në jetë normale, si anëtarë funksional i familjes ose në mjedisin e punës.

Bëhuni zot i jetës suaj
Jo gjithmonë është gjithçka e zezë dhe e pashpresë.Në disa situata të caktuara, paraqitja e simptomeve të depresionit mund të jenë edhe një mundësi e shkëlqyer për transformim personal. Çdo krizë dhe rënie mund ta shëndrojmë në mundësi për gjetjen e vetvetes. Të zbulojmë se kush jemi dhe të ecim drejt rrugës së re të pavarësis, dhe lirisë personale dhe “rilindjes” sonë.
Në ven që të mbetemi të ngecur në labirinthin e pashpresës, drejtoni timonin e jetës suaj dhe me disa ndryshime në jetën dhe shprehitë tuaja jetësore tejkaloni stuhinë e humoreve dhe ndjenjave negative.

Mësohuni si t’i merrni gjërat shtruar

Ndonjëherë vërtetë ndjehimi sikur jemi në marshin e gjashtë. Patjetër të mësoni kur është e nevojshme që t’i merrni gjërat shtruar dhe t’ju thoni “jo” njerëzve dhe planeve të cilat ju nervozojnë dhe ju dëshprojnë.Do të njeheni më të qetë. Kushtojuni vëmendje vetëm gjërave dhe individëve të cilët ju ushqejnë me energji pozitive.

Kujdes me sistemin tuaj digjestiv

Nëse dëshironi që jetoni më të lumtur, patjetër të kujdeseni për sistemin tuaj të tretjes.Nëse ushqeheni me artikuj të shëndosh mjeksor, sistemi juaj i tretjes do të punon siç duhet, dhe në mënyrë natyrore do të reduktoni ose zbusni nervozën dhe stresin.
Reduktoni artikujt të cilët ndikojnë humorin tuaj, siç janë kafeja, çaji i zi, alkoholi, sheqeri dhe produktet nga mielli i bardhë.Përdorni ushqim natyror. Mos ta inkuadroni më shumë peshkun në sofrën tuaj në vend të mishit të kuq.Angazhohuni për blerjen dhe përgatitjen e ushqimit.
Konsumoni sasi të mjaftueshme të ujit– 8 gota në ditë duhet t’ju bëhet rutinë. Ujin konsumojeni në kohë të duhur,sepse pasi të ndjeni etje, ju tanimë jeni dehidruar.

Arsyet për paraqitjen e simptomeve depresive

Arsyet për paraqitjen e depresionit janë komplekse.Përveç ndryshimeve biokimike në tru, kjo më shpesh paraqitet edhe për shkak të kombinimit të faktorëve biologjik, psikologjik dhe sociologjik, gjegjësisht më shumë për shkak të zgjedhjes së stilit jetësor, partnerit, shkathtësive personale për zgjidhjen dhe trajtimin e problemeve.Faktorët gjenetik dhe historia familjare mund të jenë faktorë predispozitues.
Keqpërdorimi i barnave helmues, stimulanseve dhe alkoholit poashtu lidhet me paraqitjen e simtomeve depresive.

Kthehuni ka natyra

Përdorimi i disa bimëve të caktuara mjekuese pa dyshim mund të ndihmojnë në situata stresuese. Kantarioni është një ndër bimët më të njohura mjekuese kundër depresionit.Gjethet e saj të verdha shkëlqyese simbolizojnë fuqinë e diellit, kurse efeketet e tij antidepresive vlerësohen lartë në mjeksinë koncencionale.
Kantarioni nuk është “kurë instante”, por tregon rezultate të shkëlqyera afatgjate. Bima e ndihmon trupin dhe dhe shpirtin që të shërohen dhe mundëson ndërtimin themelit të fortë për kthimin e plotë të humorit.
Sipas rregullës, çaji konsumohet 3 herë në ditë, vetëm nëse nuk udhëzohet ndryshe sipas udhëzimeve, por para se të shfaqen përmirësimet e para patjetër të kalojnë së paku 1 ose 2 javë. Zakonisht, një trajtim mjeksor zgjat 3-6 muaj.

Riktheni buzëqeshjen

Mënyrat më të mira për përmirësimin e humorit ose disponimit janë aktivitetet fizike, shorëqimit dhe shëtitja në natyrë.Është dëshmuar se ushtrimet jo vetëm që përmirësojnë humorin tuaj, por edhe e reduktojnë anksiozitetin, i rregullojnë homonet e stresit dhe e prëforcojnë trupin tuaj.
Mundohuqi që të shoqëroheni më shumë, të kontaktoni dhe të biedoni me miqt dhe të afërmit.
Insistoni që të kaloni më shumë kohë në natyrë në rreze të diellit.Bëni shëtitje më shpesh në park, mal dhe liqene.Veëm prania në mjedise të këtilla është gjysmë shëndet.

Praktikoni joga

Shkenctarisht është dëshmuar se joga është e mirë për trupin, mendjen dhe për shpirtin. Ajo jo vetëm që mundëson shëndet të mirë fizik, por edhe ndihmon në mirëmbatjen e mendjes së kthellët dhe shpirtit të pastër.
Joga praktikohet si ilaç kundër depresionit, stresit, por edhe për probleme tjera shëndetsore. Anëtarësohuni në qendrën më të afërt për joga ku përveç dobive nga joga do të krijoni edhe miqësi të reja. Me ushtrimin e jogës do të vetëdisoheni për qenien tuaj dhe ndjenjat tuaja. Do të mësoni se si t’i menaxhoni ndjenjat dhe frikën. Do ta ushqeni trurin dhe trupin, do të përfitoni ose përvetësoni një diciplinë e cila do t’ju ndihmon që botën ta shikoni nga një këndvështrim tjetër, më të ndritur.
 

Ndihma profesionale

Sërish, nëse angazhimi personal për jetë të shëndoshë dhe pozitive, mbështetja nga familja dhe miqtë nuk tregon rezultate në luftën kundër depresionit, atëherë duhet të kërkoni ndihmë profesionale e cila mund të shoqërohet edhe me terapi të volitshme.

PROTEZA TOTALE

Protezat totale janë mjete ndihmuese protetike të lëvizëshmetë cilat i zëvendësojnë dhëmbët e humbur dhe indet e buta në gojë. Pacientët të cilët i kanë humbur dhëmbët e tyre për shkak të kariesit, paradontopisë, lëndimit ose ndonjë arsye tjetër dhe kanë ngelur pa dhëmbë, rhabilitohen me protezë totale.

Nga çka varet stabiliteti i protezave?

Përpunimi i protezave totale zhvillohet ose realizohet në disa faza. Secila nga këto faza ka rëndësi të madhe dhe kontribon në kompenzimin cilësor protetik. Gjithsesi, nevojitet edhe shkathtësi e lartë e stomatologut dhe teknikut që protezat të mund t’i plotësojnë kritetret nga të cilat varen shumë stabiliteti i tyre. Përveç profesionalizmit të ekipit, stabiliteti i protezës  varet edhe nga kushtet anatomike të pacientit pa dhëmbë, si për shmebull, nga lartësia dhe gjithëpërfshirjen e kreshtës alveolar, lartësia dhe forma e qiellzës së fortë, sasia dhe dendësia e pështymës, trashësia emukozës së shtrënguartë lugëve etj...

Sa zgjat periudha e adaptimit të protezave të reja totale?

Periudha e adaptimit është individuale. Te disa pacient mund të jetë një javë, kurse te disa tjerë- disa muaj. Me rëndësi është në këtë periudhë të bëhen disa kontrolle te stomatologu ku do të korigjohen të gjitha vështirësitë të cilat i cek pacienti. Gjatë ditëve të para, problem kryesor janë dekubituset ose lëndimet të cilat rezultojnën te mukozanën protezën. Proteza shkarkohen pikërisht në vendin ku do të ketë më shumë shtypje dhe ky problem menjëherë tejkalohet. Ajo që vijon është që pacienti të mësohet të përdor protezën. Duhet të mësohen siç duhet t’i shqiptojnë shkronjat (më problematike janë shkronja C dhe F) dhe kjo arrihet me stërvitje, gjegjësisht, me leximin me zë dhe duke folurpara pasqyrës. Lehtësim në stabilizimin e protezës është kur pacientët do të gëlltisin pështymën para se të filloj të flas. Pastaj, me rëndësi është të mësojmë se si të përtypim çamçakëz.Në fillimi duhet të ushqehemi me kafshata të vogla dhe pa kafshime me tërheqje.Më e vështirë për ta ngrënë është buka. Ky është material ngjitës dhe i shqyen protezat.Pasi pacientët do të përvetësojnë teknikën e të ushqyerit dhe të stabilizimit të protezave me gjuhë dhe tërë muskulaturës orofaciale, atëherë ata do të mund më shumë të rahatohen dhe të provojnë të hanë siç kanë hëngër më herët me dhëmbët e tyre.
Në këtë periudhë adaptuese, shumë mund të ndihmojnë edhe stukot për proteza. Këto janë materiale speciale ngjitëse të cilat ndihmojnë në stabilizimin e protezës. Nëse proteza nuk është e përshtatshm, me kalimin e kohës jep ndryshime të pakthyeshme tëlugëve. Në këtë rast, stukoja (adhesivet) vetëm e mbulojnë problemin dhe e vonojnë sanimin e protezës së keqe, dhe me këtë keqësohet kushtet anatomike në gojën e pacientit.

Si ruhet higjiena te pacientët me protezë totale?

Higjiena te personat me proteza totale poashtu është e rëndësishme si higjiena te ato pacientë që i kanë dhëmbët e tyre natyror. Protezat është e nvojshme që të pastrohen dy herë në ditë. Pastrimi i parë është nën ujë me çka largohen mbetjet ushqimore, pastaj vijon pastrimi total me brushë dhe detergjente jo abrazive për pastrim(detergjent për enë). Pastat e dhëmbëve shpesh janë abrazive dhe me pastë mund të dëmtohen sipërfaqet e protezës. Ekzistojnë edhe mjete disinfektuese ku e lëmë protezën të qëndron.Nëse pacientët nuk e mbajnë protezën gjatë tërë natës, ajo duhet të ruhet në vend të sigurt në ujë, e cila e pengon tharjen e protezës. Përveç higjienës së kompenzimit protetik, me rëndësi është që pacienti të ruaj higjienën edhe në zgavrën e gojës. Me brush të butë me rëndësi është të pastrohenlugjet, qiellëza dhe gjuha. Kohë pas kohe është mirë nëse desinfektojmë gojën me ujë i cili përmban kloroheksidin.

Sa shpeshë duhet të vizitojnë stomatologun pacientët që mbajnë proteza totale?

Së paku një herë në vit është e nevojshme të vizitohet stomatologu dhe të kontrollohen kompenzimi ose zëvendësimi protetik.Me plakjen paraqiten ndryshime në zgavrën e gojës. Proteza gjithsesi duhet t’i ndjek këto ndryshime, gjegjësisht,  me kalimin e kohës proteza bëhet vazhdimisht më pak e përshtatshme. Nëse pacienti mban protezë të pavolitshme, përshpejtohet resorbimi i ashtit të nofullës, e cila rezulton në keqësimin e vazhdueshëm të kushteve anatomike në gojë dhe i bën protezat jo stabile. Përdorimi i stukove ose materialeve ngjitëse në këto raste nuk është i mirë, sepse e stabilizon protezën e pa volitshme dhe pacienti e vonon vizitin te stomatologu.Gjithçka që duhet bërë është që rregullisht të shkoni në stomatolog dhe kur të ketë nevojë të bëhet ribazimi i protezës. Në këtë mënyrë, gjithmonë do të keni proteza të mira, nuk do të keni nevojë për materiale ngjitëse dhe ndryshimet në zgavrë e gojës do të jenë minimale.


Ana Krtolica-Gerogiev,
d-r. mje.dent.


Gjëndrat teroide, ose e njohur si gjëndra mbrojtëse, me dukjen e saj na kujton praymoren ose fluturën dheështë një nga gjëndrat më të mëdha endokrine në trupin e njeriut. Gjendet në pjesën e poshtme të pjsës së përparme të qafës, nën fytë në të dy anët e gabzherit.
 
Funksioni elementar e gjëndrës mbrojtëse është formimi dhe tajimi i hormoneve tiroide– tiroksina,t rijodtironini dhe kalcitonini.
Roli i tyre është më e rëndësishme dmth., ndihmoin në çdo qelizë, në çdo ind dhe organ, që të funksionojnë normalisht. Hormonet tiroide ndihmojnë trupin që ta shfrytëzoj energjinë, të mbetet i ngrohtë, si dhe t’i mundësoj trurit, zemrës, muskulaturës dhe organeve tjera që të funksionojnë normal.
Hormonet tiroide kryejnë edhe funksione tjera të ndryshme. Ndihmojnë mëlçinë që nga gjaku ta largoj të ashtuquajturën kolesterol i keq. Poashtu, marrin pjesë edhe në procesin e tretjes së ushqimit dhe në peristaltikën e zorrës.
Hormonet ndikojnë edhe në pamjen edhe në shëndetin e lëkurës dhe të flokëve, ku me rëndësi të madh është që ky organ të jetë funksional dhe rregullisht të kontrollohet puna e tij.
Çdo dëmtim i punës së gjëndrës mbrojtës, gjëndra mund të rezulton me paraqitjen e problemeve shëndetsore.

Nga çka varet shëndeti i gjëndrës mbrojtëse?
Funksioni i gjëndrës tiroide mund të dëmtohet për shkak të ushqimit të varfër me jod, mbingarkesës fizike, stresit, faktorëve gjenetik, infeksioneve ose si rezultat i ndikimeve të pa dëshiruara të ndonjë bari të udhëzuar për ndonjë sëmundje tjetër.
Gjëndra e sëmurë mbrojtëse, tajon ose shumë ose pak hormone. Aktiviteti i tepërt i kësaj gjëndre quhet hipertireoidizëm, kurse aktiviteti i pamjaftueshëm-hipotireoidizëm.
 

Simptomet e punës jo të duhur të gjëndrës mbrojtëse

hipotireodizmi(tajim i reduktuar)hipertireodizëm(tajim i tepërt)
  • lodhje
  • dhimbje në muskuj dhe ngërçe
  • koncentrim të reduktuar
  • kujtesë të reduktuar
  • mos tolerimi i ftohjes
  • kapsllëk
  • punë e ngadalsuar e zemrës(bradikardia)
  • lëkurë e zbehtë, thatë dhe ftohtë
  • rritja e peshës trupore
  • depresioni
  • ciklet jo të rregullta menstruale
  • shtypje të ulët të gjakut
  • rënia e flokëve
  • temepraturë e ulët e trupit(hipotermi)
  • punë e përshpejtuar e zemrës(tahikardia)
  • mos tolerimi i nxehtësis,
  • djersitja e tepërt
  • reduktimi i peshës trupore pavarishjt nga ushyerja normale ose e tepërt,
  • diare dhe boshadisje e tepërt e zorrës,
  • nervozë
  • dëmtim i ciklit menstrual
  • dridhje e duarve
  • steriliteti
  • shtypje e rritur e gjakut
  • lodhje dhe dobësim të muskulaturës
  • praqija e rashës në qafë dhe rritja e gjëndrës mbrojtëse

Shumë shpesh disa nga këto simptome janë të fshehur ose jo të shprehur sa duhet, por dinë të jenë edhe të padiktueshëm. Shprehja, e disa simptomeve mund të jetë shenjë e sigurtë i problemeve me funksionin e gjëndrës mbrojtëse.Prandaj, gjatë paraqitjes së simptomeve si humbja e shpejtë dhe e papritur e peshës trupore ( madje deri në 15 kg në muaj), trokitja e zemrës, djersitja, dridhja e duarve– duhet të jenë alarme për kontrollim të shëndetit të gjëndrës tioide.


USHQIMI DHE SHËNDETI GJËNDRËS TIROIDE

Në rrethana ku gjëndra mbrojtëse funksionon normalisht, kemi liri të plotë në zgjedhjen e artikujve ushqimor. Megjithatë, kur diktohen keqfunksionimet, si funksioni i reduktuar ose i zmadhuar, është e domosdoshme që të respektohen rregullat për ushqyerje të shëndetshme.
 
Të ushqyerit e drejtë mund të pentoj sëmundjen e gjëndrës mbrojtëse!


Jodi, seleni, hekuri, bakri dhe zinku, në kombinim me vitaminat të cilët veprojnë si antioksidane, e ruajnë shëndetin e dhëndrtës më të rëndësishme me tretje të brendshme.


Jodi është element esencial i përfshirë në procesin e sintezës së hormoneve të gjëndrës mbrojtëse. Që tiroksina të kalon në formë aktive e domosdoshme është prania e këtij elementi.
Te artikujt e pasur me jod përfshihen: kripa e himalajeve, peshku detar, algat, vezët, produkgtet qumështore,rrepkat.

Edhe seleni luan një rol shumë të rëndësishëm në funksionimin normal të gjëndrës mbrojtëse. Mungesa e tij mund të redukton funksionin e saj. Gjendet në arrën brazilian, produktet detare, drithrat, hudhër, qepë, fara luledielli, këpurdha,rrepka.

Zinku, hekuri dhe bakri poashtu janë të rëndësishme për shëndetin e gjëndrës mbrojtëse. Për shkak të kësaj, produktet si peshku, perimet bishtajore, mëlçia e viçit, farat e kungullit, farat e bluara dhe drithrat integraë duhet të jenë pjesë të ushqimeve tuaja.
Mungesa sidomos e hekurit mund të jetë problematike në kombinim me mungesën e jodit.

Ushiqmin që e donë gjëndra e juaj mbrojtëse.


Gjatë hipotireodizmit

Me rëndësi është të konsumohet ushqim i pasur me antioksidans, jod, selen. Rregullisht konsumoni perime të freskëta, qershi, boronica, trangujt, peshku (tuna, harniga, salmon,), algat detare, oriz integral, leshnikët, arrat brazilian dhe idniane, qumështi dhe produktet qumështore.

Çka nuk lejohet:
Disa produkte mund të reduktojnë ndikimin e barnave të cilët udhëzohen për terapinë e hipertireoidizmi. Bëhuni vigjilent gjatë përdorimit të ushqimit të pasur me fibra bimore, arra dhe sojë. Kujdes edhe me përdorimin e produkteve të freskëta siç janë lakra jeshile, lakra e brukselit, lulelakradhe lakra. Ata mund të ndikojnë në tajitjene hormoneve të gjëndës mbrotjëse sidomos te individët me mungesë të jodit në organizëm.

Gjatë hipertireoidizmit
Te pacientët me hipertireoidizëm në gjendje të metabolizmit të përshpejtuar ndryshon muskulatura dhe masa e eshtrave dhe prandaj rekomandohet konsum i rritur i proteinave,aminoacideve dhe kalciumit.Uqshqimi që ndikon pozitivisht te këto individët janë:drithrat integral, lakra, lakra e brukselit, lulelakra, rrepka, ,spinaqi, grosha, kurkuma.
Meli dhe perimet e gjelbërta të lartëpërmendura përmbajnë substanca të cilat e pengojnë bartjen e jodit dhe në këtë mënyrë ndikojnë mbi reduktimin e prodhimit të hormonit të gjëndrës mbrojtëse.

Çka nuk lejohet:
Kontrollimi i konsumit të tepërt të jodit është shumë më e rëndësishme. Reduktoni konsumin e kripës, plotësisht largoni tërë produktet industriale të cilat janë burim i fshehtë i sasis së amdhe të kripës. Nuk rekomandohen produktet të njelmëta, ushqimi i konzervuar, salsetindustrial. Gjithsesi, evitoni ushqimin e shpejtë, produktet ushqimire dhe verdhëzën e vezës.

KËSHILLAT

  • Sëmundja e gjëndrës tiroide mund të zhvillohet gradualisht dhe pa u vërejtur, gjë që tregon se dikush mund ta ketë këtë sëmundje me vite, por nuk është i vetëdijshëm.
  • Sëmundjet më të shpeshta të gjëndrës tiroide, zakonishtm, nuk japin asnjë simptom.
  • Të ushqyerit e duhur mund të pengon sëmundjen e gjëndrës mbrotjëse. Mendo nëse ushqimi që konsumon mbron shëndetin tuaj.
  • Te të sëmurët nga hipertireoidizmi nuk rekomandohet pushimi në det, ekspoimi ndaj temperaturave të larta dhe aktiviteti sportiv.Por në vend të këtyre, rekomandohet pushin në mal, ajër të pastër dhe shëtitje të lehta.
  • Shmangni situiatat stresuese!

 
 

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin