Igor Talevski

Bashkëbiseduesi ynë i njohur, alpinisti dhe sportisti më i mirë maqdonas. Adhuruesi i shkëmbijve, kodrave, i akullit dhe i lartësive. Gjurmues pas të panjohurës dhe sfidave. Këtë radhë është Igor Talevski në një bisedë pak më ndryshe. Biseda për bçikletën dhe për rezultatin që arrihet nga vendimi ku alpinisti (ai) vendos që seriozisht të nget biçikletë.
 
Biçikleta pa dyshim po bëhet një vegël e rëndësishme në jetën tonë të përditshme. Mjet për transport të shpejtë, të lirë dhe alternativ. Mjet për sport, rekreacion, shoqëri dhe për aventura. Por vazhdimisht e më tepër biçikleta bëhet mjet me të cilin pikat A dhe B të cilat duhet t’i kalojmë janë largë njëra tjetrës me mijëra kilometra. Mjet për testimin e kufijve të qëndrueshmërisë dhe vetëtejkalimit mental dhe fizik. Distancat ultrakilometrike për të cilat edhe vetë mendimit që të kalohen me veturë paraqet sfidë. Në një pjesë të atyre joshjevekëtë vit e pamë pikërisht Igor Talevskin, i cili vetëm për njëzet ditë përshkoi rreth6.000 km me biçikletën e tij. Së pari, garaprej1.400kmnë Kroaci,menjëherë pas saj edhe në ultragarën„North Kejp4000“e cila këtë vit filloi në qytetin italian Arko, kurse vozitja u zhvillua deri në Kepin Vrior në Noervegji. 
 
 
FJ: Alpinisti më i mirë i cili këtë verë bëri një senzacion dhe e trazoi publikun sportiv me këto dy vozitje të biçikletës. Çka ju shtyn të hyni në botën e garave ultramaratonike dhe super të vështira?

Përgjigje: Oo, para se gjithash, jam shumë largë alpinistit më të mirë, por vetëm e mendoj veten si alpinist mesatar:). Ajo që më nxit që t’i vihem pas biçiklizmit në garat shumë të gjata është e njejta gjë që më shtyu edhe para njëzet viteve që të filloj të punoj me alpinizmin, ta provoj ta tejkaloj vetveten në planin e brendshëm dhe të jashtëm. Të dy aktivitetet, aplinizmi, por edhe biçiklizmi, në distanca aq të gjata, më bënë ta kuptoj se me të vërtetë kemi shumë gjëra të fuqishme, për të zbuluar thellë në vete – cilësi dhe kapacitet, si të doni, dhe në momentin kur ngadal do të fillon të shikoni në atë botë të mundësive të pafund, ajo botë fillon t’ju tërheq që të zbuloni më shumë e më shumë. Aplinizmi dhe biçiklizmi në distanca të gjata për mua paraqesin një lloj meditimi në lëvizje–kuptoni shumë gjëra për botën brendshme, por, në të njejtën kohë mësoni edhe shumë për vete.
 
FJ: Pothuaj secili nga ne, pak a shumë, ka vozitur një distancë të caktuar. Por, mendimi se për një herë të përshkohen 350-400 km,dhe atë për disa ditë, është pak e pa imagjinueshme. Çka nevojitet për një rrotullim të tillë të pedaleve?Ka ndonjë gjë që ju nxit dhe ju shtyn përpara që të vazhdon?
Përgjigje:Para se gjithash, gjithsesi, duhet të adhurohet sinqerisht atë që e bëni. Në rastin në fjalë vozitja e biçikletës. Dhe hap pas hapi. Ngritësit e peshës nuk kanë filluar menjëherë të ngrenë 200-300kg. Kanë filluar me 5-10kg. Ashtu edhe ai koncepti i vozitjes së biçikletës në distancë të largët për disa me radhë është muskul i cili duhet të sërvitet. Për shembull, ata që jetojnë në Shkup, fillohet me vozitje rreth kejt, pastaj vozitet deri në Matkë, pastaj deri në Kozjak, pastaj deri në Veles, Ohër, pastaj vozitje dy ditë nëpër Maqedoninë tonë të bukur, pastaj 4 ditë nëpër të panjohurën për mua/në Kroacinë, pastaj më tej, nëse vërtetë e doni atë, vozitje në Itali, e deri në fund të botës :).Dy punë më shërbejnë si motivim bazë, së pari të ngas biçikletën nëpër vende që nuk i kam vitizuar deri atëherë dhe e dyta, të përpiqem që që asaj t’i jap një shije sportiv.
 
FJKaluan disa muaj nga garat. Përshtypjet janë përmbledhur.Si është ndjenja me faktin se janë përshkuar fillimisht1.400 km në Kroaci, mejëherë pas edhe 4.000 km nga Italia deri në pikën më veriore të Norvegjisë,ku u plasuat mes 10-të më të mirëve?
Përgjigje:Secili njeri do të ishte i lumtur dhe i plotësuar nëse do të kishte realizuar ndonjë plan ose ëndër të tij. Sidomos nëse për realizimin e të njejtit do të ishte e nevoshme që fuqishëm ta angazhon psiqikën dhe fizikun e tuj. Gëzohem që këto gara i realizova, që i mbarova më shpejtë se sa me disa matematika dhe pritshmëri i kisha paraparë dhe mësova shumë gjëra. Kam shkuar hap pas hapi dhe me kujdes, nga vozitja njëditëshe deri me 200km, pastaj më të gjatat, pastaj vozitjet dyditëshe me nga 350km, pastaj gara në Kroaci e cila ishte pothuaj 4 ditë me nga 350km,ku mbarova me garën më të gjatë prej 13 ditë me nga 350km. Tërë këtë e përjetoj si projek të përfunduar me sukes, ku para se gjithash mësova shumë, për veten dhe për këto gara. Jam i lumtur dhe i plotësuar, tregova se mundem dhe tani nuk më mbetet asgjë tjetër përveç që të mendoj për projektin vijues :).
 
FJ: Si kyretar i FAM në mënyrë aktive punoni dhe synoni zhvillimin e sportit në Maqedoni. Ku jemi me fushën e biçiklizmit?Ekzpansioni është evident. Sa ka kushte këtu te ne për stërvitje me këtë tip të vozitjes dhe çka na nevojitet?
Përgjigje: Si kryetar i Federatës Alpiniste Maqedonase, bashkarisht me një numër të mirë të kolegëve të mi, punojmë me pëkushtim për zhvillimin e alpinizmit. Sporti ynë, ashtu si edhe sportet tjera në natyrë, fitojnë vëmendje më të madhe vazhdimisht e më shumë nga njerëz dhe po, këtë e vërejmë të gjithë. Nuk do të mund të flas për biçiklizmin në aspektin e sportit të organizuar dhe të përfaqësuar nga Federata e përshtatshme. Kampionatin në biçiklizmin në rrugë e ndjek, por, këtu përfundon “përfshirja ime“ në atë aspekt të vozitjes. Mund të flas për atë që unë e bëj dhe ajo është diçka në nivel e sportit amater. Kemi vend të mrekullueshëm dhe si njeri i cili dy decenie të plota përqendrimin e tij i’a ka kushtuar maleve dmth.,” larg asfaltit”“, mund të them se kemi vende të shkëlqyera për vozitje në asfalt,dmth., biçiklizëm në rrugë. Dhe është shumë e thjeshtë: e nevojshme është vetëm biçiklizmi në rrugë dhe dëshirë, motiv për vozitje dhe/ose kërkime. Kemi kushte të shkëlqyera për përgatitje dhe shpresoj se deri vitin e ardhshëm do të kemi më shumë vozitës maqedonas në gara të tilla me ultra distancë, sepse kemi edhe kapacitete njerzore. Duhet vetëm pak të punojmë për ndërtimin e vetëbesimit :).
 
FJ:Çka është e radhës? A do ta shohim Igorinë fushë të re ose me garat me biçikleta?
Përgjigje: Nuk jam i sigurtë se në të ardhmen nuk do të hyj në ndonjë fushë të re të lojërave dhe të tejkalimit të vetvetes. Por,madje unë nuk e pash veten as në biçiklizmin e rrugëspara një viti. Momentalisht, mes kaq shumë lojërave dhe lodrave (kënqem me alpinizmin, skijimin, fotografinë, biçiklizmin), me siguri do të prisja një kohë të më tërheqdiçka tjetër. Sa i përket biçiklizmit, tashmë kam një sfidë të re për vitin e ardhshëm, që do të ndodh në fillim të muajt maj, dhe është e ngjajshme me garën nëpër Kroaci nga aspekti i gjatësisë, por këtë radhë nëpër Holandë, dhe bëhet fjalë për garën prej rreth 1.700km. Vitin vijues, për dallim nga ky vit, ku për mua dononte biçiklizmi, do të doja që përfundimisht të nënvizoj edhe disa ngjitje alpiniste për të cilat kam menduar një kohë të gjatë. Shpresoj për një vit të mirë dhe laraman :).
Zumba Fitnes është brendi më i njohur te ushtrimet për mirëmbajtjen e trupit-fitnes. Zumba nuk është vallëzim, nuk është as edhe version i aeriobikës klasike por është programë për ushtrime i zbuluar nga Alberto "Beto" Perez, i cili në vitin 2001e brendoi dhe e përhap nëpër botë me anë të instruktorëve të licencuar për Zumba Fitnes.


Çka është Zumba Fitnes?

Zumba  fitnes paraqet programë për ushtrime aerobike ku përfshihen elementet e vallëzimit, gjegjësisht kombinon hapa bazë të vallëzimit që hasen në latino dhe muzikën ndërkombëtare me qëllim që ushtrimet të bëhet zbavitëse.
Muzika është element kyç i orëve për Zumba.Koreografia e krijuar me takte specifike dhe ndryshimi i tempos, tranzicionet e ushtrimit nga një lëvizje në tjetrën duke përfshirë tonimin, përforcimin ose kardiio lëvizjen, synojnë të aktivizojnë një grup muskujsh në trup.Zumba huazon shije latino nga stilet vijuese të vallëzimit; Kumbia, Sal-sa, Merengo, Mambo, Flamengo, Ça-ça-ça, Samba,Hip Hop,Тango dhe shumë tjera. 

Përfitimet nga Zumba  fitnes

Është dëshmuar se Zumba në mënyrë të veçantë dhe të çuditshme pozitivisht ndikon te ushtrimet. Përfitimet nga zumba gjenden gjithkund, mes të cilave janë:
·    Fitimi i ndjenjës së lumturisë dhe kënaqësis gjatë ushtrimeve
·    koordinimi më imirë i trupit deri në fund të kufijve.
·    terapi e fuqishme dhe e dukshme anti-stres.
·    harxhimi i shumë kalorive që lëvizin nga 500-1000kalori 1 orë.
·    mjedis i lehtë dhe jo stresues për mësim të lëvizjeve të reja me anë të vallëzimit
·    fitimi i fotografisë pozitive për vete-jo vetëm që do të dukeni mirë, por edhe do të ndjeheni mirë.
·    përfshin të gjithë grupet e muskujve.
·    eliminon arsyet kyçe për dorëheqen nga ushtriem; mungesën e kohës dhe bezdinë.
·    njohje të reja dhe miq të ri.

 


Për çdo stërvitje vishuni në atë mënyrë ku do të keni lëvizshëri maksimale, sepse Zumba  fitnes e kërkon atë.
 
 Për kë është Zumba  fitnes?
Zumba fitnes është program e cila është e përshtatshme për të gjitha grupmoshat, pavarsisht nga kondicioni fizik i tyre, nëse keni ose jo përvojë me vallëzimin, pavarsisht nëse jeni mashkull ose femër, i ri ose i moshuar, madje edhe fëmijët mund ta praktikojnë vallëzimin.Rekomandohet kryesisht për ata të cilët janë më pak aktiv, lëvizen shumë pak, kanë tepricë të indit yndyror nënlëkuror prej të cilit dëshirojnë të çlirohen por nuk din si.
 

Lëvizja e tërë trupit

Një nga dobitë më të mëdha nga zumba është ajo që e lëviz tërë trupin. Në vend të përqendrimit në vende të caktuara të trupit, zumba ju motivon që të lëvizni, të ndjeheni të gjallë dhe të kënaqeni me rritëm.
 
Tonizimii muskujve
Zumba ndihmon edhe gjatë tonimit të muskujve të tërë trupit pa ndjerë vbështirësi më të madhe. Pas rezultateve të para të dukshme, dëshira për zumba edhe më shumë do t’ju rritet.

Reduktimii shtypjes së gjakut

Me ushqimin e duhur dhe me ushtrime zumba,shtypja e gjakut me siguri reduktohen. Kjo është shumë me rëndëi, sidomos për ata që kanë probleme me shtypjen e lartë të gjakut.

Djegia e kalorive

Me paraqitjen e zumba ka fundi i 90-ave, shumë studime shkencore e kanë vërtetuar efikasitetin e saj për djegien e kalorive.Konsiderohet se mesatarisht, me një orë ushtrime zumba, digjen 400 kalori.

Çlirimi nga stresi

Ushtrimet, në përgjithsi, ndikojnë mbi lirimin e stresit. Vallëzimi, muzika dhe lëvizjet në zumba e përbëjnë tërë atë proces më pak më interesant.

Kardio stërvitje

Ushtrimet zumba janë edhe stërvitje e mirë kardio.Ndërkohë që stërvitja kardio zakonisht është i lodhshëm dhe paraqet problem, më mirë është të shkoj në zumba dhe t’i ndjeni dobitë e tilla edhe një herë.

Kondicioni

Ndoshta rezultatet nga zukmba nuk do të jenë menjëherë të dukshëm, por mos u shqetësoni. Kombinimi i fitnesit dhe lëvizjes së vallëzimit, me siguri do t’ju mbaj në gjendje të mirë fizike. Edhe kjo paraqet edhe një arsye plus për të shkuar në zumba dhe thjeshtë të kënaqeni.
 
Ndikon edhe si stërvitje për frymëmarrjen
Ashtu siç edhe thamë, zumba është vallëzim që bën pjesë në kategorinë e ushtirmeve aerobike. Duke pasu parasyshë se me zumba bëhen ushtrime aerobike, ky vallëzim ju ndihmon që thellësisht të frymoni me çka rritet edhe fuqia e mushkërive të bardha.
 
Zumba nuk është vetëm vallëzimZumba nuk është vetëm ushtrime. Zumba nuk është vetëm argëtimZumba është të gjithë bashkë. Argëtohuni dhe ndërtoni trupin tuaj me argëtim të mirë!
 

Vera e gjatë e nxehtë me vete sjell edhe momentet e mira në plazhë, por pikërisht këtu qëndron edhe aspirata që të kemi një pamje më të mirë dhe më të shëndoshë të trupit tonë.Sportimi çdo ditë mund të na ndihmoj që ta arrijmë pamjen e dëshiruar, kurse periudhën e verës kjo patjetër të zbatohet me shumë kujdesTemepraturat e larta dhe rritja e lagështisë në ajër në mjediset e jashtëme, ndikojnë mbi funksionet e tërë organizmitGjithsesi në periudhën e verës duhet t’i kushtojmë vëmendjse se si ta evitohet nxehjen e tepërt dhe dehidratimin e organizmit.


Të ushqyerit gjatë periudhës së verës si imperativ për barazpeshë të përsosur
 
Përdorimi i ushqimit të lehtë dhe pa yndyrë gjatë verës është parakushti i parë për përgatitjen e përshtatshme për sport.Vëmendje të veçantë duhet t’ kushtojmë hidratimit të përshtshëm të organizmit gjatë aktiviteteve sportive. Pavarsisht nëse bëhet fjalë për sport proefsional ose reakreativ, gjithmonë duhet të evitohet domino efekti i dehidratimit.Gjithmonë është e nevojshme të konsumohen aq lëngje sa humben gjatë aktivitetit sportiv. Kjo mund të arrihet me disa matje rutinore të peshës së trupit para dhe pas ushtirmeve. Konsumoni shumë perime dhe pemë stinore, drithra të plotë dhe perime bishtajore. Në këtë mënyrë do të konsumoni materie të mjaftueshme ushqyese, sidomos vitamina, minerale, elektrolite, fije bimore dhe ujë. 
Zgjedhja e robave?
Shfrytëzimi i robave që e pengojnë avullimin e djersës, e rrit rrezikun nga rritja e temperaturës në trup. Kur bëhet fjalë për zgjedhjen e materialit, verës vendosni për roba të lehta të pambukut ose roba specifike ose materiale që mundësojnë frymëmarrjen e papenguar të lëkurës. Gjithsesi mbani roba me ngjyra ndriçuese të cilat nuk e absorbojnë dritën, mbrojeni kokën me kapelë dhe lyhuni me krem mbrojtës nga rrezet.
Këshillë:Shfrytëzoni roba të lehta që mundësojnë reflektimin e nxehtësisë.

 
Ushroni me masë, asnjëherë mos e mbingarkoni trupin tuaj

Kur dhe çka të sportohet në periudhën e verës?

Gjithsesi periudha e verës është periudhë kur dëshirojmë më shumë se kurrë të sportojmë në hapësira me çka do t’ju ikim sallave sportive.Notimi, ecja, ngitja e bicikletës, ushtrimet kardio dhe kondicionere pranë lumit, liqenit ose detit janë gjëra që në të vërtetë na mbushin me energji. Por, edhe kjo me shumë kujdes duhet të praktikohet.Gjithmonë ushtroni në orët e hershme të mëngjesit ose në orët e vona të pasditës, shmangni ekspozimin direkt në diell në rrezet e fuqishme të diellit. Nxehtësia madje edhe më kokëfortët mund t’i sbraps nga idea e daljes jashtë dhe të sportojnë. Sërish, nëse i respektoni të gjithjë masat mbrojtëse, sporti në verë mund të ju bëhet sfidë dhe kënaqësi. 
Dëgjoni trupin tuaj
Si gjithmonë, rregulla e artë është ta dëgjoni trupin tuaj dhe të mos tejkaloni kufijt e mundësive tuaja.Ushtroni me masë, asnjlherë mos e sfilitni trupin tuaj. Ndonjëherë, sporti me dhimbje dhe dobësi janë pjesë të procesit të sportimit, por poashtu me rëndësi është të bëjmë dallimin se çka është më e mençur dhe më e sigurt. Me rëndësi të madhe është edhe përgatitja e përshtatshme para se të filloni me ndonjë aktivitet sportiv. Në këtë mënyrë do ta mbroni trupin nga tërë ndikimet negative që i sjell trupi jo i duhur dhe i lodhur në të cilën do ta detyroni. Një nga pasojat më të shpeshta nga përgatitja e papërshtatshme është lëndimi sportiv  i cili do t’ju pamundësoj që të kënaqeni në rekreacinin sportiv veror. Vetëm kështu mund të keni shëndet afatgjatë dhe jetë aktive .

ECJA

Ecja është një lloj i aktivitetit fizik cila bazohet mbi ecjen në natyrë në trase të shënuara ose të pa shënuara.Ecja vetvetiu është pjesë e kodit gjenetik dhe funksion primar te njeriu. Nga ana tjetër, ecja paraqet rekreacionin bazë dhe plotësisht natayror dhe të sigurtë, e cila mund të zbatohet kudo qoftë dhe në kusht të ndryshme të motit. Gjithçka që duhet  është të kemi vullnet të mirë dhe ndonjëherë edhe shoqëri të mirë. 

 
Të gjithë dobitë nga ecja

Pa dyshim, ecja është një nga shprehitë më themelore por edhe më të shëndetshme. E zugjat jetës, ka ndikim pozitiv te shëndeti fizik dhe mental. Na bën më të lumtur dhe na mbronë nga stresi i përditshëm. Është dëshmuar se ecja e redukton rrezikun nga paraqitja e sëmundjeve të zemrës dhe pikës në tru, nga diabeti, dhe dyfish e redukton predispozitat gjenetike për trashje. Ecja e rregullt e përmirëson gjendjen tonë psiko-fizike dhe e prëforcon çdo muskul në trup. Përveç kësaj, pas ecjes prej gjysmë ore në ditë, trupi fillon të tajon serotoninin dhe ndorfinin, hormone të lumturiës, me çka kryesisht reduktohet stresi, kurse çlirimi nga stresi pozitivisht ndikon në përmirësimin e cilësis së gjumit. 
Ecja është imperative biologjik, siç është edhe ushqimi.
Ecja ka ndikim të madh mbi shëndetin tonë. Me ecjen e rregullohet kondicioni, kruse në të njejtën kohë e reduktojmë edhe mundësinë për paraqitjen e sëmundjeve kardiovaskulare. Ecja është e dobishme për qarkullim të mirë të gjakut dhe për përhapjen e mirë të kalciumit në eshtra. Me ecjen më lehtë do të dobësoheni, do ta ruani peshën trupore dhe do t’i përforconi dhe formësoni muskujt e trupit tuaj. Ecja e rregullt, poashtu, e redukton rrezikun nga kolesteroli i tepërt dhe nga shtypje e lartë. Kurse ecja pa dyshim do të jetë e dobishme edhe për punën e duhur të mushkërive të bradha. 

Këshillat e doboishme se si të fillohet

Nëse jeni sapo keni filluar me këtë diciplinë të dobishme,filloni me ecjen prej 20-30 minuta, 3-4 herë gjatë tërë javës, dhe gradualisht rrisni kohën dhe numrin e ditëve kur e praktikoni këtë. Që ta shmangni monotoninë, ndryshoni rutinat, dëgjoni muzikë, shëtisni me shokët me kafshën tuaj shtëpiake. Mbani tesha të rehatshme. Vishni diçka që mund ta zhvishni lehtë në rast se keni nxehtë. Poashtu, mbani këpucë të lehta dhe të buta dhe mjaftë të gjëra në pjesën e përparme, që mos t’ju shtrëngojnë te gishtrinjtë. Nëse planifikoni të ecni më gjatë se gjysmë ore, kurse gjatë udhës nuk kemi ujë për pije, merrni me vete një shishe ë vogël me ujë. Pesë minutat e para, ecni me tempo më të ngadalshme që të nxeheni. Mbajeni trupin drejtë, ashtu që nyjet dhe gjunjët do t’i keni pak të lakuar, krurse pëllëmbat pak të mbledhura si formë grushti, por jo të shtrënguara. Për ecjen rekreativ, më të mira janë trasetë ose shtegjet malore ose shtregjet në parqe. Në natyrë do të ndjeheni të lirë, do të thithni ajër të pastër dhe, gjithsesi, do ta kaloni sresin dhe tendosjes. Nëse ecja është imperativi juaj dhe është në drejtimit të stërvitjes të rregullt individuale, atëherë ndryshoni tempon e ecjes dhe prirjen. Nës keni mundësi, përdorni edhe pesha të vogla për duart dhe këmbët me çka edhe më do titensiononi ekstremitet dhe do të ushtroni edhe më shumë tentativa për ecje.
 
Shfrytëzoni çdo moment




Sot, fatkeqsisht, njerëzit vazhdimisht më pak dhe pamjaftueshëm ecin. Për shkak të mënyrës së shpejtë të jetës dhe për shkak të shtypjes nga detyrat e përditshme, pothuaj edhe harrojmë se si duket ecja në natyrë. Ecja pothuaj se është privuar nga jeta e përditshme, dhe në vend se ta shfrytëzojmë çdo mundësi për ecje, obligimet e dhëna më shpesh i mbarojmë me veturë ose me ndonjë mjet tjetër transporti. Madje edhe ashensori në vend të shkallëve plotësohet me një sërë ‘vrarësish’ të ecjesh. Përveç kësaj, një pjesë e madhe e kohës ditore kalojmë para ekraneve, në pikën e nxitimit, kurse për pjesën tjetër të kohës ditore nuk kemi ide se si e kalojmë. Të dashur, lejoni që së paku kjo kohë të jetë kohë për shëtitje. Dilni jashtë dhe thjeshtë ecni. Pavarsisht se si e keni orarin për ditën, së paku ecni 20-30 mitnita për veten. Kaloni në natyrë dhe ecni pak kohë për të cilën trupi më vonë do t’ju faleminderoj.

 

Shahu është një nga lojrat më të vjetra ku mobilizohen tërë kapacitetet mentale dhe intelektuale njerzore, në drejtim të përfundimeve krative logjike dhe gjetjes së mundësive dhe kombinimeve të mundshme. Kjo është lojë e pasur me funksione simbolike dhe lojë me nivel të lartë të kompliksitetit me rregulla të rrepëta. Në asnjë rast, shahu nuk është lojë e mërzitshme dhe e ngadalshme. Njohja e rregullave bazë të shahut sot është pjesë e kulturë bazë për secilin person.

 

Nga aspekti perspektiv

Mendohet se loja e shahut mund të jetë e dobishme në edukimin e fëmijëve. Shahu e stimulon zhvillimin e një morie të gjërë të shkathtësive dhe vlerave, duke filluar nga rezistenca dhe kujdesi, deri te përgjegjësia ndaj vetes dhe të tjerëve, vetëkritika dhe objektiviteti, korrektësia, fantazia... Poashtu, mësohet edhe toleranca e gjinisë sepse edhe vajzat edhe meshkujt e luajnë këtë lojë, por shahun mund ta luajnë edhe fëmijët me mevoja të veçanta.

Pedagogët e shahut mendojnë se shahu është lojë e cila te fëmijët zhvillon shumë shkathtësi, por jep edhe rezultate të mira edukuese.

Lidhjen mes shahut dhe matemtikës e kanë vërejtur mendimtarët klasik, por njihet se ka shumë matematicient mes mjeshtërve të shahut. Fëmijët mësojnë ndryshe nga të rriturit. Ata e vërejnë lojën në mënyrë globale dhe intuitive. 

 

Dobitë e shumëfishta

  • Shahu është mjet i fuqishëm me të cilin e ushtrojmë zgidhjen e problemeve;
  • Shumë kontribon në zhvillimin e shkathtësive kognetive të fëmijëve (konkludimet, deduksionet, induksionet);
  • I mëson fëmijët për vlerat e punës serioze;
  • Kontribon në përforcimin e vetërespektit me anë të vetërealizimit;
  • E ndërton dhpirtin ekipor, por në të njejtën kohë e përforcon edhe individualitetin;
  • Ndikon pozitivisht koncentrimin, vizualitetin, aftësinë për analizë, planifikimin dhe mendimin abstarkt.

 

Me anë të shahut, fëmijët mësojnë shkathtësitë e të menduarit dhe mendohet se me luatjen e shahut përmirësohen intelekti, karakteri, morali dhe emocionet. Luatja shah i stimulon vlerat pozitive njezore, e pengon dhunën te fëmijët dhe i inkurajon fëmijët që të mendojnë për të ardhmen e tyre.

 

Si dhe kur fillojnë të mësojnë shah?

 

Ka shumë diskutime dhe shumë ide për se si fëmijët, sodomos të rriturit,t’i udhëzoni ka shahu. Në fillim si problem kryesor është se si të mbahet entuziazmi dhe interesi te fëmijët, deri sa t’i zhvillon shkathtësitë e nevojshme për të filluar me fitimin në lojë. Në shah, njejtë si në matematikë dhe muzikë, përvoja paraprake nuk është faktor kufizues, kurse të arriturat më të larta të mundshme janë edhe te shahistët e ri. Fmijët mund të mësojnë shah nga mosha 3-4 vjeçare.

 

Përveç ndikimit pozitiv mbi zhvillimin e fëmikëje, me anë të shahut mund të arrihet edhe përmirësimi i aftësive edukative. Shahi e nxit kujtesën, koncentrimin, shpejtsinë e llogaritjes, shprehjen vizuale, logjikën e të mendurarit de gjykimit. Shahi mund me sukses të përshtatet në procesin edukativ. Edhepse, është pjesë e programës mësimore ose shkollore në më shumë se 30 shtete në botë.

 

Përpsarsitë 

 

Vendimarrja

 

Kontrollimi i impulsivitetit, vendosja e qëllimeve, identifikimi i alternativave dhe pasojave janë disa veti që e përbëjnë lojën e shahut. Kur luani shah, patjetër të sjellni vendim dhe të zgjidhni probleme gjithmonë kur lëvizni figurë .

 

Konkurenca

 

Një nga shkathtësitë të cilat fëmija mund t’i mëson me anë të shahut është konkurrenca. Ata mësojnë të garojnë me bashkëmoshatarët e tyre në rrethin miqësor. Fëmijët mund t’i përvetësojnë shkathtësitë me anë të praktikës, të jenë fitimtar faleminderues, por e humbës të sinqertë.

 

Fer plej (Lojë pa hile)
 

Shahu ju ndihmon fëmijëve të mësojnë fer plej, që është shumë e rëndësishme në vitet pas fëmijëris, duke filluar se si t’i trajtojnë të tjetë sinqerisht dhe me nderë.
Përveç kësaj, shahu mëson se si fëmijët të sillen njëlloj ndaj të gjithëve. Ata do të luajnë kundër fëmijëve me kombësi të ndryshme, race dhe me mosha të ndryshme. Ata do të kuptojnë se secili që luan shah, ka gjasat e njejta të fiton. Poashtu do të mësojnë se si ta luajnë lojën sipas rregullave, dhe e dinë që secili ka rregulla të njejta. 

 

 

Punë e rëndë


 

Me anë të shahut, fëmijët e mësojnë vlerën e punës së rëndë, patjetër ta mësojnë lojën, dhe taktikat fillestare deri në strategjitë e abancuara. Këto shkathtësi do të jenë shumë të dobishme, sepse e dinë se do të ia dalim vetëm me punë.

 

Vetkontrolli
 

Është e domosdoshme të trajtojnë emocionet në çdo pozitë të lojës. Nëse nuk i kontrollojnë impulset e tyre, do të jenë të shkujdesur dhe nuk do ta vërejnë se pozita e tyre është në rrezik..

 

 

Në kulturën e jetës bashkëkohore e cila e promovon dhunën në gjithçka, duke filluar nga muzika e deri te vidoe lojrat, filmat dhe emisionet televizive, idea që ta regjistroni fëmijën tuaj në klubet e karates mund të jetë si pjesë e kësaj tendence të njejt. Por nuk është dhe ashtu. Për një kohë të shkurtër pozitivisht do të befasohen nga dobia dhe fuqiae këtij sporti mbi zhvilimin dhe edukimin e fëmijës suaj.

 

Karateja është aftësi antike luftarake,e cila buron nga Japonia dhe me qëllim që t’ju mësoj se si të mbroheni, gjegjësisht si të luftoni pa aramë.

Emri i këtij sporti buron nga fjala karatedo, e cila në gjuhën japozene don të thotë dorë bosh.

Thelbi ose esenca e karates është që t’i mësoj fëmijët që të mbrohen. Gjegjësisht, do të vërtetoheni se karateja është më shumë se sa aftësi luftarake.


Kultivimi i vetë disciplinës

 Një nga parimet kryesore të karates është përqedrimi absolut mbi vetë disciplinën. Fëmijët e sodit janë mësuar që të pranojnë informata të aty për atyshme, kështu që kjo do të jetë një mësim i shkëlqyer për përmbatje dhe disciplinë. Do të kuptojnë se deri te qëllimi i dëshiruar nuk arrihet aq lehtë. Me anë të stërvitjeve më së miri do ta zbulojnë esencën ose thelbin e vetë disciplinës, dhe e cila gradualisht do t’i drejtoj drejtë zbërthimit ose njohjes së vetvetes dhe rrethit të tyre të përditshëm.

 

Përforcimi i socializimit 

Fëmijët më lehtë njoftohen dhe formojnë shqëri të reja kur në sallën për ushtrime ka të pranishëm edhe fëmijë tjerë me interes të përbashkët. Në kënd lojrash ose në shkollë jo gjithmonë do kenë pika takimi. Për dallim nga ata ata të cilët ushtrojnë karate janë në gjendje shumë më të mirë të njoftohen mes tyre në stërvitjet ose ushtrimet e përbashkëta. Fëmija kupton se miku i tij me të cilin ushtron është individi i cili e ndihmin në ushtrime,dhe jo dikut të cilin duhet ta konsideroj si armik. E tërë kjo në sasia të madhe e nxit socializimin mes fëmijëve.

 

Nxitja e aktivitetit fizike

Fëmijët vazhdimisht e më shumë kohë e kalojnë duke qëndruar ulur pranë kompjutrit të kufizuar me ide monotone, të cilat e degradojnë zhvilimin e tyre psiqik. Fëmija i cili do të fillon me aktivitete fiziketëcilat janë të begatishme te karateja, do të ndjej energji pozitive nga lëvizjet të cilat i mëson.Sa më shumë të përparon në aktivitetet fizike dhe në aspketin teknik, fëmija aq më shumë do të fillon ta vlerësoj trupin dhe shëndetin e vetë. Sot kur ekzistojnë shumë vese, karateja do t’i ofron fëmijës një mënyrë për jetë të shëndetshme, do largon nga ndikimet negative prej rrugës dhe do ta drejtoj drejtë rruës së vërtetë. 

 

Të mësuarit për përcakuar dhe për të realizuar qëllimet 

Karateja ashtu si shumë shkathtësi tjera luftarake mbështetet mbi sistemin e velerësimit me anë të rripave të cilët varësisht nga ngjyra e shënojnë ose tregojnë shkallën ose nivelin e kandidatit që e bartë të njejtin. Kur fëmija juaj i afrohet çdo rripi të ardhëshëm, faktikisht ai mëson leksione të vyeshme për përcaktimin dhe realizimin e qëllimeve. Kjo është një nga mënryt në të cilat fëmija do të kupton se secila punë në jetë vlerësohet ose shpërblehet.

 

Rritja e vetërespektit

Vetëbesimi arrihet me të arritura. Niveli i vetëbesimit te fëmija juaj do të rritet me çdo përparim në stërvitje dhe me marrjen e rripave të merituar, si dhe me sukseset nëpër gara. Fëmijët të cilët kanë vetëbesim të ulët, fitojnë vetëbesim më të madhe, ashtu si koha kalon duke u marrë me këtë sport.

 

Ndjenja e respektit ndja të tjerëve

Të mësuarit karate do të zhvilloj te fëmija juaj ndjenjën e respektit ndaj të tjerëve dhe ndaj fëmijëve që kanë rripe të niveleve më të larta. Kultura bashkëkohore nuk zhvillon të fëmijët respekt ose vlerësim të autoriteve dhe individëve të moshuar. Në stërvitje ose ushtrime kjo ndjenjë e respektit do të vij në shprehje te fëmija dhe si e tillë do të transferohet ose të do të gjej shprehje edhe në jetën e tij të përditshme.

 

Të mësuarit për zgjidhjen e probemeve në mënyrë jo të dhunëshme

Koncepti i gabuar për karatenë dhe për shkathtësitë tjera luftarake si diçka që promovon dhunë buron nga produksionet e filmit dhe të videolojrave. Thelbësisht karateja iu mëson fëmijët që në mënyrë të qetë dhe pa dhunë të zgjedhin konflikte. Fëmija i cili stërvitet ose ushtron karate nuk do të jetë i dhunshëm, kurse natën ka shumë aftësi të mbrohet nga ata të e cenojnë sigurinë e tij.

 

Përmirësimi i perceptimit

Që fëmija të përparon në karate, patjetër t’i stërvitë shkathtësitë e dëgjimit dhe të mbrojtjes me koncentrim të vazhdueshëm gjatë tërë kursit të stërvitjes. Përveç kësaj karateja jashtëzakonisht e zhvillon kreativitetin te fëmija për shkak se karateja është sport i vërtetë i “artit të lëvizjes”.

 

Zhvillimi i ndjenjës së punës ekipore

Të mësuarit e teknikave, ushtirmeve dhe dyluftimit me shokët ose shoqet, përparimi dhe ndjenja e garimit ose motivimit dhe tifoja për shokët/shoqet e saj nga klubi, ndihmojnë që fëmija juaj të krijoj ndjenjën e punës ekipore dhe të përkatësisë në mjedisin e shëndoshë sportiv. 

 

Përmirësimi i fushave tjera të jetës

Përparsitë nga stërvitja e karatesë nuk përfundojnë në sallën për ushtrime. Vetëbesimi, vëmendja, qetësia, qëndrueshmëria fizike, toleranca, kreativiteti dhe shumë aftësi tjera pozitive, fëmija juaj nga salla e ushtrimev do t’i tranferoj ose bart në jetën e tij të përditshme. Kështu qo të rritet në një personalitet të shëndoshë, të edukuar ose stabil.

 

Këshilla

E vetmja gjë që për të cilën duhet t’i kushoni  kujdes është të informoheni se në cilin klub fimja juaj do të stërvitet dhe si është stërvitësit (arsimtari) i cili e udhëheq klubin. Shumë është me rëndësi që stërvitësi të jetë psikolog i mirë, profesional, me cilësi të mira mentale dhe morale.

 

 

 


E pashmangshme është përhapja e formave të ndryshme të aktiviteteve sportive që kanë të bëjnë me bjeshkët.Koncepti„bjeshkatari“ sot ka kuptim të gjërë, andaj ndoshta qëllimisht ose jo shfrytëzohen terme të gabuara për përshkrimin e ndonjërit prej këtyre aktiviteteve. Bjeshkataria, pushtimi i majeve të larta, alpinizmi, ngjitja sportive... Shumë terminologji për një aktivitet ose për një aktivitete të ngjajshëm.
Cili është kufiri dhe momenti kur bjeshkataria kalon në ngjitja në pyllëose në alpinizëm, është pyetje për njeriun për të cilin mali në të gjitha format e tij është gjendje, përjetim ose pasqyrim i ekzistencën individuale. Kërkimi pas “njeriut-merimangë” na shpeu te Igor Talevski– alpinist dhe kryetar i federatës alpiniste në Maqedoni.Ndoshta më kompetenti i cili do të na jep përgjigje në këtë dilemë dhe, gjithsesi, do të na afron shumë më shumë me substancën e alpinizmit si sport, aktivitet dhe si mënyrë e jeteës.
 
Farmacisti juaj: Definicioni i alpinizmi, vetëm si sport, nuk mjafton nëse merret parasyshë se çka përmban ky aktivitet.Cili është definicioni i alpinizmit dhe a mund shkurtimisht për lexuesit tanë t’i sqarojmë dalimet mes disa kategorive të aktiviteteve që kanë të bëjnë me malet, si bjeshkataria, pushtimi i majeve të larta, alpinizmi?
 
Igor Talevski: Alpinizmi për dallimnga bjeshkatariadhe të ashtuquajturën pushtimi i majeve të larta, që nënkupton ngjitjen në„maje të larta“ dmth., male të larta, nuk synon ka maja ose lartësia si frymëzim bazë, por synon ka mënyra në të cilën ajo ngjitje do të realizohet, madje edhe nëse maje nuk do të arrihet. Kur një alpinist vëzhgon ndonjë mal,ai sheh shumë mundësi për hulumtim, jo majen e malit dhe lartësinë mbidetare. Ajo që shërben si motivim për alpinistin është të shkon në ndonjërin prej atyre linjave, ku nuk ka shkelur askush më herët, ku një ekipë më i vogël, me pajisje minimale, pa dëmtim të shkëmbit me qëllim që edhe pasardhësit tjerë të përjetojnë përvojë të njejtë si ai. Në alipinizëm, para së gjithash me rëndësi është stili ose lartësia mbidetare pavarsisht nga kostoja.
 
Farmacisti juaj: Pasi i pastruam këto dilema, të përqendrohemi pak më shumë te alpinizmi. Çka është ajo që, nga njëra anë, do të lind dashurinë për të vallëzuar mbi shkëmbi, kurse, nga ana tjetër, t’а luftoni gravitetin dhe të kalohet në një gjendje ekstreme në të cilën edhe jeta mund të vihet në pikëpyetje?


 
Igor Talevski: Dy çështje: dashuria ndaj malit dhe nevoja themelore, e brendshme te njeriu që të evuloj dhe të tejkalohet. Gjithçka fillon nga nevoja themelore te njeriu që të jetë në natyrë, nga dëshira për shëtitje në natyrë, të kënaqet me lulet dhe drunjët, të kënaqet ka mali, ta don malin me tërë frymëmarrjen e vet. Pastaj, shumë natyrshëm, ashtu si te çdo aktivitete në të cilin jemi lëshuar si njerëz, të duam ta tejkalojmë vetveten, të kënaqemi me të në disa nivele tjera, ku do të kemi nevojë për më shumë pajisje për siguri, do të kemi nevojë për më shumë stërvitje për përgatitje fizike dhe psiqike, etj.
 
Farmacisti juaj:Në një rast keni përmendur se alpinisti komunikon, bisedon, e “lexon” shkëmbin. Çka nënkupton kjo?
 
Igor Talevski: Kur alpinisti e sheh shkëmbin para vetes, ai në të sheh shumë detale, të cilat, “njerëzit e zakonshëm”, pavarsisht sa e duan natyrën dhe malin, nuk i vërejnë. Shkëmbi me anë të relievit të tyre, me anë të shumë formave në të, alpinistit i ofron tregime të caktuara, kurse ai me përvojën e tij duhet të zgjedh njërën prej tyre.Pothuaj asnjëherë alpinizmi nuk ndalet para shkëmbit të paparë dhe në të ngjitet “në mënyrë të paparë“. Procesi është pak i gjatë: e vëzhgon drejtpërdësdrejti ose me anë të fotografive, i ndjek këto linja të cilat janë sikur janë tëvizatuara paratij dhe niset në diçka që në atë moment është si stërvitje ose sfidë për të. Po i njejti komunikim ndodh edhe në shkëmb,ku ajo ofron edhe më shumë detale të tilla dhe alpinisti duhet ta njeh edhe ngjitjen që të ketë ndonjë rrjedhshmëri të tillë natyrore.
 
Farmacisti juaj: Për shumë nga ne, perceptimi i parë për alpinizmin është “rreziku” i saj, gjegjësisht ekstremiteti. Jemi dëshmitar se shumë tradegji kanë të bëjnë me alpinizmin.Sa është i rrezikshëm alpinizmi vetvetiu, gjegjësisht sa është i sigurtë?
 
Igor Talevski: Sëpari, nuk do të isha pajtuar me konstatimin se shumë tragjedi ka në alpinizëm. Shumë shpesh mendoj se mediat paraqesin disa tragjedi si alpiniste, vetëm sepse ka ndodhur diku në mal dhe/ose rreth disa shkëmbinjve. Së dyti, linjat të cilat tejkalohen gjatë ngjitjes së maleve ose akullnajave, kanë rëndësi saktësisht të përcaktuar teknike.Secili drejtim alpinistik ka „vlerësim“. Ekziston sistemi, shkalla e cila saktësisht i paraqet vlerësimet. „Еkstreme“ është përshkrim i lirë i punëve të shikuara nga jashtë në sport, kurse ajo shprehje në sport rrallë përdoret sepse secili ka ndonjë “ekstrem”, ndonjë kufi të vetin tavan. Kështu që, sa më shumë që njeriu të afrohet afër atij kufiri tavan që sot është e mundur, kuptohet se bëhet vazhdimisht më e rrezikshme, por në kufirin dysheme, kur ngjitemi, psh., në ndonjë drejtim të lehtë, në kushte të mira klimatike, me siguri në nivel,në mjdis të kontrolluar, madje pothuaj nuk ka rrezik, nëse merret parasyshë faktori njeri.
 
 
Farmacisti juaj: A ka ndodhur ndonjëherë që gjatë ngjitjeve të jetë rrezikuar jeta juaj?
 
Igor Talevskio:Mendoj që jo. Nuk mund të di se çka do të ndodh nëse do të kisha rënë nga ndonjë ngjitje e caktuar, për shkak të sigurisë më të ulët/më të largë ose pikës më të dobët të vendosur të sigurisë, sepse nuk ka ndodh ajo rënie në atë moment.Poshtu, nuk mund të di çka në reljevin e shkëmbit deri sa jamë ngjitur, nëse kushtet klimatike do kishin qenë ndryshe, çka nga diku lartë, diçka mund të bie tatëpjetë ka unë.Ose çka nëse paraprakisht ka rënë shi, çka nëse ngjitja ka mbaruar pak më vonë natën, etj. Këto do të ishin vetëm supozime.Në secilin rast, tentoj të qëndron plotësisht i përqendruar në atë që e bëj në moment dhe nuk lejoj të mbizotrojnë këto mendime.
 
 
Farmacisti juaj: E shpeshtë është edhe pyetja se nga e gjithë ajo fuqi dhe koncentrim mental që të tejkalohen tërë rekomandime dhe me siguri të arrihet te qëllimi?A janë të nevojshme shkathtësi të veçanta, stërvitje të vçanta?
 
Igor Talevski:Stërvitja është shumë e rëndësishme. Në fillim shumë më shumë teknika, pajijse dhe ngjitje– fizikë, pastaj vazhdimisht e më shumë- përgatitje psiqike. Kjo është për shkak se në fillim ngjiten linja të lehta, ku shumë shpeshë, ngjten edhe fëmijë dhe atje mësohen teknikat më elementare të lëvizjes dhe pozicionet e trupit, puna me pajijsen, siguria, komunikimi me partnerin, etj.Pastaj, nëse dikush dëshiron të ngjitet në linja më të vështira, sepse teknika e gjitjes dhe sigurisë është e njejtë edhe për punët më të lehta, por kur vijnë afër pikës së rënies ose lëvizni në terren ku nuk ka mundësi për vendosjen e shpeshtë dhe të sigurtë për siguri, shumë është me rëndësi të dini ta menaxhonin trurin tuaj dhe tërë sulmet që mund të vijnë nga brenda. E tërë kjo, më shpesh zgjidhet me qëndrime më të shpeshta në natyrë dhe në shkëmbij. Sa më shpesh që stërvisni në natyrë, aq më shumë ai moment fizik dhe psiqik bëhet më i lehtë për menaxhim.
 
 
Farmacisti juaj: Sa është i rëndësishëm ushqimi te alpinistët?Shpesh ngjitet mund të zgjasin edhe me ditë.Fleni në shkëmbij, akullnaja, duke qëndruar varur në ndonjë shkëmb. Çka është me rëndësi për një alpinist kur bëhet fjalë për ushqimin?A ka ndonjë meny kryesore, regjim të ushqimit?
 
Igor Talevski:Si te çdo sportist tjetër, ashtu edhe te alpinistët, ushqimi është shumë i rëndësishëm. Sërish, unë si vegjetarian, pothuaj 20 vite, nuk mund menynë time ose regjimin tim të ushqimit t’ja imponoj dikuj që nuk e praktikon këtë, sidomos jo gjatë kohës së ndonjë akcioni. Nuk ka një metodë të vetme, meny të vetme ose regjim i cili i përgjigjet secilit.Kjo shumë varet nga shumë faktorë të ndryshëm: gjatësia e linjës së ngjitjes dhe gjatësia e qëndrimit në shkëmb, nga lartësia mbidetare, shprehitë jetësore, etj.E tërë kjo duhet të vendoset në„pershore“ dhe në kohën e ngjitjes të ketë barazpeshë mes produkteve të nevojshme ushqimore për furnizim me energji dhe peshën e lehtë të çantës që është në proporcion të drejtë me lehtësinë/shpejtësinë e lëvizjes, gjë që është shumë e rëndësishme.
 
 
Farmacisti juaj: Na e përshkuani se si duket një porcion ose një darkë në shkëmbJ
 
Igor Talevski: Varësisht nga ngjitja dhe qasja në ushqim në raport me gjatësinë dhe peshën e linjës që duhet të ngjitet, ajo mund të përfshij nga ushqimi vetëm me gjell proteinik ose energjetik deri në ushqimin e thatë më të llojllojshme dhe porcionin më të përshtatshëm, më voluminoz që mund të përgatitet në shportë me gaz të posaçme nëse për të ekipi ka vend, nevojë dhe logjistikë të organizuar. Kjo varion shumë varësisht nga situata dhe është zgjedhje shumë personale.
 
 
Farmacisti juaj:Kush mund të merret me këtë aktivitetet? A është vetëm për të guximtarët, avanturistët, gjurmusit pas të paprekurës ose? A ka ndonjë kufi të moshës?
 
Igor Talevski:Secili që është i dashuruar fuqishëm me natyrën dhe malet dhe të cilët do t’i respektojnë kur këto do të vendosin ndonjë kufi para tij, kurse ai nuk do të tenton ta tejkalon këtë kufi në të gjitha mënyrat e mundshme që ta „pushton“, mund të merren me këtë aktivitet. A është ky aktivitete për guximtarët?Po, alpinizmi është për ata që me guxim mund të sjellin vendim që të tërhiqen kur është nevoja. A është për avanturistët? Po, për avanturistë të cilët, do ti kisha parafrazuar disa kolegët nga Bullgaria, që edhe 3000lmjanë 8000lm!A është edhe për gjurmusit pas të paprekurës? Po, për gjurmuesit pas abstraktes në natyrë rreth nesh! Ky aktivitet është për secilin që ka respekt të madh ndaj malit dhe dëshiron të tejkalon veteven në mënyrë të denjë, duke mos i lejuar ata në nivelin e vet, por duke u rritur ose ngritur që t’i arrij këto lartësi.

Sa i përket kufirit të moshës, nuk ka një gjë të tillë: sa i përket kufirit të poshtëm (dysheme), mund të fillohet me ngjitje qysh në moshën më të hershme, që ngadal të depërtohet në alpinizëm dhe në thelbin e saj, kurse nga aspekti i kufirit tavan (sipërm), jemi dëshmitarë të marrjes së mirënjohjeve për arritje serioze apliniste edhe në malet më të larta edhe te kolegët që janë edhe në moshën gjashtë të jetës së tyre.
 
 
Famacisti juaj: Kohën e fundit ekziston ndjenja që ka një përhapje të praktikimit masiv të kativitetit në mal dhe vende të pakapshme.Sa te të rinjët në Maqedoni ka interes që të jetë alpinist, në kuptimin e vërtetë të fjalës?
 
Igor Talevski:Shumë më shumë njerëz, të rinj dhe të moshuar, shfaqin interes se dëshirojnë të ngjiten por, gjithsesi, mes tyre ka edhe të tillë që dëshirojnë të bëhen alpinistë në kuptimin vërtetë të fjalës, me të gjithë ata filozofitë rreth saj se “ rrugëtimi është më i rëndësishëm se synimi“. :) Ka edhe të tillë, që thjeshtë vetëm duan të bëhen alpinistë facebook-u dhe heronjë, po këto janë të pranishëm në çdo fushë, jo vetëm në alpinizëm.Ajo që është me rëndësi dhe për të cilën më shpesh duhet të flasim në bashkësi,diçka të cilës duhet t’i kushtohet kujdes serioz është se ata dëshirojnë që kjo të jetë përvojë e shpejtë ose akute„fact fud“, gjë e pamundur. Në këtë sport, shumë më shumë se të tjerët, përvoja rrënjësisht e ndërtuar është shumë me rëndësi, sepse pa përvojën në fjalë,pasojat shëndetsore mund të jenë serioze, kurse malet nga ana tjetër, nuk ikin.Shumë është e çuditshme se si njerëzit shumë lehtë pranojnë të udhëhiqen, të bëhen klinetë dhe të varen nga dikush tjetër, se sa t’i kushtojnë pak më shumë vëmendje vetvets dhe të rriten në ngjitjet e pavarura, të gatshëm për të trajtur dhe të mësohen se si të ndihmohen mes vete në cilën do qoftë situatë.
 
Farmacisti juaj:A mendoni se posedojmë profesionistë të mjaftueshëm, klube të mjaftueshme dh instruktor që shkathtësitë dhe përvojat e tyre do t’i bartin te gjeneratat e reja?
 
Igor Talevski: Në këtë moment, mendoj se mungon numri i njerëzve që mund t’ju dedikojnë kohë të mjaftueshme;si fillestarëve, ashtu edhe kolegëtve të cilët kanë nevojë për më shumë stërvitje, por punojmë në këtë drejtim. Por cilësia, pa dyshim, nuk mungon! Numri i njerëzve të cilët janë të interesuar që ta punojnë këtë sport, si dhe të vazhdojnë të rriten në këtë sport, rritet çdo ditë dhe shpresoj se do të kemi kapacitet që të organizohemi dhe të përgjigjemi në mënyrë të volitshme.
 
 
Farmacisti juaj:Përveç që është sport ekstrem, ky sport llogaritet dhe i “shtrenjtë”. Nëse themi se jeta na varet në litar, atëherë sa e shtrenjtë është pajisja dhe sa është i vlefshëm epiteti “aktivitete i shtrenjtë?
 
Igor Talevski:Pajisja është e shtrenjtë, por kjo nuk duhet të shkurajoj askënd. Ky nuk është sport për “elitat” Me anatarësimin në ndonjë klub alpinizmim, kjo ngarkesë finaciare lehtësohet dukshëm, sepse klubet mund të ndihmojnë, si me pajisjen kolektive që nevojitet për stërvitje dhe ngjitje, ashtuedhe me mbulesën e pjesërishme të pajisjes personale.Kështu që, por, nëse mendohet numri, dmth., çmimi i tërë pajisjes në vetvetesi numër, shuma është e madhe, por fatmirësisht gjatë viteve nëpër klube është akumuluar pajisje që është në dispozicion të anëtarësisë dhe investimet nuk janë të mëdha.Më tej, bashkarisht, në mënyrë kolektive, anëtarët e rinovojnë pajisjen.
 
 
Farmacisti juaj: Si duket lokaliteti i Matkës është foleja e apinistëve. Sa është Maqedonia tërheqëse dhe gjeografikisht a është e fertile me lokacione për adhuruesit e shkëmbijve?
 
Igor Talevski: Në Matkë jemi mësuar decenie me radhë që shpesh të organizojmë një spektër shumë të gjërë të aktiviteteve: nga realizimi i stërvitjeve dhe përgatitjeve të ndryshme, provime për njohuritë alpiniste, puna me fillestarë, etj. Por, në Maqedoni ka ofertë të mirë të lokacioneve të cilat për momentin punohen dhe të tjera të cilat ”duhet të krijohen”: shkëmbijtë rreth Demir Kapisë, amfiteatri nën Kokën Sollun, shkëmbijtë rreth Prilepit, Shtipit, Mavrovës, Ohrit, ngjitja në akul në afërsi të Lumit Patishka, gjatë fushgropës së Radikës, luginatnë Leshnicë dhe shumë lokalitetet dhe mundësi tjera.Mendoj që edhepse Maqedonia është vend i vogël, ajo ka çka do të ofroj dhe atë të kapëshme për të gjithë.Çdo ditë e më shumë bëhet tërheqëse edhe për alpinistët edhe nga vendet tjera, të cilët me vizitat dhe lëvizjet dhe energjinë e tyre, edhe më shumë kontribojnë në popullarizimin e këtij sporti te ne, si dhe në zhvillimin e turizmit në këto rajone.
 
 
Farmacisti juaj:Rekomandimi ose këshilla juaj për lexuesit tonë?
 
Igor Talevski:Secili që ka pak ndjenja duhet t’i hulumtoj malet në nivelet e tyre sekrete, të mos lejoj që kjo të ndodh në mënyrë të improvizuar dhe të mësoj nga dikush që “ka përvojë”, por menjëherë t’i drejtohet ndonjë klubi në federatën apliniste të Maqedonisë, që të fiton stërvitje të dobisme, për teknikën për ngjitje, menaxhim me pajijsen, etj.


 

PILATES

Pilates një sistem i balancuar i ushtrimeve fizike për përforimin dhe për shtrirjen e muskujve, për përmrësimin nefleksibilitetit dhe kontrollit të trupit. Ky lloj ushtrimi i bashkon elementet e ushtrimit lindor dhe perendimor. Nga lindja i ka marrë lidhshmërin e trurit dhe trupit, relaksimin , kurse nga Perendimi theksimin e tonusit të muskulit, fuqinë dhe qëndrueshmërinë.

 
Në pilates secili ushtrim patjetër të jetë natyror, si dhe tërë aktivitetet tjera të njeriut në jetën e pëditshme.
 
Përse pilates?
Qëllimi i platesit është të bashkërenditen truri, trupi dhe shpirti. Pilatesi e përmirëson feksibilitetin dhe lëvizjen e trupit duke theksuar frymëmarrjen e duhur dhe duke zbatuar ushtrime të qeta dhe të balancuara. Theksi nuk vendoset mbi sasinë, por mbi cilësinë e përsëritjes së ushtrimeve. Në atë mënyrë, formohen muskuj në të cilët përqendrohet fuqi, jo masë. Këtu qëndron edhe dallimi kyç mes pilates dhe teknikave tjera për ndërtimin e masës muskulore.
Ushtrimet pilates e relaksojnë trurin e njeriut, e reduktojnë stresin dhe e normalizojnë shtypjen e gjakut. Pas një ushtrimi pilates ndjeheni të relaksuar kurse trupi juaj nuk është i sfilitur, por i gtashëm të vazhdon me detyrimet e mbetura.
 
Pavarsisht nga shumë performanca të ndryshme dhe shumë variacione të ushtrimeve të caktuara, pilates është unik sepse mund të zbatohet gjithkund ku mund të vendoset mbulesa ose baza për ushtrime. Me kalimin e kohës, këto ushtrime filluan të kombinohen dhe me përfshirjen e rekuizitieve. Ushtrimet realizohen edhe dërheme, topa pilates, shirita elastik, toptha të vegjël, triko etj.
 
Kujt i rekomandohet?
Metoda e pilates nuk është agresive dhe qëllimi i saj primar është ta formësoj trupin, të krijojnë mbatje ose qëndrim të duhur të trupit dhe na mëson frymëmarrjen e duhur dhe relaksimin.
Synon tërë grup moshat pavarsisht nga niveli i përgatitjes fizike (fëmijë, shtatznënat, sportis, të rritur).
Sërish, nëse ekziston çfarëdo dëmtim ose defrmim i shtyllës kurrizore, para se të filloni me ushtrime, kërkohet këshillë nga mjeku, i cili do të gjykon nëse mund të fillohet me pilates ose mund të ju udhëzoj se cilat ushtrime janë të lejuara.
 
Çka është e nevojshme që të fillohet me pilates?
Fillimisht, mjafton DËSHIRA. Mund të filloni në cilën studio të dëshironi për pilates ose mund të ushtroni edhe në shtëpinë tuaj duke përdorur video udhëzuese për ushtrime pilates.
 


Përparsitë e pilates:  
 Lëvizje më e mirë e trupit


Të gjitha ushtrimet të cilat i bëni në orët e pilatesit promovojnë ose ndihmojnë harmoninë e duhur të skeletit. Përveç kësaj, ata i përforcojnë muskujt dha janë përgjegjëse për lëvizjen e mirë të trupit.
Lëvizj e mirë e trupit fitohet nga pilates, ju mundëson të lëvizni lirshëm, dhe të frymoni më lirë dhe t’i parandaloni komplikimet shëndetsore, siç janë qarkullimi i gjakut, dhimbja në kurrizit, dhimbja e qafës dhe problemeve tjera me shtyllën kurrizore.
2. Barazpeshë më të mirë
 
Dobi plotësuese e pilates është se shumë nga ushtrimet e rrisin barazpeshën.
Kjo barazpeshë e përmirësuar sjell shumë dobi praktike në jetën tuaj të përditshme dhe ju ndihmon që më mirë t’i bashkërenditni lëvizjet, ta reduktoni rrezikun nga rënia, ju bën më agjil.
 
 
3. Më pak rrezik nga lëndimet

Ashtu siç përmendëm më lartë, pilates bën një punë të shkëlqyer për përmirësimin e pozitës suaj dhe përforcimin e muskujve tuaj. Poashtu, i përforcon nyjet dhe e përmirëson fleksibilitetin. Kjo gjendje e përmirësuar fizik kontribon shumë për probabilitetin më të ulët për lëndime gjatë ushtrime por edhe në përgjithsi.
 
4.Fuqi e rritur


Pilates i përforcon të gjithë muskujt e trupit tuaj me kombinimin e ushtrimeve dinamike dhe statike. Struktura e ushtrimeve, poashtu garanton se tërë muskujt e trupit tuaj angazhohen dhe se asnjë muskul nuk injorohet. Pjesa më e mirë është se pilates zhvillon fuqi funksionale dhe qëndrueshmëri e cila mund të zbatohet në jetën e përditshme.
5. Stabiliteti i përmirësuar i shtyllës kurrizore

Një nga gjashtë parimet e pilates është përqendrimi. Ky parim thotë se fuqia duhet të drejtohet nga brenda dhe çdo lëvizje duhet të fillon nga shtylla kurrizore dhe të rrjedh ka ekstremitetet. Realizimi i lëvizjeve në këtë mënyrë i përforcon edhe muskujt e brendshëm në stomak, pjesën e poshtëme të shtyllës dhe legenit, duke siguruar stabilitet për tërë trupin.
6. Fleksibiliteti më i mirë
Ashtu si tashmë e thamë, ushtrimet pilates përfshijnë shumë ushtrime dinamike.
Këto lëvizje zgjaten butësisht dhe i zgjasin muskujt dhe poashtu e rrisin e diapazonin e lëvizjes së nyjeve, ku si rezultat e rrisin edhe fleksibitlitetin e përgjithshëm.
Ky fleksibilitet i përmirësuar ka shumë dobi të ndërsjella mjeksore, të cilat përfshijnë reduktimin e dhimbjes të muskujve, rrjedhje më mirë të gjakut, më pak rrezik nga lëndimet dhe shumë më shumë.
7. Përmirësimi i pasqyrës së gjakut
Pilates e përmirëson pasqyrën e gjakut në tre mënyra kryesore.
Së pari, gjendja e përmirësuar dhe fleksibiliteti të cilat rezultojnë nga ushtrimet e rregullta pilates e stimulojnë qarkullimin e gjakut. Së dyti, stresi i reduktuar që do ta shijoni si rezultat i pilates, do t’ju ndihmon ta reduktoni edhe shtypjen e gjakut.
Më në fund, teknikat e kontrolluara të frymëmarrjes që janë pjesë të pilates, ju mundësojnë oksigjenimin e plotë të tij.
8. Aktiviteti i rritur mental
Dy nga parimet kryesore të pilates janë frymëmarrja dhe koncentrimi, dhe këto dy parimet ndihmojnë për zhvillimin e përqendrimit të mental.
 
Kjo gjendje e përmirësuar mentale ka shumë dobi e cila përfshinë reduktimin e nivelit të stresit, rrit lumturinë dhe shumë më shumë.
 
9. Qëndrueshmëri më të madhe
  
Një dobi e fundit e pilates është ajo e cila e përmirëson qëndrueshmërinë tuaj. Stërvitja tradicionale për fuqi, zakonisht përfshinë edhe ngritjen e pesha të mëdha për periudha të shkurtëra kohore. Megjithatë, pilates përfshin edhe ushtrimet vijuese të cilët vazhdimisht i shtrijnë muskujt dhe e rrisin qëndrueshmërinë tuaj. Kjo qëndrueshmëri e përmirësuar ka ndikim pozitiv mbi nivelet e përgjithshme të energjisë dhe ju mundëson që të stërviteni me intenzitet më madh.
   
 
PILATES DHE FËMIJËT
Kur bëhet fjalë për ithtarët e kësaj kulture sportive, zakonisht mendohet për njerëz të rritur.Te fëmijët, pilates, për shkak të ndonjë arsye akoma nuk është shumë e popullarizuar. Por, ushtrimet pilates kanë efekt pozitiv për zhvillimin e secilit fëmij, ashtu si te sistemi i tyre nervor, poashtu edhe në sistemin e tyre muskulor-skeletor dhe në formimin e organeve të tij të brendshëm.
Nëse mendohet për ardhmërinë e shëndoshë të të rinjëve, vëmendje të caktuar do t’i kushtohet ushtrimeve pilates. Ushtrimet pilates ndihmojnë për zhvillimin fizik të fëmijut, lëvizjet e tij, i përforcojnë nyjet dhe ligamentet dhe kanë ndikim të dobishëm mbi zhvilimin e sistemit muskulor te secili fëmij gjatë rritjes. Secila lëvizje në këtë teknikë realizohet ngadal, pa stres, pa shtypje të lartë të gjakut, kështu që nuk ka rrezik nga zgjatja. Gradualisht, me ushtrime, formohet skeleti “ i fuqishëm” i muskujve fleksibil dhe elastik.
Tërë ushtrimet realizohen qetazi. Fëmijët gjatë ushtrimeve mësojnë frymëmarrjen e duhur, por poashtu, përmisojnë edhje nivelin e tyre të koncentrimit. Të gjithë e dimë se me frymëmrrje të duhur përmirësohet qarkullimi i gjakut, që rezulton në furnizimin konstant të trupit me oksigjen, kurse kjo ndikon pozitivisht mbi aftësisë mentale të një fëmiju, si dhe përmirësimin e aftësive të tyre të përgjithshme.
Pilates ndikon zhvillimin fizik, mental, dhe psiqik te fëmijët. Me zbatimin e ushtrimeve pilates te fëmijët, përdoret fuqia e tyre, qëndrueshmëria, performancat e tyre, fleksibiliteti, zhvillohet aftësia për mirëmbatjen e barazpeshës dhe koncentrimit të lëvizjes. Përveç kësaj, secili sport e rrit humorin ose shpirtin e fëmijut dhe e lumturon dhe e hap për më shumë bisedë.
Fëmijët duhet të mësohen se sporti është lojë, si gjithë lojrat tjera.
Anka Gaxhoska-Ingiluzovska– instruktor dhe trejner (pilates, zumba, aerobik i thjeshtë, aerobik step, aerobik kik)

 

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin