Në kulturën e jetës bashkëkohore e cila e promovon dhunën në gjithçka, duke filluar nga muzika e deri te vidoe lojrat, filmat dhe emisionet televizive, idea që ta regjistroni fëmijën tuaj në klubet e karates mund të jetë si pjesë e kësaj tendence të njejt. Por nuk është dhe ashtu. Për një kohë të shkurtër pozitivisht do të befasohen nga dobia dhe fuqiae këtij sporti mbi zhvilimin dhe edukimin e fëmijës suaj.

 

Karateja është aftësi antike luftarake,e cila buron nga Japonia dhe me qëllim që t’ju mësoj se si të mbroheni, gjegjësisht si të luftoni pa aramë.

Emri i këtij sporti buron nga fjala karatedo, e cila në gjuhën japozene don të thotë dorë bosh.

Thelbi ose esenca e karates është që t’i mësoj fëmijët që të mbrohen. Gjegjësisht, do të vërtetoheni se karateja është më shumë se sa aftësi luftarake.


Kultivimi i vetë disciplinës

 Një nga parimet kryesore të karates është përqedrimi absolut mbi vetë disciplinën. Fëmijët e sodit janë mësuar që të pranojnë informata të aty për atyshme, kështu që kjo do të jetë një mësim i shkëlqyer për përmbatje dhe disciplinë. Do të kuptojnë se deri te qëllimi i dëshiruar nuk arrihet aq lehtë. Me anë të stërvitjeve më së miri do ta zbulojnë esencën ose thelbin e vetë disciplinës, dhe e cila gradualisht do t’i drejtoj drejtë zbërthimit ose njohjes së vetvetes dhe rrethit të tyre të përditshëm.

 

Përforcimi i socializimit 

Fëmijët më lehtë njoftohen dhe formojnë shqëri të reja kur në sallën për ushtrime ka të pranishëm edhe fëmijë tjerë me interes të përbashkët. Në kënd lojrash ose në shkollë jo gjithmonë do kenë pika takimi. Për dallim nga ata ata të cilët ushtrojnë karate janë në gjendje shumë më të mirë të njoftohen mes tyre në stërvitjet ose ushtrimet e përbashkëta. Fëmija kupton se miku i tij me të cilin ushtron është individi i cili e ndihmin në ushtrime,dhe jo dikut të cilin duhet ta konsideroj si armik. E tërë kjo në sasia të madhe e nxit socializimin mes fëmijëve.

 

Nxitja e aktivitetit fizike

Fëmijët vazhdimisht e më shumë kohë e kalojnë duke qëndruar ulur pranë kompjutrit të kufizuar me ide monotone, të cilat e degradojnë zhvilimin e tyre psiqik. Fëmija i cili do të fillon me aktivitete fiziketëcilat janë të begatishme te karateja, do të ndjej energji pozitive nga lëvizjet të cilat i mëson.Sa më shumë të përparon në aktivitetet fizike dhe në aspketin teknik, fëmija aq më shumë do të fillon ta vlerësoj trupin dhe shëndetin e vetë. Sot kur ekzistojnë shumë vese, karateja do t’i ofron fëmijës një mënyrë për jetë të shëndetshme, do largon nga ndikimet negative prej rrugës dhe do ta drejtoj drejtë rruës së vërtetë. 

 

Të mësuarit për përcakuar dhe për të realizuar qëllimet 

Karateja ashtu si shumë shkathtësi tjera luftarake mbështetet mbi sistemin e velerësimit me anë të rripave të cilët varësisht nga ngjyra e shënojnë ose tregojnë shkallën ose nivelin e kandidatit që e bartë të njejtin. Kur fëmija juaj i afrohet çdo rripi të ardhëshëm, faktikisht ai mëson leksione të vyeshme për përcaktimin dhe realizimin e qëllimeve. Kjo është një nga mënryt në të cilat fëmija do të kupton se secila punë në jetë vlerësohet ose shpërblehet.

 

Rritja e vetërespektit

Vetëbesimi arrihet me të arritura. Niveli i vetëbesimit te fëmija juaj do të rritet me çdo përparim në stërvitje dhe me marrjen e rripave të merituar, si dhe me sukseset nëpër gara. Fëmijët të cilët kanë vetëbesim të ulët, fitojnë vetëbesim më të madhe, ashtu si koha kalon duke u marrë me këtë sport.

 

Ndjenja e respektit ndja të tjerëve

Të mësuarit karate do të zhvilloj te fëmija juaj ndjenjën e respektit ndaj të tjerëve dhe ndaj fëmijëve që kanë rripe të niveleve më të larta. Kultura bashkëkohore nuk zhvillon të fëmijët respekt ose vlerësim të autoriteve dhe individëve të moshuar. Në stërvitje ose ushtrime kjo ndjenjë e respektit do të vij në shprehje te fëmija dhe si e tillë do të transferohet ose të do të gjej shprehje edhe në jetën e tij të përditshme.

 

Të mësuarit për zgjidhjen e probemeve në mënyrë jo të dhunëshme

Koncepti i gabuar për karatenë dhe për shkathtësitë tjera luftarake si diçka që promovon dhunë buron nga produksionet e filmit dhe të videolojrave. Thelbësisht karateja iu mëson fëmijët që në mënyrë të qetë dhe pa dhunë të zgjedhin konflikte. Fëmija i cili stërvitet ose ushtron karate nuk do të jetë i dhunshëm, kurse natën ka shumë aftësi të mbrohet nga ata të e cenojnë sigurinë e tij.

 

Përmirësimi i perceptimit

Që fëmija të përparon në karate, patjetër t’i stërvitë shkathtësitë e dëgjimit dhe të mbrojtjes me koncentrim të vazhdueshëm gjatë tërë kursit të stërvitjes. Përveç kësaj karateja jashtëzakonisht e zhvillon kreativitetin te fëmija për shkak se karateja është sport i vërtetë i “artit të lëvizjes”.

 

Zhvillimi i ndjenjës së punës ekipore

Të mësuarit e teknikave, ushtirmeve dhe dyluftimit me shokët ose shoqet, përparimi dhe ndjenja e garimit ose motivimit dhe tifoja për shokët/shoqet e saj nga klubi, ndihmojnë që fëmija juaj të krijoj ndjenjën e punës ekipore dhe të përkatësisë në mjedisin e shëndoshë sportiv. 

 

Përmirësimi i fushave tjera të jetës

Përparsitë nga stërvitja e karatesë nuk përfundojnë në sallën për ushtrime. Vetëbesimi, vëmendja, qetësia, qëndrueshmëria fizike, toleranca, kreativiteti dhe shumë aftësi tjera pozitive, fëmija juaj nga salla e ushtrimev do t’i tranferoj ose bart në jetën e tij të përditshme. Kështu qo të rritet në një personalitet të shëndoshë, të edukuar ose stabil.

 

Këshilla

E vetmja gjë që për të cilën duhet t’i kushoni  kujdes është të informoheni se në cilin klub fimja juaj do të stërvitet dhe si është stërvitësit (arsimtari) i cili e udhëheq klubin. Shumë është me rëndësi që stërvitësi të jetë psikolog i mirë, profesional, me cilësi të mira mentale dhe morale.

 

 

 


E pashmangshme është përhapja e formave të ndryshme të aktiviteteve sportive që kanë të bëjnë me bjeshkët.Koncepti„bjeshkatari“ sot ka kuptim të gjërë, andaj ndoshta qëllimisht ose jo shfrytëzohen terme të gabuara për përshkrimin e ndonjërit prej këtyre aktiviteteve. Bjeshkataria, pushtimi i majeve të larta, alpinizmi, ngjitja sportive... Shumë terminologji për një aktivitet ose për një aktivitete të ngjajshëm.
Cili është kufiri dhe momenti kur bjeshkataria kalon në ngjitja në pyllëose në alpinizëm, është pyetje për njeriun për të cilin mali në të gjitha format e tij është gjendje, përjetim ose pasqyrim i ekzistencën individuale. Kërkimi pas “njeriut-merimangë” na shpeu te Igor Talevski– alpinist dhe kryetar i federatës alpiniste në Maqedoni.Ndoshta më kompetenti i cili do të na jep përgjigje në këtë dilemë dhe, gjithsesi, do të na afron shumë më shumë me substancën e alpinizmit si sport, aktivitet dhe si mënyrë e jeteës.
 
Farmacisti juaj: Definicioni i alpinizmi, vetëm si sport, nuk mjafton nëse merret parasyshë se çka përmban ky aktivitet.Cili është definicioni i alpinizmit dhe a mund shkurtimisht për lexuesit tanë t’i sqarojmë dalimet mes disa kategorive të aktiviteteve që kanë të bëjnë me malet, si bjeshkataria, pushtimi i majeve të larta, alpinizmi?
 
Igor Talevski: Alpinizmi për dallimnga bjeshkatariadhe të ashtuquajturën pushtimi i majeve të larta, që nënkupton ngjitjen në„maje të larta“ dmth., male të larta, nuk synon ka maja ose lartësia si frymëzim bazë, por synon ka mënyra në të cilën ajo ngjitje do të realizohet, madje edhe nëse maje nuk do të arrihet. Kur një alpinist vëzhgon ndonjë mal,ai sheh shumë mundësi për hulumtim, jo majen e malit dhe lartësinë mbidetare. Ajo që shërben si motivim për alpinistin është të shkon në ndonjërin prej atyre linjave, ku nuk ka shkelur askush më herët, ku një ekipë më i vogël, me pajisje minimale, pa dëmtim të shkëmbit me qëllim që edhe pasardhësit tjerë të përjetojnë përvojë të njejtë si ai. Në alipinizëm, para së gjithash me rëndësi është stili ose lartësia mbidetare pavarsisht nga kostoja.
 
Farmacisti juaj: Pasi i pastruam këto dilema, të përqendrohemi pak më shumë te alpinizmi. Çka është ajo që, nga njëra anë, do të lind dashurinë për të vallëzuar mbi shkëmbi, kurse, nga ana tjetër, t’а luftoni gravitetin dhe të kalohet në një gjendje ekstreme në të cilën edhe jeta mund të vihet në pikëpyetje?


 
Igor Talevski: Dy çështje: dashuria ndaj malit dhe nevoja themelore, e brendshme te njeriu që të evuloj dhe të tejkalohet. Gjithçka fillon nga nevoja themelore te njeriu që të jetë në natyrë, nga dëshira për shëtitje në natyrë, të kënaqet me lulet dhe drunjët, të kënaqet ka mali, ta don malin me tërë frymëmarrjen e vet. Pastaj, shumë natyrshëm, ashtu si te çdo aktivitete në të cilin jemi lëshuar si njerëz, të duam ta tejkalojmë vetveten, të kënaqemi me të në disa nivele tjera, ku do të kemi nevojë për më shumë pajisje për siguri, do të kemi nevojë për më shumë stërvitje për përgatitje fizike dhe psiqike, etj.
 
Farmacisti juaj:Në një rast keni përmendur se alpinisti komunikon, bisedon, e “lexon” shkëmbin. Çka nënkupton kjo?
 
Igor Talevski: Kur alpinisti e sheh shkëmbin para vetes, ai në të sheh shumë detale, të cilat, “njerëzit e zakonshëm”, pavarsisht sa e duan natyrën dhe malin, nuk i vërejnë. Shkëmbi me anë të relievit të tyre, me anë të shumë formave në të, alpinistit i ofron tregime të caktuara, kurse ai me përvojën e tij duhet të zgjedh njërën prej tyre.Pothuaj asnjëherë alpinizmi nuk ndalet para shkëmbit të paparë dhe në të ngjitet “në mënyrë të paparë“. Procesi është pak i gjatë: e vëzhgon drejtpërdësdrejti ose me anë të fotografive, i ndjek këto linja të cilat janë sikur janë tëvizatuara paratij dhe niset në diçka që në atë moment është si stërvitje ose sfidë për të. Po i njejti komunikim ndodh edhe në shkëmb,ku ajo ofron edhe më shumë detale të tilla dhe alpinisti duhet ta njeh edhe ngjitjen që të ketë ndonjë rrjedhshmëri të tillë natyrore.
 
Farmacisti juaj: Për shumë nga ne, perceptimi i parë për alpinizmin është “rreziku” i saj, gjegjësisht ekstremiteti. Jemi dëshmitar se shumë tradegji kanë të bëjnë me alpinizmin.Sa është i rrezikshëm alpinizmi vetvetiu, gjegjësisht sa është i sigurtë?
 
Igor Talevski: Sëpari, nuk do të isha pajtuar me konstatimin se shumë tragjedi ka në alpinizëm. Shumë shpesh mendoj se mediat paraqesin disa tragjedi si alpiniste, vetëm sepse ka ndodhur diku në mal dhe/ose rreth disa shkëmbinjve. Së dyti, linjat të cilat tejkalohen gjatë ngjitjes së maleve ose akullnajave, kanë rëndësi saktësisht të përcaktuar teknike.Secili drejtim alpinistik ka „vlerësim“. Ekziston sistemi, shkalla e cila saktësisht i paraqet vlerësimet. „Еkstreme“ është përshkrim i lirë i punëve të shikuara nga jashtë në sport, kurse ajo shprehje në sport rrallë përdoret sepse secili ka ndonjë “ekstrem”, ndonjë kufi të vetin tavan. Kështu që, sa më shumë që njeriu të afrohet afër atij kufiri tavan që sot është e mundur, kuptohet se bëhet vazhdimisht më e rrezikshme, por në kufirin dysheme, kur ngjitemi, psh., në ndonjë drejtim të lehtë, në kushte të mira klimatike, me siguri në nivel,në mjdis të kontrolluar, madje pothuaj nuk ka rrezik, nëse merret parasyshë faktori njeri.
 
 
Farmacisti juaj: A ka ndodhur ndonjëherë që gjatë ngjitjeve të jetë rrezikuar jeta juaj?
 
Igor Talevskio:Mendoj që jo. Nuk mund të di se çka do të ndodh nëse do të kisha rënë nga ndonjë ngjitje e caktuar, për shkak të sigurisë më të ulët/më të largë ose pikës më të dobët të vendosur të sigurisë, sepse nuk ka ndodh ajo rënie në atë moment.Poshtu, nuk mund të di çka në reljevin e shkëmbit deri sa jamë ngjitur, nëse kushtet klimatike do kishin qenë ndryshe, çka nga diku lartë, diçka mund të bie tatëpjetë ka unë.Ose çka nëse paraprakisht ka rënë shi, çka nëse ngjitja ka mbaruar pak më vonë natën, etj. Këto do të ishin vetëm supozime.Në secilin rast, tentoj të qëndron plotësisht i përqendruar në atë që e bëj në moment dhe nuk lejoj të mbizotrojnë këto mendime.
 
 
Farmacisti juaj: E shpeshtë është edhe pyetja se nga e gjithë ajo fuqi dhe koncentrim mental që të tejkalohen tërë rekomandime dhe me siguri të arrihet te qëllimi?A janë të nevojshme shkathtësi të veçanta, stërvitje të vçanta?
 
Igor Talevski:Stërvitja është shumë e rëndësishme. Në fillim shumë më shumë teknika, pajijse dhe ngjitje– fizikë, pastaj vazhdimisht e më shumë- përgatitje psiqike. Kjo është për shkak se në fillim ngjiten linja të lehta, ku shumë shpeshë, ngjten edhe fëmijë dhe atje mësohen teknikat më elementare të lëvizjes dhe pozicionet e trupit, puna me pajijsen, siguria, komunikimi me partnerin, etj.Pastaj, nëse dikush dëshiron të ngjitet në linja më të vështira, sepse teknika e gjitjes dhe sigurisë është e njejtë edhe për punët më të lehta, por kur vijnë afër pikës së rënies ose lëvizni në terren ku nuk ka mundësi për vendosjen e shpeshtë dhe të sigurtë për siguri, shumë është me rëndësi të dini ta menaxhonin trurin tuaj dhe tërë sulmet që mund të vijnë nga brenda. E tërë kjo, më shpesh zgjidhet me qëndrime më të shpeshta në natyrë dhe në shkëmbij. Sa më shpesh që stërvisni në natyrë, aq më shumë ai moment fizik dhe psiqik bëhet më i lehtë për menaxhim.
 
 
Farmacisti juaj: Sa është i rëndësishëm ushqimi te alpinistët?Shpesh ngjitet mund të zgjasin edhe me ditë.Fleni në shkëmbij, akullnaja, duke qëndruar varur në ndonjë shkëmb. Çka është me rëndësi për një alpinist kur bëhet fjalë për ushqimin?A ka ndonjë meny kryesore, regjim të ushqimit?
 
Igor Talevski:Si te çdo sportist tjetër, ashtu edhe te alpinistët, ushqimi është shumë i rëndësishëm. Sërish, unë si vegjetarian, pothuaj 20 vite, nuk mund menynë time ose regjimin tim të ushqimit t’ja imponoj dikuj që nuk e praktikon këtë, sidomos jo gjatë kohës së ndonjë akcioni. Nuk ka një metodë të vetme, meny të vetme ose regjim i cili i përgjigjet secilit.Kjo shumë varet nga shumë faktorë të ndryshëm: gjatësia e linjës së ngjitjes dhe gjatësia e qëndrimit në shkëmb, nga lartësia mbidetare, shprehitë jetësore, etj.E tërë kjo duhet të vendoset në„pershore“ dhe në kohën e ngjitjes të ketë barazpeshë mes produkteve të nevojshme ushqimore për furnizim me energji dhe peshën e lehtë të çantës që është në proporcion të drejtë me lehtësinë/shpejtësinë e lëvizjes, gjë që është shumë e rëndësishme.
 
 
Farmacisti juaj: Na e përshkuani se si duket një porcion ose një darkë në shkëmbJ
 
Igor Talevski: Varësisht nga ngjitja dhe qasja në ushqim në raport me gjatësinë dhe peshën e linjës që duhet të ngjitet, ajo mund të përfshij nga ushqimi vetëm me gjell proteinik ose energjetik deri në ushqimin e thatë më të llojllojshme dhe porcionin më të përshtatshëm, më voluminoz që mund të përgatitet në shportë me gaz të posaçme nëse për të ekipi ka vend, nevojë dhe logjistikë të organizuar. Kjo varion shumë varësisht nga situata dhe është zgjedhje shumë personale.
 
 
Farmacisti juaj:Kush mund të merret me këtë aktivitetet? A është vetëm për të guximtarët, avanturistët, gjurmusit pas të paprekurës ose? A ka ndonjë kufi të moshës?
 
Igor Talevski:Secili që është i dashuruar fuqishëm me natyrën dhe malet dhe të cilët do t’i respektojnë kur këto do të vendosin ndonjë kufi para tij, kurse ai nuk do të tenton ta tejkalon këtë kufi në të gjitha mënyrat e mundshme që ta „pushton“, mund të merren me këtë aktivitet. A është ky aktivitete për guximtarët?Po, alpinizmi është për ata që me guxim mund të sjellin vendim që të tërhiqen kur është nevoja. A është për avanturistët? Po, për avanturistë të cilët, do ti kisha parafrazuar disa kolegët nga Bullgaria, që edhe 3000lmjanë 8000lm!A është edhe për gjurmusit pas të paprekurës? Po, për gjurmuesit pas abstraktes në natyrë rreth nesh! Ky aktivitet është për secilin që ka respekt të madh ndaj malit dhe dëshiron të tejkalon veteven në mënyrë të denjë, duke mos i lejuar ata në nivelin e vet, por duke u rritur ose ngritur që t’i arrij këto lartësi.

Sa i përket kufirit të moshës, nuk ka një gjë të tillë: sa i përket kufirit të poshtëm (dysheme), mund të fillohet me ngjitje qysh në moshën më të hershme, që ngadal të depërtohet në alpinizëm dhe në thelbin e saj, kurse nga aspekti i kufirit tavan (sipërm), jemi dëshmitarë të marrjes së mirënjohjeve për arritje serioze apliniste edhe në malet më të larta edhe te kolegët që janë edhe në moshën gjashtë të jetës së tyre.
 
 
Famacisti juaj: Kohën e fundit ekziston ndjenja që ka një përhapje të praktikimit masiv të kativitetit në mal dhe vende të pakapshme.Sa te të rinjët në Maqedoni ka interes që të jetë alpinist, në kuptimin e vërtetë të fjalës?
 
Igor Talevski:Shumë më shumë njerëz, të rinj dhe të moshuar, shfaqin interes se dëshirojnë të ngjiten por, gjithsesi, mes tyre ka edhe të tillë që dëshirojnë të bëhen alpinistë në kuptimin vërtetë të fjalës, me të gjithë ata filozofitë rreth saj se “ rrugëtimi është më i rëndësishëm se synimi“. :) Ka edhe të tillë, që thjeshtë vetëm duan të bëhen alpinistë facebook-u dhe heronjë, po këto janë të pranishëm në çdo fushë, jo vetëm në alpinizëm.Ajo që është me rëndësi dhe për të cilën më shpesh duhet të flasim në bashkësi,diçka të cilës duhet t’i kushtohet kujdes serioz është se ata dëshirojnë që kjo të jetë përvojë e shpejtë ose akute„fact fud“, gjë e pamundur. Në këtë sport, shumë më shumë se të tjerët, përvoja rrënjësisht e ndërtuar është shumë me rëndësi, sepse pa përvojën në fjalë,pasojat shëndetsore mund të jenë serioze, kurse malet nga ana tjetër, nuk ikin.Shumë është e çuditshme se si njerëzit shumë lehtë pranojnë të udhëhiqen, të bëhen klinetë dhe të varen nga dikush tjetër, se sa t’i kushtojnë pak më shumë vëmendje vetvets dhe të rriten në ngjitjet e pavarura, të gatshëm për të trajtur dhe të mësohen se si të ndihmohen mes vete në cilën do qoftë situatë.
 
Farmacisti juaj:A mendoni se posedojmë profesionistë të mjaftueshëm, klube të mjaftueshme dh instruktor që shkathtësitë dhe përvojat e tyre do t’i bartin te gjeneratat e reja?
 
Igor Talevski: Në këtë moment, mendoj se mungon numri i njerëzve që mund t’ju dedikojnë kohë të mjaftueshme;si fillestarëve, ashtu edhe kolegëtve të cilët kanë nevojë për më shumë stërvitje, por punojmë në këtë drejtim. Por cilësia, pa dyshim, nuk mungon! Numri i njerëzve të cilët janë të interesuar që ta punojnë këtë sport, si dhe të vazhdojnë të rriten në këtë sport, rritet çdo ditë dhe shpresoj se do të kemi kapacitet që të organizohemi dhe të përgjigjemi në mënyrë të volitshme.
 
 
Farmacisti juaj:Përveç që është sport ekstrem, ky sport llogaritet dhe i “shtrenjtë”. Nëse themi se jeta na varet në litar, atëherë sa e shtrenjtë është pajisja dhe sa është i vlefshëm epiteti “aktivitete i shtrenjtë?
 
Igor Talevski:Pajisja është e shtrenjtë, por kjo nuk duhet të shkurajoj askënd. Ky nuk është sport për “elitat” Me anatarësimin në ndonjë klub alpinizmim, kjo ngarkesë finaciare lehtësohet dukshëm, sepse klubet mund të ndihmojnë, si me pajisjen kolektive që nevojitet për stërvitje dhe ngjitje, ashtuedhe me mbulesën e pjesërishme të pajisjes personale.Kështu që, por, nëse mendohet numri, dmth., çmimi i tërë pajisjes në vetvetesi numër, shuma është e madhe, por fatmirësisht gjatë viteve nëpër klube është akumuluar pajisje që është në dispozicion të anëtarësisë dhe investimet nuk janë të mëdha.Më tej, bashkarisht, në mënyrë kolektive, anëtarët e rinovojnë pajisjen.
 
 
Farmacisti juaj: Si duket lokaliteti i Matkës është foleja e apinistëve. Sa është Maqedonia tërheqëse dhe gjeografikisht a është e fertile me lokacione për adhuruesit e shkëmbijve?
 
Igor Talevski: Në Matkë jemi mësuar decenie me radhë që shpesh të organizojmë një spektër shumë të gjërë të aktiviteteve: nga realizimi i stërvitjeve dhe përgatitjeve të ndryshme, provime për njohuritë alpiniste, puna me fillestarë, etj. Por, në Maqedoni ka ofertë të mirë të lokacioneve të cilat për momentin punohen dhe të tjera të cilat ”duhet të krijohen”: shkëmbijtë rreth Demir Kapisë, amfiteatri nën Kokën Sollun, shkëmbijtë rreth Prilepit, Shtipit, Mavrovës, Ohrit, ngjitja në akul në afërsi të Lumit Patishka, gjatë fushgropës së Radikës, luginatnë Leshnicë dhe shumë lokalitetet dhe mundësi tjera.Mendoj që edhepse Maqedonia është vend i vogël, ajo ka çka do të ofroj dhe atë të kapëshme për të gjithë.Çdo ditë e më shumë bëhet tërheqëse edhe për alpinistët edhe nga vendet tjera, të cilët me vizitat dhe lëvizjet dhe energjinë e tyre, edhe më shumë kontribojnë në popullarizimin e këtij sporti te ne, si dhe në zhvillimin e turizmit në këto rajone.
 
 
Farmacisti juaj:Rekomandimi ose këshilla juaj për lexuesit tonë?
 
Igor Talevski:Secili që ka pak ndjenja duhet t’i hulumtoj malet në nivelet e tyre sekrete, të mos lejoj që kjo të ndodh në mënyrë të improvizuar dhe të mësoj nga dikush që “ka përvojë”, por menjëherë t’i drejtohet ndonjë klubi në federatën apliniste të Maqedonisë, që të fiton stërvitje të dobisme, për teknikën për ngjitje, menaxhim me pajijsen, etj.


 

PILATES

Pilates një sistem i balancuar i ushtrimeve fizike për përforimin dhe për shtrirjen e muskujve, për përmrësimin nefleksibilitetit dhe kontrollit të trupit. Ky lloj ushtrimi i bashkon elementet e ushtrimit lindor dhe perendimor. Nga lindja i ka marrë lidhshmërin e trurit dhe trupit, relaksimin , kurse nga Perendimi theksimin e tonusit të muskulit, fuqinë dhe qëndrueshmërinë.

 
Në pilates secili ushtrim patjetër të jetë natyror, si dhe tërë aktivitetet tjera të njeriut në jetën e pëditshme.
 
Përse pilates?
Qëllimi i platesit është të bashkërenditen truri, trupi dhe shpirti. Pilatesi e përmirëson feksibilitetin dhe lëvizjen e trupit duke theksuar frymëmarrjen e duhur dhe duke zbatuar ushtrime të qeta dhe të balancuara. Theksi nuk vendoset mbi sasinë, por mbi cilësinë e përsëritjes së ushtrimeve. Në atë mënyrë, formohen muskuj në të cilët përqendrohet fuqi, jo masë. Këtu qëndron edhe dallimi kyç mes pilates dhe teknikave tjera për ndërtimin e masës muskulore.
Ushtrimet pilates e relaksojnë trurin e njeriut, e reduktojnë stresin dhe e normalizojnë shtypjen e gjakut. Pas një ushtrimi pilates ndjeheni të relaksuar kurse trupi juaj nuk është i sfilitur, por i gtashëm të vazhdon me detyrimet e mbetura.
 
Pavarsisht nga shumë performanca të ndryshme dhe shumë variacione të ushtrimeve të caktuara, pilates është unik sepse mund të zbatohet gjithkund ku mund të vendoset mbulesa ose baza për ushtrime. Me kalimin e kohës, këto ushtrime filluan të kombinohen dhe me përfshirjen e rekuizitieve. Ushtrimet realizohen edhe dërheme, topa pilates, shirita elastik, toptha të vegjël, triko etj.
 
Kujt i rekomandohet?
Metoda e pilates nuk është agresive dhe qëllimi i saj primar është ta formësoj trupin, të krijojnë mbatje ose qëndrim të duhur të trupit dhe na mëson frymëmarrjen e duhur dhe relaksimin.
Synon tërë grup moshat pavarsisht nga niveli i përgatitjes fizike (fëmijë, shtatznënat, sportis, të rritur).
Sërish, nëse ekziston çfarëdo dëmtim ose defrmim i shtyllës kurrizore, para se të filloni me ushtrime, kërkohet këshillë nga mjeku, i cili do të gjykon nëse mund të fillohet me pilates ose mund të ju udhëzoj se cilat ushtrime janë të lejuara.
 
Çka është e nevojshme që të fillohet me pilates?
Fillimisht, mjafton DËSHIRA. Mund të filloni në cilën studio të dëshironi për pilates ose mund të ushtroni edhe në shtëpinë tuaj duke përdorur video udhëzuese për ushtrime pilates.
 


Përparsitë e pilates:  
 Lëvizje më e mirë e trupit


Të gjitha ushtrimet të cilat i bëni në orët e pilatesit promovojnë ose ndihmojnë harmoninë e duhur të skeletit. Përveç kësaj, ata i përforcojnë muskujt dha janë përgjegjëse për lëvizjen e mirë të trupit.
Lëvizj e mirë e trupit fitohet nga pilates, ju mundëson të lëvizni lirshëm, dhe të frymoni më lirë dhe t’i parandaloni komplikimet shëndetsore, siç janë qarkullimi i gjakut, dhimbja në kurrizit, dhimbja e qafës dhe problemeve tjera me shtyllën kurrizore.
2. Barazpeshë më të mirë
 
Dobi plotësuese e pilates është se shumë nga ushtrimet e rrisin barazpeshën.
Kjo barazpeshë e përmirësuar sjell shumë dobi praktike në jetën tuaj të përditshme dhe ju ndihmon që më mirë t’i bashkërenditni lëvizjet, ta reduktoni rrezikun nga rënia, ju bën më agjil.
 
 
3. Më pak rrezik nga lëndimet

Ashtu siç përmendëm më lartë, pilates bën një punë të shkëlqyer për përmirësimin e pozitës suaj dhe përforcimin e muskujve tuaj. Poashtu, i përforcon nyjet dhe e përmirëson fleksibilitetin. Kjo gjendje e përmirësuar fizik kontribon shumë për probabilitetin më të ulët për lëndime gjatë ushtrime por edhe në përgjithsi.
 
4.Fuqi e rritur


Pilates i përforcon të gjithë muskujt e trupit tuaj me kombinimin e ushtrimeve dinamike dhe statike. Struktura e ushtrimeve, poashtu garanton se tërë muskujt e trupit tuaj angazhohen dhe se asnjë muskul nuk injorohet. Pjesa më e mirë është se pilates zhvillon fuqi funksionale dhe qëndrueshmëri e cila mund të zbatohet në jetën e përditshme.
5. Stabiliteti i përmirësuar i shtyllës kurrizore

Një nga gjashtë parimet e pilates është përqendrimi. Ky parim thotë se fuqia duhet të drejtohet nga brenda dhe çdo lëvizje duhet të fillon nga shtylla kurrizore dhe të rrjedh ka ekstremitetet. Realizimi i lëvizjeve në këtë mënyrë i përforcon edhe muskujt e brendshëm në stomak, pjesën e poshtëme të shtyllës dhe legenit, duke siguruar stabilitet për tërë trupin.
6. Fleksibiliteti më i mirë
Ashtu si tashmë e thamë, ushtrimet pilates përfshijnë shumë ushtrime dinamike.
Këto lëvizje zgjaten butësisht dhe i zgjasin muskujt dhe poashtu e rrisin e diapazonin e lëvizjes së nyjeve, ku si rezultat e rrisin edhe fleksibitlitetin e përgjithshëm.
Ky fleksibilitet i përmirësuar ka shumë dobi të ndërsjella mjeksore, të cilat përfshijnë reduktimin e dhimbjes të muskujve, rrjedhje më mirë të gjakut, më pak rrezik nga lëndimet dhe shumë më shumë.
7. Përmirësimi i pasqyrës së gjakut
Pilates e përmirëson pasqyrën e gjakut në tre mënyra kryesore.
Së pari, gjendja e përmirësuar dhe fleksibiliteti të cilat rezultojnë nga ushtrimet e rregullta pilates e stimulojnë qarkullimin e gjakut. Së dyti, stresi i reduktuar që do ta shijoni si rezultat i pilates, do t’ju ndihmon ta reduktoni edhe shtypjen e gjakut.
Më në fund, teknikat e kontrolluara të frymëmarrjes që janë pjesë të pilates, ju mundësojnë oksigjenimin e plotë të tij.
8. Aktiviteti i rritur mental
Dy nga parimet kryesore të pilates janë frymëmarrja dhe koncentrimi, dhe këto dy parimet ndihmojnë për zhvillimin e përqendrimit të mental.
 
Kjo gjendje e përmirësuar mentale ka shumë dobi e cila përfshinë reduktimin e nivelit të stresit, rrit lumturinë dhe shumë më shumë.
 
9. Qëndrueshmëri më të madhe
  
Një dobi e fundit e pilates është ajo e cila e përmirëson qëndrueshmërinë tuaj. Stërvitja tradicionale për fuqi, zakonisht përfshinë edhe ngritjen e pesha të mëdha për periudha të shkurtëra kohore. Megjithatë, pilates përfshin edhe ushtrimet vijuese të cilët vazhdimisht i shtrijnë muskujt dhe e rrisin qëndrueshmërinë tuaj. Kjo qëndrueshmëri e përmirësuar ka ndikim pozitiv mbi nivelet e përgjithshme të energjisë dhe ju mundëson që të stërviteni me intenzitet më madh.
   
 
PILATES DHE FËMIJËT
Kur bëhet fjalë për ithtarët e kësaj kulture sportive, zakonisht mendohet për njerëz të rritur.Te fëmijët, pilates, për shkak të ndonjë arsye akoma nuk është shumë e popullarizuar. Por, ushtrimet pilates kanë efekt pozitiv për zhvillimin e secilit fëmij, ashtu si te sistemi i tyre nervor, poashtu edhe në sistemin e tyre muskulor-skeletor dhe në formimin e organeve të tij të brendshëm.
Nëse mendohet për ardhmërinë e shëndoshë të të rinjëve, vëmendje të caktuar do t’i kushtohet ushtrimeve pilates. Ushtrimet pilates ndihmojnë për zhvillimin fizik të fëmijut, lëvizjet e tij, i përforcojnë nyjet dhe ligamentet dhe kanë ndikim të dobishëm mbi zhvilimin e sistemit muskulor te secili fëmij gjatë rritjes. Secila lëvizje në këtë teknikë realizohet ngadal, pa stres, pa shtypje të lartë të gjakut, kështu që nuk ka rrezik nga zgjatja. Gradualisht, me ushtrime, formohet skeleti “ i fuqishëm” i muskujve fleksibil dhe elastik.
Tërë ushtrimet realizohen qetazi. Fëmijët gjatë ushtrimeve mësojnë frymëmarrjen e duhur, por poashtu, përmisojnë edhje nivelin e tyre të koncentrimit. Të gjithë e dimë se me frymëmrrje të duhur përmirësohet qarkullimi i gjakut, që rezulton në furnizimin konstant të trupit me oksigjen, kurse kjo ndikon pozitivisht mbi aftësisë mentale të një fëmiju, si dhe përmirësimin e aftësive të tyre të përgjithshme.
Pilates ndikon zhvillimin fizik, mental, dhe psiqik te fëmijët. Me zbatimin e ushtrimeve pilates te fëmijët, përdoret fuqia e tyre, qëndrueshmëria, performancat e tyre, fleksibiliteti, zhvillohet aftësia për mirëmbatjen e barazpeshës dhe koncentrimit të lëvizjes. Përveç kësaj, secili sport e rrit humorin ose shpirtin e fëmijut dhe e lumturon dhe e hap për më shumë bisedë.
Fëmijët duhet të mësohen se sporti është lojë, si gjithë lojrat tjera.
Anka Gaxhoska-Ingiluzovska– instruktor dhe trejner (pilates, zumba, aerobik i thjeshtë, aerobik step, aerobik kik)

 

Jemi disa vetëm hapa larg mbajtjesvjetore të maratonit të Shkupi. Manifestimi i cili filloi në mënyrë modeste që më vonë shëndrohet në tubim kombëtar ose masiv në Shkup me pranim të sportistëve dhe atletëve shumë të njohu nga tërë shteti.
Ajo që është për respekt është se manifestimi bëhet vazhdimisht e më masiv me praninë e entizuastëve dhe amaterëve të cilët dalin në mejdan nëpër rrugicat e Shkupit, por në një mënyrë plotësisht ndryshe.Mjdan (luftë) me kohën ose me vetvetën?
Sërish, të vrapohen në një maraton don të thotë një përvojë e re. Përvojë jo vetëm me vrap, por përvojë edhe me dhimbjen, lëndimet fizike,luftë e brendshme, gëzim dhe gjetje e vetëvetes
.

A është e mundur që secili nga ne të vrapon një maraton dhe si duhe të përgatitemi?

Pyetja epike për secilin që ka sjellë vendim të transformimitdhe ka vendosur që të lëshohet në aventurën që quhet maraton. Por ne sërish u lëshuam në kërkim të njeriut që ndoshta mund ta di përgjigjen. Sinqerisht, patëm fat, dhe nuk ishte edhe aq e vështirë për ta gjetur personin e duhur. Nuk është sportist profesional, por edhe më shumë se kjo. Më duket se është më kompetent që të na udhëzon në fshehtësitë e maratonit.Njeriu i cili ka marrë pjesë në më shumë maratone,ultramaratoni, bartës i rekordit Ginis... Njeriu këmbët e të cilit kanë shkelur më shumë kilometra dhe për shumë njerëz ikonë amatere Maqedonase atletike – Aleksadër Çekorov.

 
Farmacisti Juaj: Çka është Aleksandri? Atlet, pjesëmarrës në maraton, garues ose më shumë se gjithë këto?

Aleksandër Çekorov: Vetveten më së shumti e shoh si kërkues i plotësimit dhe lumturisë vetiake. Vrapimi në shtegje të gjata është rezultat i këtij lloj kërkimi. Kisha fat që dëgjova për meditimin dhe fillova ta praktikoj. Gjithça tjetër më vonë është rezultat i angazhimit tim me meditimin. Ajo më inspiron dhe më mundëson mënyra të ndryshme të jashtëme dhe të brendshm që të plotësohem dhe të realizohem.

Farmacisti juaj: Kur dhe si lindi dashuria për vrapim në shtegjet e gjata?

Aleksanër Çokorov: Përgjithsisht, dashuria ndaj vrapimit filloi në 1993/1994 kur fillova të praktikoj teknika për meditim të zemrës dhe të inspirohem nga humanisti i madh, paqëdashësi, sportisti dhe arsimëtari i meditimitShri Çinmo. Meditimi më ndihmonte me vrapin dhe vrapimi më ndihmonte me meditimin. Ndonjëherë vetë vrapimi ishte meditim, përjetim i ndjenjës së kënaqësisë së pakrahësueshme në zemër, qetësi në tru,vala e enrgjis së madhe dhe në të njejtën kohë vetëdisimi për vetvet, fakti që ne vetë i përcaktojmë dhe i zhvendosim kufijtë tonë me mendjen tonë.Sa më të gjata ishin garat, aq më të gjata, më të thella, më plotësuese dhe më edukuese ishin prëvojat.

Farmacisti juaj: Çka është ajo që të motivon për një luftë të këtillë sfilitëse?

Aleksandër Çokorov: Kënaqësinë që do ta përjetojmë për tejkalimin e vetvetes dhe vetëdisiminse mundemi edhe më shumë., edhe më shpejtë, është shumë e madhe. Çdo fitore mbi vetveten vetëm

Farmacisti juaj:Cili është maratoni i parë ku Aleksandëri morri pjesë?

 Aleksdandër Çekorov: Ky oishte një maraton jo zyrtar në parkun e Qytetit në Shkup, mendoj se ishe në 1995,ku bashkë me disa kolegë të mi vendosëm të marrim pjesë në maraton. Ndryshe, maratoni i parë zyrtar mendoj se ishte në Nish, në Janar të 1996.

Farmacisti juaj:Ku dhe në cilët maratone profesionale botërore ke marrë pjesë?

Aleksandër Çekorov:I kam vrapuar maratonët në Romë, Nju Jork, Beograd, Budimpeshta, Nish, Plovdiv, etj.

Farmacisti juaj:Keni marrë pjesë edhe në disa ultramaratone. Si duket jeni i vetmi Maqedonas i cili ka marrë pjesë në garën që zgjat 10 ditë. Nga ku lindi kjo ide?Na thoni disa fjalë më shumë rreth kësaj.

Aleksandër Çekorov: Po, menjëherë pas maratoneve ku kamë marrë pjesë(42.2км) lindi dëshira që të provoj diçka më shumë se kjo.Gjatë periudhës në Beograd u mbajt ultramaratoni i parë në Ballkan, gara 12-orëshe. Atje për së pari herë vrapova në garën 12-orëshe dhe vrapova 100 km, ja kjo është hera e parë që një Maqedonas të vrapoj100км. Pastaj, vijuan sfidat më të mëdha, si gara 24 orëshe, pastaj ajo 6 –ditor dhe në fund ishte ajo 10-ditore, ku momentaisht jamë i vetmi nga RM që ka vrapuar dhe ka arritur 890 км.Përvoja ime pas çdo gare të gjatë ishte se e dija se mundesha edhe më shumë ose edhe më shpejtë. Përvoja e tillë me shtynte që të kërkoj diçka edhe më të gjatë dhe kështu erdhën garat vijues. Shumë më ndihmoi që praktikoja meditimin dhe e dija kur të hyj brenda vetes, si ta gjej brenda në zemrën time frymëzimin e nevojshëm, energjinë, besimin, vullnetin që të përballoj garën. Pasi të bëni një kontakt të fuqishëm të brendshëm, do të kuptoni se shpirti juaj është gjëja më e fuqishme dhe vetëm i dorëzohen asaj dhe ajo vazhdon të përshkoj trupin tuaj.

Farmacisti juaj:A mundet secili të vrapoj ose marrë pjesë në maraton?

Aleksandër Çekorov:Po, gjithsesi se mundet.Ajo që duhet është vetëm këmbëngulje, besim i fortë në vetvete, dhe përgatitje

Farmacisti juaj:Cilat përgatitje janë të nevojshme? Sa gjatë dhe ku duhet përqendruar?

Aleksandër Çekorov:Është e nevojshme që të përshtatet trupi me orvatjet ose ushtrimt më të gjata. Gjithsesi, kjo ndodh gradualisht. Është e nevojshme që disa herë në javë të vrapojmë me pauza mes ditëve që trupi të mund të pushoj. Gradualisht në çdo 2 javë duhet të zgjatet gjatësia e strëvitjes më të gjatë nga 2 km, dhe kështu për disa muaj trupi do të përshtatet për 42 km.Gjithsesi, edhe pajisja është e rëndësishme. Duhet të kemi atlete të mira, të rehatshme dhe të buta, të vrapohet drejtë dhe kjo është e tëra, shkurtimitsht. Për pothuaj 6 muaj, me programë të përshtatshme për vrapim, besoj se secili mund që kurrë nuk ka vrapuar , të merrë pjesë në maraton.

Farmacisti juaj: Sa është i rëndësishëm ushqimi në këto gara?

Aleksandër Çekorov:Maratoni është një mozaik dhe duhet më shumë punë të përputhen ose përshtaten që më lehtë mund të varapojmë. Një prej tyre është ushqimit. Rekomandohen karbohidrate komplekse të konsumohen para vetë garës, si dhe gjatë javës paraprirëse. Poashtu, me rëndësi është edhe konsumi i lëngjeve gjatë kohës së vetë maratonit. Mund të përdoren edhe xhelle të ndryshme energjetike gjatë kohës së maratinit që ndihmojnë shumëdhëniene enrgjisë kur ka më shumë nevojë. Nga prëvoja ime personale, më me rëndësi është përgatitja e përshtatshme mentale dhe vendoshmëria që të qëndrojmë në ceremoni, sepse maratoni është ceremoni.

Farmacisti juaj:Për fund,ju jeni bartës i rekordit Ginis në garën 24 –orëshe me shyrje të veturës në çifte. Vitin e kaluar Maratonin e Shkupit e kërcyetme litar. Çka vijon dhe çka presim nga Aleksandri?

Aleksandër Çekorov:Po, në dhjetor 2014 bashkë me Aleksandër Smilkov e rëzuam rekordin e Ginisit me garën 24-orëshe me shtyrje të veturës në çifte. E saktë është se edhe vjet në Maratonin e Shkupit për së pari herë vrapova duke kërcyer me litar. Momentalisht kamë vendosur ti kthehem më shumë vrapit maratonik kështu që ky momentalisht do të jetë përqendrimi im.Nëse nga brenda ndjej inspirim dhe ndonjë ide të re, do të mundohem ta realizoj.

Boulingu njolloj si të ecurit është aktivitete anaerobik. Përdoret nga të gjithë pavarsisht nga vitete dhe gjinia.Është e përshtatshme për individ, si dhe për grupe.Mund të jetë ideal për argëtim aktiv familjar.

Britmat dhe zgjatja e muskulaturës gjatë boulingut është jashtëzakonisht e mirë për nyjet, indet, ligamentet, muskujt e dorës, si dhe për formësimine trupit.

Vegël e fuqishme sociale

Përveç përmirësimit të shëndetit dhe gatishmërisë më të mirë trupore, ky aktivitete fizik sjell dobi të theksuara sociale, sjell shqëri dhe miqësi të reja, nxit dhe mësoj socializime të reja, zhvillon shpirtin e bashkëpunimit grupor dhe është ideale për shoqërim dhe argëtim familjar. Boulingu është një ndër sportet e rralla ku mund të marrin pjesë të gjithë grupëmoshat nga 7deri77.

Fëmijët dhe boulingu

Boulingu pa dyshim është sport në të cilin fëmijët maksimalisht mund të përfshihen në lojë.Për dallim nga shumë sporte aktuale si futbolli dhe basketbolli ku fëmijët mund të absorbojnë një dozë agresiviteti, paknaqsie ose inferioriteti, boulingu ofron liri të plotë dhe pjesëmarrje të fëmijut në lojë pa asnjë kufizim.Pjesëmarrja e tërë familjes mund të jetë motiv plotësues për knaqësi të plotë.

Defrim për humor të mirë

Mungesa e aktivitetit fizik bashkë me dinamikën e jetës urbane, afinitete ndaj ushqimit të shpejtë, janë parakushte ideale për akumulimin e stresit dhe manifestimin e shqetësimit emotiv dhe fizik. Ankcioziteti, depresioni, pesha e rritur e temperaturës. Zgjedhja e boulingut si argëtim dhe rekreacion, mund shumë të ndihmon në përmirësimin e jetës suaj sociale, emotive,si dhe për përmirësimin e cilësis së shëndetit trupor.Boulingu është sport shoqërues, kështu që shoqrimi ose miqësimi me të tjerët është i pa shmangshëm.Kjo është shumë e dobishme për individët të cilët jetonë vetëm dhe për individët të cilët merren me profesione stresuese.
Shumë shpesh boulingu është argëtim antistres për kolegët të cilët e përfundojnë ditën me një lojë boulingu.

Kështill e dobishme

Ashtu si te çdo sport edhe te boulingu ekzistojnë lëndime, nxehje e shkurtë me lëvizje të shkurta rrethore të duarve dhe nyjeve para fillimit të lojës do të ndihmojnë në evitimin e lëndimeve të mundshme.


E re dhe ambicioze, gjithmonë me buzëqeshje dhe me shpirt tëkthjellët. Njeri me vizion të madh dhe promotor i vlerave të reja. Ajo është një Maqedonase guximtare e cila e shkroi emrin e saj në historinë e njerëzve të sukseshëm.Pas saj e la majen më të lartë në botë, kurse rruga me sfida të reja gjendet para saj.
 

Farmacisti juaj:Sipas profesionitartist, sipas natyrësavanturiste dhe adhuruese e natyrës dhe lartësive. Kush është Ailina Arsova?
 
Ilina: Nuk e kam të lehtë të flas për vetveten më shumë se sa atë qe e the në vetë pyetjen. Po, parasegjithash, artiste figurative, avanturiste, e varur nga sportet që rrisin andrnalinën,aktivistë përmjedisin jetësor dhe për promovimin e jetës aktive...Këto janë më shumë role që ndonjëherë edhe më friksojnë sepse secila fushë kërkon përkushtim të plotë.Orvatem të lidh profesionet e mia dhe pasionet e mia dhe të funksionoj paralelisht duke u zhvilluar dhe duke u mbindërtuar në të gjitha drejtime, që edhe ia dal deri diku.Sa i përket të ushqyerit shpirtror dhe tejkalimit të vetvetes arrij të realizoj nga dy deri në tre ekspedita në vit.
Gjatë çdo ekspedite malore, shkruaj dhe krijoj shkrime dhe punime figurative.Që t’i ekspozoj ato piktura dhe ndoshta edhe t’i shes, duhet të organizoj ekspozitë, për të cilën duhen edhe aftësi të larta organizative.Në këtë mënyrë, me kënaqësi më të madhe bashkëndajë pëvojat me publikun më të gjërë. Pastaj, vijon pjesa ekzistenciale ku me anë të shërbimeve turistike, sërish me entuziazëm shumë të madh, më shpesh vizitorëve të huaj ju tregoj bukuritë e Maqedonsë sonë të bukur, sidomos ato bukuri malore,pak të fshehura që nuk arrihen lehtë të cilat akoma janë të pastërta dhe të pa ndotura, për dallim nga pejzazhi urban ku, për fat të keq, akoma dominon vetëdija jonë e ulët ekologjike, për të cilën ndonjëherë vërtetë turprohem, sidomos kur jam me turistë. 

Farmaciti juaj: Çka don të thotë të jesh në maje të botës, e plotësuar me epitetiMAQEDONASJA E PARË?

Ilina: Njerëzit garojnë me dhënien e epiteteve dhe superlativëve që të bëhen diçka “MË E MIRË” në jetë, por të jetë e “PARA”dhe deri tani i vetmi për disa gjëra, tashmë është vlerës kombëtare historike. Në këtë kuptim, jamë e nderuar që kam epitetin, por, sinqerisht, më e lumtur do të jemë kur të arriturat do të jenë në nivel pa kufizime gjinore, lokale-rajonale ose kombëtare.Për shembull, në disa vende perendimore më shumë më çmojnë për shkak të sfidave të reja në ski-alpinizëm, ku jam një nga njerëzit e rrallë në planetë e cila ngjitem në disa maje më sfiduese në botëme skija dhe lëshohet me të stilin telemark. Me këtë rast, organizatat e huaja sportiste vazhdimisht më ftojnë që t’i ndaj përvojat e mia me prezantime publike, kurse i shpërblim më ofrojnë ndonjë sponsorim të caktuar ose stërvitje të përherëshme.
Për fat të keq, jam e vetëdishme se në R.e Maqedonisë sportet malore akoma nuk kanë arritur në atë nivel të njohjes dhe valorizimit, prandaj,është shumë vështirë këtu të m,bijetohet si sportist ose si artist.
Sërish, majet, para se gjithash, janë tregime intime të cilën e bëj me sfidë personale, me qëllim që të me anë të kësaj të kontriboj në rritjen e nivelit sportiv në vend.Sinqerisht, gëzohem kur shoh se edhe alpinistë tjerë ndjekin rrugën time, sidomos kur këto janë vajza.
Shpërblimin më të madh e marr nga më të afërmit, miqt dhe mikeshat dhe nga njerëzit që më mbështesin dhe të arriturat e mia i përjetojnë si motiv të tyre për përparim ose mbindërtim në jetë.


 

Farmacisti juaj: Nga ku bron dashuria për malin dhe për të paprekshmen?
 
Ilina: Te unë dashuria ndaj natyrës dhe ndaj malevepa dyshim buron nga investimi ose përkushtimi që kanë bërë prindërit e mi të cilët qysh në moshën shumë të hershme bashkë me motrën na dërgonin në Vodno, Kodrën e Diellit,dhe Maline zi të Shkupit... Kur kishim të ftohtë, na mësonin se si të sillemi, por edhe kur kishim nxehtë -si të mbrohemi nga dielli i malit. Na mësuan se të jemi në simbiozë me malin.Kur qanim nga ftohti, na linin... Të njejtën gjë që sot e shoh e bëjnë të gjithë prindërit në vendet malore perendimore. Janë shumë e lumtur që u rrit në një familje të tilë të shëndoshë dhe harmonike me horizonte të gjëra ndaj botës, gjë që pa dyshim ka ndikuar në zhvillimin tim të mëtutjeshëm dhe ndërtimin tim si personalitet. 
Nga këtu, për mua natyra është shembull vizuel i përsosmërisë, sidomos nëse nuk është cenuar nga dora e njeriut, e cila shpesh din vetëm të shumton. Njeriu është krijuar për bashkëjetesë me natyrën, por shoqëria bashkëkohore vazhdimisht e më shumë na largon nga jeta malore. Malet dhe natyra na mësojnë për jetë të thjeshtë dhe të qetë me vlerat e vërteta në vend të vlerave të shpikura. Na mësojnë vlerësimin e ndërjesllë në raport me atë ku dhe si jetojmë, duke mos i penguar askujt me praninë tonë.
 


Farmacisti juaj: Sipas jush,çka është ajo që e mban njeriun në jetë, çka i jep fuqi dhe motivim për realizimin e “të paarriturës”?
 
Ilina: Si shtytësi rëndësishëm do të ndaja motivimin, atë të cilin secili nga ne e posedon dhe e formëson në mënyrën e vet. Rol të madh ka mjedisi, mbështetja nga më të afërmit etj.Diku e kamë lexuar këtë thënie: „Ne nuk jemi të vetëdishëm sa larg mund të shkojmë, deri sa nuk e dëgjojmë nga ata të cilët besojnë në ne“.
Këtu është edhe vetëmotivimi, sidomos dega e diciplinës e cila i lëviz ose sposton kufijtë tonë mental dhe fizik. Ajo që deri mbrëmë ishte “ e paarritshme“, nesër bëhet pjesë e biografis sonë, me çka kufijtë lëvizin më lartë ka një qëllim tjetër i “parealizueshëm”.

Farmacicti juaj: Përveç stërvitjeve të lodhëshme dhe të vazhdueshëm, a është dhe sa ndikon edhe ushqimi për rezultate maksimale?
 
Ilina: Sipas meje, duhet të ketë komunikim mes trupit dhe trurit.Truri kërkon një lloj të caktuar të ushqimit, kurse trupi një lloj tjetër.Gjithmonë në barazpeshë dhe në akordimi me ata, arrihet në gjendje të përgatitur dhe të shëndoshë psikofizike.Unë nuk zbatojnë asnjë regjim tepër, dhe as nuk kufizohem nga ushqimi që trupi ose truri e kërkon. Strëvitja e vazhdueshme dhe e mirë në kombinim me ushqyrjen e kombinuar dhe të balancuar është ajo që duhet për të tejkaluar sfidën.

Farmacisti juaj: Sipas jush, si të ndërtojmë një rini të shëndoshë dhe aktive në aspektin sportiv?
 
Ilina:Jeta e shëndoshë, shprehitë sportive dhe dashuria ndaj natyrës më shpeshë formohen në shtëpi. Sërish do t’i faleminderoj prindërit e mi dhe më të afërmit për atë që më kanë mësuarnë jetë.Për tërë mbështetjen që e kam nga ata dhe për rrugën në të cilën më kanë drejtuar qysh nga fëmirija.Gëzohem kur shoh familje që fëmijët i edukojnë në mënyrë të ngjajshme dhe do t’ju rekomadoja të njejtën të gjithë prindërve.Kjo është pasuria më e madhe dhe nuk krahësohet me asnjë dhuratë tjetër materiale për të cilën fëmijët mendojnë se ju takon. 
Poashtu, mendoj se entizijastëve të ri ju mungojnë idalet. Sidomos kanë mungesë të modeleve pozitive shtëpiake te të cilat do ta shohin vetveten.Disa të cilët kanë shumë vetëbesim me shumë përkushtim mund të arrijnë deri në synimin e parashtruar.Duhet të çrrënjosim qëndrimin stereotipik të makutërisë ndaj sukseseve të huaja, por për kundrazi,duhet të gëzohemi për sukseset e tyre sikur të jenë tonat. Kështu krijohet konkurenca e cila sipas të gjitha definicioneve rezulton me cilësi më të madhe.

Farmacisti juaj: A ekzistojnë kufij për Ilina Arsova dhe çka në të ardhëmen?
 
Ilina: Plane dhe porjekte ka sa të duash.Një nga prjektet të cilin do të doja ta mbaroj e sfida botërore e ngjitjes– 7majet më të larta në 7 kontinentet. Deri tani kamë realizuar vetëm 5, por për ta realizuar këtë ngelin edhe dy kontinente: Poli Jugor dhe Austria dhe Oqeanin. Ndryshe, ky projek e kanë realizuar 250 njerëz në botë nga të cilat 65 janë të gjinisë femrore.
 
Punoj në mënyrë aktive dhe do të doja të shoh ditën kur do të ndërtojmë një sistem dhe shoqëri ku njerëzit si unë do të përkrahën për sukseset e arritura me aq dashuri dhe përkushtim, duke1 mos pasur asnjë filtër politik, gjinor dhe të tjerë.Urrej çdo lloj përfitimi, sidomos në sport, shkencë dhe art dhe në të gjitha projektet të cilët në plan afatgjatë mund të dëmtojnë mjedisin jetësor. 

Farmacisti juaj: Pa dyshim, Ilina është frymëzimi dhe motivimi i shumë gjeneratave tani, por me siguri do të jetë kështu edhe në të ardhmen. Cilat janë rekomandimet dhe këshillat tuaja për njerëzit e ri, fëmijët dhe prindërit?
 
Ilina: Jemi të vetëdijshëm për problemet që na rrethojnë, por , sërishm besojmë se është e mundur se mes tërë fuqive të errëta t’i vërejmë edhe momentet e bukura që mjaftojnë për të na plotësuar, kthjellësi, gëzim dhe dashuri. Kështu që, një përqindje më e madhe e njerëzve, të knaqëru dhe të plotësuar nga jeta, do të jenë shembuj pozitiv me fuqi për të rritur vetëdijen dhe moralin te të tjerët.Te kjo shoqëri e kotësisë dhe vlerave të mbrapshta, shumë me rëndësi është që të kthejmë normën etike të vetërespektit, si te njerëzit, edhe ndaj natyrës, e cila besoj dikur ka ekzistuar sepse unë jamë rritur dhe edukuar në një një mjedis të tillë duke ju faleminderuar prindërve të mi.
 
Prandaj, ngrohësisht ju rekomandoj të gjithë lexuesve që sa më shumë kohë të kalojnë në natyrë, të gëzohen me çdo rreze dielli, me çdo hije nën re pezulluese dhe shumë më shumë kanë theksuar gjyrat laramane të luleve malore.Prandaj, të shohin përreth vetes, të kontrollojnë nëse mjedisi është i pastër dhe rastësisht mos kanë haruar ndonjë mbeturinë, edhe nëse nuk është e tyre, t’i mbledhin mbeutrina nga toka, që kalimtarët tjerë vijuese ta shohin vendin e pastër dhe të bukur.
 
IlinaArsova Visual artist / Womeninsportadvocate TAKT Ngo
www.ilinaarsova.blogspot.com

A ekziston ndonjë definicion?
Sikur të mund të definohej vrapimi, do të thoja se ai është aktivitete themelor fizik i cili na mundëson të kemi një jetë më cilësore në çdo kuptim. Me vrapim jo që vetëm do ta përmirësojmë kondicionin tonë fizik, por poashtu do të përmirësojmë edhe shëndetin tonë mendor dhe shpirtror. Shkenctarisht dëshmohet se 30 minuta vrapim na majftojnë  për të arritur mirëqenien e duhur trupore dhe shpirtrore. Vrapimi, pa dyshim që do na ndihmoj që të arrijmë peshën e duhur, ta kemi formën ideale të trupit, të çlirohemi nga stresi dhe plotë me energji pozitive.
 
Kënaqësia pas përfundimit të ushtrimeve, rritja e vetëbesimit, mundësia për tejkalimin e vetvetes janë arsye të mjaftueshme që madje prej sot t’i mbathni këpucët dhe të filloni me vrapim. 
 
Edhe vrapimi rekreativ është më shumë se sa mjafton.
Nëse jeni individ i cili dëshiron vetëm të relaksohet dhe të kënaqet me ato minuta që i ndan për vetveten, atëher vrapimi në mënyrë rekreative prej 20 deri 30 minuta disa herë në javë është i mjaftueshëm.
Ajo që është edhe më e rëndësishme, për fillim, është pak më shumë vullnet, vendosëshmëri dhe qëllime të qarta, kurse gjithçka tjetër do të ndodh hap pas hapi. 
 
Vrapimi është sport më ekonomik, i kapshëm për secilin. Këpucët për vrapim janë elementi më i rëndësishëm i pajisjes, kurse gjithçka tjetër është e shkallës së ditë. 

Çka është me rëndësi?
Me rëndësi është që këpucët të jenë të përshtashme për vrapim, kurse veshjet tjera duhet të përshtaten sipas kushteve atmosgerike. Mund të vrapohet edhe në kohë të nxehtë dhe në kohë të ftohtë, por kjo varet nga forma jonë. Vrapimi, para se gjithash, është sport për kushte të jashtëme, nëse është e mundur mund të ndodh edhe në sallë për ato të cilët e kuptojnë vrapimin më seriozisht, dhe nëse ka kushte për një aktivitet të këtillë.
Ushqyerja në mënyrë të duhur, ushtrimet e përshtatshme, pushimi dhe masazhet e volitshme janë segmente me rëndësi të cilat do të na ndihmojnë që vrapimi të jetë kënaqësi edhe më e madhe. Asnjëherë mos teproni me ushqimin nëse planifikoni të vraponi. Konsumoni ushqim të lehtë, kurse pemët dhe perimet do të jenë të domosdoshme.
Shumë shpesh ata të cilët kanë vendosur të vrapojnë do të thonë se vrapimi është mënyrë e të jetuarit, kurse dobitë janë se vetëm prodhim sekondar e kësaj kënaqësie jetësore.
 
Vetë ose me shoqëri
Bukuria në vrapim qëndron në faktin se mund të vraponi vetëm, ku të doni dhe kur të doni. Bukuria më e madhe është të vrapohet me shoqëri, me shokë, me fëmijët tuaj ose në grupe  ose ekipë për vrapim
Kurse për ata me oreks më të madh. ekzistojnë shkolla për vrapim kur do të merrni përgjigje nga pofesionistët më me përvojë për të gjitha dilemat për dhe lidhur me vrapimin, ushtrimet dhe mënyrën e të ushqyerit.
 
Kokan Ajanovski
22 herë  kampion shtetëror në Maqedoni
NIKE shkolla për vrapim NIKE + Run Club 
www.skolazatrcanje.mk
 
Me më shumë se 200 ditë me diellë në vit, klimë të përshtatshme dhe male me pamje të shkëlqyeshme të pasura me florë dhe faunë specifike, vendi ynë paraqet një tokë ideale për altivitet dhe qëndrim në mal. 
 
Më afër vetvetes
Alpinizmi sipas definicionit nuk paraqet vetëm aktivitet të theshtë fizik. Dashamirët e vërtetë do ta definojnë si njohje e vetvetës dhe njohje e natyrës në formën e saj më të pastër. Në fund të fundit, simbioza e këtyre dy proceseve do të na dërgon te njohja e raportit dhe rolit tonë me vetë natyrën. 
Një herë në mal-tërë jetën në mal. Kjo është vlera më e lartë shpirtërore e cila „fitohet“ në mal.
 
Lehtësim për trupin dhe shpirtin
Nuk ka ushtrime më natyrore, madje më ekonomike aerobike se sa shëtitja ose vrapimi në mal. Terreni jo i sheshtë specifik i cili plotësohet me lartësira të ndryshe, do ta bëj shëtijen një aktivitet të vështirë, ku kjo shëtitje do të bëhen shumë më produktive dhe më sfiduese se sa në sipërfaqet e sheshta ose pa pengesa.
Aktivitete e rregullta rekreative në mal ose qëndrimet më të gjata të planifikuara pa dyshim ndikojnë pozitivisht mbi shëndetin, kurse aktivitete e këtilla shpesh përshkruhen edhe si terapi për sëmundje të ndryshme.
Alpinizmi rekreativ është ushtrim i shkëlqyer ndikimi i të cilës, mes tjerash,  mund të vërehet te individët me:
 
  • sëmundje kardiovaskulare 
  • shtypje të lartë të gjakut
  • reagim alergjike
  • anemi
  • sëmundje të lëkurës
  • sëmundje respiratore 
  • imunitet të reduktuar

Qëndrimi në mal ka ndikim të volitshëm te individët me forma më të buta të depresionit, stresit dhe shqetësimit. Qetësia malore është „mbledhës“ i pakthyeshëm dhe i veçantë i stresit dhe formave tjera të shqetësimit të krijuar nga mënyra bashkëkohore dhe dinamke e jetës.
 
Dy në një – trup i shëndosh dhe i thellë
Nëse jeni në kërkim të aktivitetit i cili do të ndihmoj në ndërtimin e trupit të hollë, dhe poashtu edhe trup të shëndoshë, atëherë rrugica e vërtetë është rrugica malore. 
 
 
Aventurë
Lëvizja dhe qëndrimi në mal vetvetiu paraqet aventurë. Bollëku i fshehur i bukurisë natyrore, pamjet dhe pejsazhet, nga të cilat të ndalet edhe frymarrja, e kroijojnë magjinë e aventurës. Takimi potencial me shikimin e butë të drenushës mund të lë përshtypje të thellë në qenien tuaj. Ajo është aventurë e llojit të veçantë. Ajo sëhtë aventurë e cila do të kthehet sërish.
 
Ushqim për të gjithë shqisat
Përveç që do të ushqejmë mushkritë tona të bardha me ajër të pastër dhe do të ushqejmë edhe shpirtin tonë me qetësi dhe rehati, në mal mund të ushqejmë edhe trupin tonë. Varësisht nga zona dhe periudha e vitit, në mal mund të gjejmë edhe shumë ushqim të freskët dhe të shëndetshëm nga frutat dhe bimët e ndryshme të ngrënshme. Mundësi ideale do të jetë të mbledhim porcionin vetë dhe ta konsumojmë në formë të freskët. Përveç kësaj, mund të kthehemi me një qese plotë me çaj mali të freskët.
Vëretje: Mos konsumoni dhe mblidhni fruta ose bimë për të cilat nuk jeni të sigurtë se mund të hahen.
 
Këshilla dhe rekomandime të dobishme
Klima në mal mund të dallon pak ose shumë nga vendi ku ju jetoni. Andaj, merrni parasyshë edhe parashikimin e motit, dhe në përputhje me këtë bëni edhe zgjedhjen e teshave. 
Gjithmonë merrni me vete sasi të mjaftueshme të ushqimit dhe ujit.
Para se të niseni, mos konsumoni ushqime yndyrore dhe të rënda.
Lëvizja me shoqëri gjithmonë mund të jetë më interesant dhe më e sigurtë.
Antarsohuni në ndonjë shoqëri alpiniste. Zgjeroni rrethin e shokëve dhe dashamirëve të natyrës. Në mënyrë plotësuese hulumoni bukuritë e vendit tuaj me anë të programeve të këtyre shoqatave.
Ruajeni ambientin dhe kujdesuni që prania juaj në mal të mos dëmtoj raportet e krijuara të ekosistemit. Mblidh tërë mbeturinat të cilat do t’i gjeneroni. 
 
 
Keni nevojë për më shumë motivim? 
Jashtë tashmë është pranverë. Kohë ideale për alpinizëm. Merrni më të dashurit tu, familjen tuaj dhe kënaquni. 
 
A keni ditur?
Alpinizmi e nxit dhe e rrit kreativitetin. Kalimi i kohës në mal e rrit kapacitetin kreativ për 50%.
 

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin