Molla e dheut(Heliantus tuberosusështë bimë shëruese, shumë e ngjajshme me lulediellin, me lule të bukur të verdhë dhe me kërell i cili mund të rritet madje edhe 2 metra lartësi. Paraqet bimë disavjeçare me rrënjë shumë të zhvilluar në formë të zhardhokut, dhe pikërisht për këtë arsye njihet edhe si patate e egër. Për dallim nga patatja i cili përmban skrob, molla e dheut është e pasur me inulin roli i të cilit është të rregulloj nivelin e sheqeti në gjak, për çka është edhe produkt i shkëlqyer për diabetikët.
Molla e dheut vazhdimisht e më shumë bëhet temë e domosdoshme kur bëhet fjalë për ushqim të shëndetshëm dhe për përoduktet e shëndetshme dhe të dobishme, të cilat duhet të jenë pjesë e menysë sonë.
 
Thesar i vitamineve, mineraleve dhe oligoelementeve
Përveç vlerës së lartë ushqyese, molla e dheut karakterizohet me faktin që ka vlerë të ulët energjetike dhe është e pasur me vitamina dhe minerale. 
Ajo konsiderohet si burim i mirë i kalciumit dhe fosforit për çka edhe është e dobishme në gjendjet për kontrollim të shtypjes së gjakut, punën e duhur të muskuve dhe zemrës.
 
Përveç kësaj, molla e dheut përmban koncentrim të rëndësishëm të magezit, hekurit, përmban vitamina të grupit B, vitaminën C, vitaminën D dhe provitaminën A. Përveç kësaj, molla e dheut është burim i aminoacideve esenciale të cilat organizmi nuk mund t’i sintetizoj vet.
 
Inulini çudibërës
Inulini është përbërësi kryesor i mollës së dheut. Probiotik i cili e stumulon zhvillimin e bakterieve të mira që kanë ndikim të begatshëm te organizmi ynë dhe e shkatron dhe e pengon zhvillimin e mikroorganizmave të dëmshëm në sistemin digjestiv. Përveç kësaj, poashtu kontribon edhe në tretjen normale dhe problemet që përkojnë me kapsllëkun, por pozitivisht ndikon edhe te përforcimi i sistemit imunitar.
Përveç kësaj, inulini e normalizon nivelin e triglicerideve dhe kolesterolin në gjak, dhe në atë mënyrë ndihmon në prevenimin e sëmundjeve kardiovaskulare.
 
Ajo që e bën të veçantë është se është burim i shkëlqyer i ushqimit për individët me diabet dhe është zëvendësim i shëndoshë për pataten. Mund të konsumohet me sasira të pa kufizuara sepse e redukton nivelin e sheqerit në gjak. 
 
Në ushqim
Në ushqim mund të konsumohet e freskët, e renduar hollë dhe me erëza si sallatë e kombinuar me perime tjera.Si ushqim shtesë, përdoret e zijer ose e pjekur si patate. Mund të përdoret edhe në formë të mellit për bukë.
Gjendet shumë lehtë dhe mund të gjendet edhe në tregjet tona të gjelbërta.Në disa shtete është shumë e përdorur në ushqime, por jo për shkak të trendeve në kuzhinieri, por pikërisht për shkak të dobisë shëndetsore.
 
Sallatë prej molle të dheut
Përbërës:
200g mollë dheu
200 g lakër e kuqe
1 karrotë
majdanoz
krip, vaj ulliri, lëng limoni/uthëll e balsamuar
 
Përgatitja:Përbërësit rendohen, përzijhen me erëzat dhe mirë është që para konsumimit të qëndroj disa minuta në frigurifer.

VESHTULLI

Qysh para shumë kohësh, veshtulli i bardhë përmendet në shumë legjenda popullore dhe kelte. Ajo për disa popuj paraqet bar universal, kurse për disa tjerë edhe bimë hynore. Popujt e lashtë e kanë përdorur si bar për shumë sëmundje.Ishte pranuar dhe përdorur edhe nga shëruesit e njohur si Hipokrati dhe Rudols Shtajhner.

Veshtulli i bardhë (Viscum album fam. Loranthaceae) është e vogël, e gjelbërt dhe formë kaçubes, e lartë1 m, kurse jeton si gjysmë parazit në drunjë të ndryshme gjethrënës si  bredhi, pishat. Gjethet e veshtullit janë të trashë, me lëkurë, të gjelbërt dhe të verdhë, kurse kërcelli është si dru i gjebërt-verdhë,ovale. Fruti ështëkokërrzë si e bardhë ose e tejdukshme, e rrumbullakët e cila është plotë me masë ngjitëse. Lulëzo nga marsi deri nlë maj, kurse frutat piqen nga gushti deri në nëntor. Si pjesë aktive e bimës përdoren gjethet dhe degët e njoma që përmbajnë viskotoksine alkaloide, inozitol, heterozide flavanoide, dyll,zhul, holin dhe përbërës tjerë. Përbërja kimike dhe aftësia e saj shëruese varen nga druri ose pema nikoqire ku jeton veshtulli.

Zbatimi mjeksor
Nën ndikimin e përbërjeve aktive që i ka, ndikon në normalizimin e metabolizimit të tërë organizmit. Ka ndikim domethënës për regullimin e shtypjes së gjakut dhe për qetësimin e të ashtuquajturës “zemër nervoze“. Të gjithë simtomet që shkaktohen si rezultat i shtypjes së lartë të gjakut, siç janë rrjedhjae papritshme e gjakut në kokë, marramendja, ushtimi i veshëve dhe dëmtimi i shikimit mund të reduktohen ose të zhduken plotësisht nga përdorimi i veshtullës. Ndikimi hipotenziv i veshtullit varion dhe direkt varet nga nikoqiri ku jeton. Më e theksuar është kur jeton në dardhë, por më pak e theksuar kur është te molla. Veshtulli i bardhë i redukton kolesterolin dhe trigliceridet në gjak. Ka ndikim të mjaftueshëm mbi funksionin e gjëndrave, dhe është mjet shumë i mirë për nxitjen e metabolizmit. Ndikon pozitivisht mbi punën e pankreasit, por me konsum të rregullt të çajit nga veshtulli te diabetitkët mund të pritet reduktimi i nivelit të sheqerti në gjak. Edhe gratë duhet të konsumojnë çaj nga veshtulli, sidomos ata që gjenden në moshën tranzitive, ata që kanë probleme me qarkullimin e gjakut, ndjejnë punë të përshpejtuar të zemrës, sulme të shpeshta të nxehtësisë, frymëmarrje të vështirë, dëmtim të ciklit menstrual dhe të tjera. Kjo bimë ndihmon edhe te steriliteti, kurse studimet tregojnë se e përmirëson libidon dhe ndihmon edhe te disfunksionet erektive. Për shkak të pektineve që i ka, ka efekte citotoksike, gjegjësisht e pengon rritjen e më tejshme të qelizave të tumorit. E përforcon sistemin imunitar dhe ndikimet anësore të hemoterapisë.Ekstraktet nga veshtulli mund të jenë të dobishëm edhe për të sëmurët nga SIDA, sepse i pengon sëmundjet sekondare që paraqiten si pasojë nga kjo sëmundje.


Në kombinim me bimët tjera shëruese
Veshtulli mund të përdoret vetëm ose në kombinim me bimët tjera shëruese me ndikim të ngjajshëm.
Përzierja e veshtullit të bardhë me murriz, rrënjë të valerianës, me këputjerekomandohet për reduktimin e shtypjes së gjakut, për reduktimin e edemeve dhe e përmirëson punën e zemrës. Në kombinim me gjethin e mështekës dhe me këputje, veshtulli rekomandohet te personat me nefritis kronik, i cili mund të përcillet edhe me hipertension.

Masat mbrojtëse
Kokërrzat përdoren për përdorim të jashtëm dhe nuk konsumohen oralisht sepse janë toksike. Nga ata mund të përgatiten kremëra, tinktura, kompresa etj. Veshtulli nuk rekomandohet te gratë shtatzëna dhe ato me sisëdhënie dhe nuk duhet të përdoret bashkarisht me barnat tjerë për zemrën. Për qëllime shëruese nuk duhet të përdoret veshtulli nga dushku, sepse është toksike, dhe njihet sipas kokërrzave të verdha.

Çaj veshtulli
Gjysmë luge me gjethe dhe degëza nga veshtulli i bardhë vendoset në filxhan dhe spërkaten me 2 dl ujë. E lëmë një natë. Në mëngjes, çaji ngrohet, kullohet dhe pihet.

Ekstrakti uji
Lugë pluhur prej veshtulli përzijhet në 2 dl ujë. E lëmë të qëndroj 3 orë, pastaj kullohet. E pimë 1 dl në ujë dhe në mbëmje.
Pluhuri fitohet ashtu ku gjethet e thata grihen dhe bluhen, deri sa të fitohet pluhur, dhe pastaj ruhet në një enë hermetikisht të mbyllur.

Tinktura nga veshtulli
200 ggjethe nga veshtulli, i fusim në 1 l raki, i lëm të qëndrojnë 3 javë, kurse pastaj i kullojmë.
E marrim nga një lugë tinkturë me 2 dl lëng sipas dëshirës, dy deri tre herë në ditë.
 
Bimë shumë shëruese dhe e dobishme, mes popullit njihet edhe si„frut i së ardhmes“ sepse ka shumë ndikime të begatshme pozitive te organizmi i njeriut. Aronia mund të quhet edhe si pemë„gjithçka në një“ sepse përmban një varg të shumë përbërësve aktive biologjike, vitamina esenciale–C, А, Е, B1, B2, B3, B5, B6,B9,minerale – zink, hekur, kalium, kalcium, mangan, fosfor dhe jod. Jep fuqi, qëndrushmëri dhe e përforcon organizmin.  Ajo është pemë e shkëlqyer, e cila edhe kur jeni i shëndoshë, do t’ju ndihmoj ta pastroni organizmin tuaj, t’i pastroni simptomet e lodhjes dhe të ndjeheni të shëndetshëm dhe plotë me energji. Aronia është kaçube jo gjedhmbajtëse e cila ka prejardhje nga Amerika Verore. Frutat mbeten në vetë kaçuben, nuk bien dhe nuk dëmtohen. Ka sukses te të gjithë llojet e tokës, por të vetmen gjë që nuk mund ta duroj është thatësinë.Është e qëndrueshme ndaj dëmtuesve prandaj nuk është e nevojshme të përdoren pesticde për mbrojtjen e saj.Për shkak të saj, konsiderohet 100 % bimë ekologjike.
Ashtu si tërë pemët dhe perimet, preferohet të konsumohet e frekët, sepse vetëm në atë mënyrë substancat shëruese gjenden në koncentrime më të larta.Përdoret për përgatitjen e lëngut, marmelatës dhe xhemit, por edhe për çaj dhe komost. Që të mund të shfrytëzohen tërë dobitë, mjafton që të konsumohen200-300 gkokërrza të freskta në ditë, ose varësisht nga madhësia e frutit: 20-30 kokërrza. 

Ndikimet mjekues
Efektet mjekuese të aronisëjanë të shumëta dhe në këtë moment janë një ndër më të njohurat në tërë botën. 

E përmirëson qarkulimin e gjakut dhe i përforcon enët e gjakut
Kokërrzat e aronisë njihen sepse e përmirësojnë qarkullimin e gjakut, i përforcojnë enët e gjakut dhe e reduktojnë rrezikun nga sëmundjet e zemrës.
Radikalet e lira janë arsyeja për sëmundjet e shumëfishta, kurse arania mund ta pengon paraqitjen e tyre dhe, në këtë mënyrë, të mund të prevenohen sëmundjet kardiovaskualre.
Frutat e pjekur të aronisë përmbajnë sasi të madhe të fenolit, i cili i desinfekton qarkullimine gjakut dhe trupin, e përshpejton shërimin e vrajave, i largon toksinet nga trupi, e redukton ndezjen dhe e përmirëson elasticitetin e enëve të gjakut.
Aronia ndihmon në mirëmbatjen e shtypjes normale të gjakut, duke e mbajtur larg “zonës së rrezikshme“. 

Një nga antioksidaset më të mira
Kokërrzat e aronisë kanë koncentrim më të madh të antioksidansëve se çdo pemë tjetër në botë.Përbërësit antioksidues mund t’i atribohen përbërësve fenole të pranishme te aronia, si dhe koncentrimeve të larta të vitaminës C i cili poashtu luan një rol të rëndësishëm. Kështu e „stërmbshur“ me antioksidanse, aronia me sukses trajton radikalet e lira nëpër tërë trupin, kurse efektet janë të pranishme me përmirësimin e shëndetit të përgjithshëm. Përveç kësaj, antioksidanti e mbron organizmin edhe nga sëmundjet degjenerative, si kanceri dhe sëmundjet e zemrës, por, poashtu e ngadalson edhe procesin e plakjes. 

Për trakt të shëndoshë urinar
Edhe një përparsi e madhe e këtij ushqimi shumë të mirë është mirëmbatja e traktit urinar. Miliona njerëz në tërë botën për ditë ballafaqohen me infeksione në traktin urinar, ku një nga shkaktarët më të shpesh është bakteriesheria koli (Еscherichia coli). Simptomet më të shpeshta janë ndjenja ose nevoja për urinim të shpesht, dhimbja gjatë urinimit dhe urinë e turbullt. 
Dihet se boronica është shumë e mirë në luftën kundër infeksioneve në kanalet e urinimit, por studimet tregojnë se kokërrzat e aronisë janë pesë deri dhjetë herë më efikase, për shkak të dozës së lartë të acidi kinik, i cili është përgjegjës për pengimin e infeksioneve në traktin urinar. 

Aronia kundër kancerit
Konsumimi i këtij perimi, në përgjithsi, është një nga këshillat më të mira për njerëzit të cilët janë në kërkim të ushqimit i cili mund ta redukton rrezikun nga zhvillimi i kancerit.
Në2003, me një studim është konkluduar se aronia mundëson mbrojtje natyrore në luftën kundër kancerit në zorën e trashë, sepse përmban antioksidanse të cilat lujnë një rol të rëndësishëm kundër qelizave kancerogjene.

I mbron edhe sytë
Për shkak të përmbatjes së rëndësishme të karotinit në përbërjen e saj, aronia poashtu njihet edhe si mbrojtë i të pamurit dhe i mbron qelizat nga dëmtimi dhe paraqitja e kataraktës.
Poashtu, përmban edhe flavonoide, si lutein dhe zeaksantin, të cilët i mbrojnë sytë nga dëmtimi makular që është karakteristike për popullatën më të moshuar.
 
E përmirëson tretjen e ushqimit
Aronia është burim i mirë i fijeve dietale, të cilat domosdoshmërisht konsumohen me ushqim dhe përkojnë me shumë dobi shëndetsore.Me rëndësi të veçantë janë për fecie të rregullt, punën e duhur të zorrës së trashë, nivelin më të ulët të kolesterolit dhe për rregullimin e peshës trupore(në kombinim me ushtrime dhe dieta të shëndetshme).
Është vërtetuar se aronia ndihmon edhe në trajtimin e problemeve gastrike, duke i përfshirë edhe   ulçerat dhe diarenë.
Përbërës kundër ndezjes– për prevenimin e ftohjes
Nëse në ushqimin tuaj, rregullisht i përfshini kokërrzat e aronisë, mund të jeni të sigurt se ftohja dhe gripi do t’ju anashkalojnë. Kjo i detyrohet përbërjes komplekse të plotësuar me koncentrime të larta të vitaminës C. Rekomandimi më i mirë për mbrojtje, por edhe për shërim të ndezjeve dhe infeksioneve virale është konsumii kokërrzave të freskëta, lëngut dhe çarit nga aronia.

Arrat indiane

Arrat indiane kanë prejardhje nga Brazili, por sot më së shumti prodhohen në Indi, andaj njihen edhe si “arra indie. Arrat indiane nuk është kokërr por farë e frutit. Si produkt, njihet në tërë botën për shkak të shijes së saj dhe për shkak të dobive të saj shëndetsore.Për dallim nga kokërrat tjera, arra indiane është e butë dhe me shije të ëmbëlPërveç në ëmbëlsira, jep shije të shijshme dhe ushqimeve të njelmëta, sallatave të ndryshme dhe aditiveve.Në vendin tonë është shumë e njohur edhe si “ushqin i lehtë“, por nëse merret në formë të njelmët dhe të skuqur nuk jep shumë materie ushqyese.Më së miri është nëse konsumohet e thatë, e gatuar në qumësht ose lehtësisht e skuqurNga arra indiane mund të përgatisni majonez vegjetarian, i cili është më i shëndetshëm se majonezi industrial.Përmban kalium, por është ideal edhe për ata që kanë shtypje të lartë të gjakut. Arrat indiane përmban zink, i cili e përforcon sistemin imunitar dhe ndihmon në luftën kundër infeksioneve. Përmban sasira të mëdha të magnezit, i cili është i domosdoshëm për shëndetin e zemrës, të muskujve dhe të sistemit nervor

LAJTHIA

Lajthitë janë një ngafrutatmë të kërkuar, mearomë dheshijeshumë të njohur. Konsiderohet si simbol i fertilitretit, kurse përdoret jo vetëm si ushqim, por janë edhe pjesë të ritualeve të ndryshme për festa, andaj në të kaluarën shpesh është përdorur si detal i rëndësishëm i kremtimeve dhe festimeve martesore.Në përbërjen e tyre përmbajnë sasira të rëndësishme të acideve të vajrave esencial, vitamine dhe minerale. Është shumë me rëndësi edhe prania e vitaminës E, kurse janë edhe burim i rëndësishëm i aminoacideve dhe proteinave. Mund të jenë vakt ideal në dieta dhe programe të ndryshme për humbje të peshës, por edhe si shtesë energjetike te sportistët dhe te personat me nevojë më të madhe për energji dhe proteina. Përveç kësaj, kanë edhe shumë efekte shëndetsore, kurse përdorimi i rregullt pa dyshim do të thotë edhe prevenim, para se gjithasht, i sëmundjeve kardiovaskulare.
Kokosi është një nga pemët më të jashtëzakonshme në botë kur bëhet fjalë për përbërjen e tij, komponentete ushqyese dhe format e përdorimit të tij. Mund të konsumohet i freksët, i thatë, si ujë kokësi, qumësht, yndyrë...Sidomos vaj është komponentë e cila ka vlerë të madhe ushqyese dhe përdorim të gjërë për qëllime mjeksore, kozmetike dhe kuzhinierike.
 
Hulumtimet më të reja e vërtetojnë ndikimin e tij pozitiv për mbrojtjen e zemrës dhe enëve të gjakut, përforcimin e imuniteit, përshpejtimin e metabolizmit dhe përshpetojn dobësimin. Dukshëm ndikon edhe te lëkura, flokët dhe thonjët, natyrshëm i ushqen dhe zhvillon, ndihmon në përshpejtimin e shërimit me çka mundësohet shëndeti, shkëlqyimi dhe vitalitetit.
Nuk ka pasoja të pa dëshiruara dhe prandaj është produkt i jashtëzakonshëm për përdorim në tërë familjen.
 
Përbërja
Vaji i kokosit përfitohet nga pejsa e tharë e bërthamës së arrës së kokosit.
Pothuaj 92% të vajit të kokosit e përbëjnë acidet e yndyrërave të ngopura, 6% mono të ngopura dhe 2% poli të ngopura. Gjendja bazë e acidit laurinike për të cilin burimi tjetër i vetëm është qumështi nënës, por dihet se qumështi i nënë e rrit përbërjen imunologjike të të porsalindurit, pra bëhet e qartë se për çfarë produkti bëhet fjalë.
Përbërës tjetër i ynydyrës së kokosit është acidi kapril i cili shkakton zhvillimin e ,,bakterieve të mira,, sidomos acidin qumështor. Përparsia e vajit të kokosit në krahësim me vajrat tjerë është se acidet yndyrore që i përmban në përbërjen e tij nuk depozitohen në organizëm, por direkt shkojnë në mëlçinë e zezë ku shëndrohen në nergji.
 
Përbërja shëruese
Ky produkt i vlerë ndihmon në lehtësimin e kolesterolit dhe e përmirëson dhe absorbon viaminat dhe mineralet në organizëm. 
Përdorimi i rregullt i vajit të kokosit ndihmon për mirëmbatjene shëndetit të zorrëve, redukton peshën trupore dhe e normalizon metabolizmin.
Janë realizuar shumë hulumtime për vajin e kokosit me çka është vërtetuar se përveç ndikimit antiviral dhe antimikrobial, vaji i kokosit ka edhe ndikim antikancerogjen.
Për shkak të energjisë që fitohet nga vajarat e kokosit, trupi më gjatë ruan ndjenjën e ngopjes dhe prandaj është edhe zgjedhje e shkëlqyer për ata të cilët luftojnë me kilogramet e tepërta.
 
Vaji i kokosit përdoret për të ndihmuar në këto gjendje;

·       Sëmundje të lëkurës dhe vraja
·       Atritin dhe reumën
·       Pickimet nga insektet
·       Sëmundjet e qiellzës
·       Parazitët e kuq
·       Problemet me sistemin digjestiv
·       Infeksionin virale dhe bakteriale
·       Infeksionet nga këpurdhat
·       Diabetetin
·       Imunitetin ei reduktuar
·       Lodhjen kronike
·       Migrenën
·       Depresionin
·       Reduktimin ei koncentrimit dhe të mbajturit mend
·       Sëmundjen e Parkinsonit
·       Sëmunden e Alcihajmerit
·       Kujdesin e lëkurës dhe flokëve

Konsumi i rekomanduar ditor është nga dy deri katër lugë vaj të ftohtë të kulluar të kokosit. Mund të merret direk me lugë ose mund ta shtoni në sallat ose lëng.
 
Ideale për përdorim të jashtëm
Përveç për shëndetin e organeve të brendshme, vaji i kokosit përdoret edhe për masazhe dhe kujdes të lëkurës dhe flokëve.
Gjatë masazhës së ekstremiteteve dhe nyjeve, vaji i kokosit ka ndikim antiinflamator. Kjo ndihmon te podagëra, artriti, reumatizmi, dhimbja e nyjeve dhe ëntjet. E ushqen lëkurën, e bën më të fortë dhe më elastike, pengon formimin e rrudhave dhe zbokthin.
Vaji i kokosit e rrit rritjen e folikulave, e ushqen dhe rigjeneron flokët. Për shkak të kësa shpesh përdoret për trajtimin e flokëve.
 
Vaji i kokosit mund të jetë zëvendësim ideal për dhjetra produkte për kujdes dhe bukuri dhe çdo ditë mund të përdoret për:
·       Trajtimin e zgavrës së gojës
·       Masazha
·       Rruatja dhe depilimi
·       Kujdes për skalpin dhe flokët
·       Si krem për hidratim 
·       Pickime nga insektet
·       Pilingu i trupit
·       Largimin e makiazhit
·       Kujdes për thonjët
·       Ndihmë nga skuqa e pelenave, djegieve
 
Në kuzhinë

 
Vaji i kokosit në kuzhinë mund t’ju shërbej si:
• skuqe, gatim dhe për ushqim tjetër të përgatitur
• shtojcë në kafe, çokolatë të nxehtë ose kakao
• përgatitjen e kekave të njelmëta dhe të ëmbla, petullave dhe bukës dhe produkteve të furrës
• përgatitjen e lëngjeve dhe marmalatëve të shijshme dhe të shëndetshme nga pemët dhe perimet.
 
Blerja dhe zbatimi
 
Më së miri është të përdoret vaji i kokosit në formë të papërpunur, sepse në atë mënyrë do ta nxjerrin dobinë më të madhe nga përbërësit e tij shërues.
Sërish, për shkak të rezistencës së tij të jashtëzakonshme ndaj temepraturës, vaji i kokosit edhe për pjekjen dhe skuqen e ushqimit – për dallim nga vajrat tjerë të cilët në temperatura të larta në mënyrë drastike mund t’i ndryshojnë karakteristikat e tyre dhe të bëhen kancerogjen.
 
Në temperaturat më të ulëta, vaji i kokosit është në formë të fortë dhe ky quhet gjalp kokosi, kurse në temepraturë prej 23 C bëhet i lëngshëm.
 
Kur ta bleni, vaj të ftohtë, të shtrydhur të kokosit. Mos bleni vaj të reafineruar, i cili është shumë më lirë, poashtu është i privuar nga dobitë e këtyre ushqimeve të vlefshme.





 

Bari i Akilit

Rritet gjithkund, pranë rrugëve, rajoneve me kullotave me klimë kontinentale. Ajo ka lule të bardha të cilat lulëzojnë nga qershori e deri në gusht.Trungu ka ngjyrë të kaltër të hapur ose kafe të mbyllur, gjethe shumë të holla me penda dhe ka aromë të mirë.Pjesët mjekuese e kësaj bime janë lulet dhe pjesa e sipërme e bimës. Mblidhet gjatë kohës së lulëzimit, kurse gjethet mblidhen deri në vjeshtë.
 
Bari i Akili i njohur nga e kaluara dhe qysh atëherë kanë qenë të njohur edhe vetitë e saj shëruese. Ajo është shumë e njohur mes herbalistëve dhe njerëzve që merren me mënyrën aletrnative të mjekimit.

Emëri latin i bimës Achilleamille folium buron nga një legjendë për Akilin, i cili në momentin e pushtimit të Trojës, ishte goditur nga një shigjetë helmuese por me këshillimin e Afroditës së bukur, Akili e përdori këto bimë për shërim të plagës dhe për reduktimin e dhimbjeve.

Te ne njihet si Bar i Vjedhësve sepse ndonjëherë “vjedhësit” e kanë prëdorur këtë bimë për shërim të plagëve.
 
Përbërja
Pjesa mbitokësore e bimës përmban 1% vaj eterik, flavonoide, Vitamin K, materie të athta ahileine, rrëshirë, sterile, tabnine dhe të tjera.
Vaji eterik fitohet nga destilimi, kurse përmban pinen, tujon, limonen, borneol.
 
Përdorimi
Përveç në mjekësinë popullore, bari i vjedhësve gjen përdorim të dukshëm edhe në mjekësinë bashkëkohore. Më shpesh përdoret te sëmundjet e lukthit dhe zorrëve, gjatë etheve, rritja e shtypjes së gjakut, si mjet për ndërprerje të gjakderdhjes, gjatë trombozave të zemrës dhe trurit.
 
Për çajin
Çaji nga bari i vjedhësve përdoret kundër kokëdhimbjes dhe insomnisë, kundër vjelljes, te sëmundjet të cilat shoqërohen nga sekretim dhe lotim të syve dhe për gjakderdhje nga hunda. 
 
Përdoret gjatë sulmit nga migrena, si pasojë e ndjeshmërisë ndaj ndryshimit të kohës dhe pataqitjes së erës së ngrohtë. Me konsumim të rregullt të çajit që pihet me gllënka, aq sa është e mudnur më i nxehtë, sulmet dhe intenziteti i sëmundjeve mikronoze mund dukshëm të reduktohen.
 
Në formë të çajit përdoret edhe për përmirësimin e oreksit. Me shijen e saj të athët ndikon edhe në mukozën e lukthit, me çka nxitet tajitja e lëngut të lukthit, përmirësohet oreksi, reduktohen vështirësitë në lukth, bymimi dhe tretja e vështirë.
 
Bari i Akilit ka sasi të madhe të vitaminës C dhe përdoret edhe gjatë gjakderdhjes dhe hemoroideve. Konsumimi i çajit nga bari i Akilit ndihmon në përforcimin e gjakut, shërimin e mëlçis së zezë, pankreasit, shpretkës, tëmthit, shtypjes së gjakut në kokë, takikardia, sëmundjes së eshtrave dhe kurrizit, menstruacioneve jo të rregullta, hemoroideve gjakosëse, puçërave të ndryshëm, ulçerat, etj.


 Përdorimi i gjërë i jashtëm
Jashtë përdoret për shpërlarje, si shampo dhe për kompresa.
Është dëshmuar se ka ndikim pozitiv me mjekimin e duarve të plasura, plagëve të thitheve të nënave me gjithënie, por përdoret edhe për mjekimin e psoriazës.
Te psoriaza përveç kompresave me çaj nga bari i Akilit, në mënyrë ploësuese konsumohet edhe çaji nga bari i Akilit.
Mjeksia zyrtare ka dëshmuar se ekstrakti nga gjethet e barit të Akilit e ngadalson zhvillimin e bakterieve patogjene.  Ka ndikim të fuqishëm dhe është e shkëlqyer për qetësim të sistemit nervor në rast të çrregullimit psiqike.
 
Dhimbjet e shkaktuara nga ndezja shpesh vazhdojnë edhe pas shmaponit të parë, kurse ndjezja ngadal qetësohet.
Shampotë janë të sukseshsme edhe te urinimi në krevat te fëmijët dhe personat më të moshuar.
 
Bari i Akilit mund të shkaktoj alergji. Për shkak të kësaj personat që janë të ndjeshëm ndaj saj dueht t’i përdorin bimët e reja të sapombledhura dhe çajin ta mbledhin në sasira të vogla.
 

Përgatitja e çajit nga а bari i Akilit:
Një lugë e plotë kafeje të përzijhet me ¼ l ujë dhe e lëm të 10-tra minuta. Kullohet dhe pihet sidomos më mirë nëse ëmbëlsohet me mjaltë. Rekomandohet që çai të pihet i ngrohtë.
 
Përgatitja e shamponit me barin e Akilit:
100 gr e barit të Akilit, e lëm natën në ujë të ftohtë. Ditën vijuese ekstrakti e nxehim deri sa të zije, pashtaj shtohet në ujin për pastrim.
 
 
 
Historia për dardhën është e begatshme dhe shumë e respektuar. Edhepse sipas disa të dhënave, kultivimi i dardhës daton qysh prej para 3000 viteve, ekzistojnë disa supozime se madje edhe njerëzit nga koha e gurit janë kënaqur me këtë frut të shkëlqyer. Pemë pikante, e ëmbël dhe e shijshme të cilën Omeri nga Odiseja e kishte emruar si “ dhuratë nga perenditë”, kurse Lui XIV e ka konsideruar si “simbol i luksit”.
 
Emëri latin i dardhës është Pyrus communis e cila bashkë me mollën dhe ftuan bëjnë pjesë në familjen Rosacease. Ekzistojnë disa qindëra lloje të dardhës, secili lloj me formë të ndryshme, me ngjyrë të ndryshme, me madhësi dhe shije të ndryshme. Ata janë pikante, të ëmbëla dhe me strukturë pak të kokërrzuar.
 
Dardha nuk është vetëm e shijshme, por është edhe jashtëzakonisht dobishme.Shkenca bashkëkohore sot flet për mineralet, vitaminat dhe përbërësit organik të dardhës, të cilat konsiderohen si shkak për potencialin e saj të madh shërues. Disa nga këto komponenta aktive dhe efektive janë kaliumi, Vitamina C, Vitamina K, komponimet fenole, fijet dietike, bakëri, mangani, magnezi si dhe vitaminat b-komplekse.

Për shkak të ëmbëlsisë që e kanë, lëngu nga dardha ndonjëherë përdoret nëpër ëmbëlsira si zëvendësim i sheqerit, gjegjësisht si ëmbëlsues. Ata janë burim i shpejtë dhe natyror i energjisë, sepse përmbajnë sasi të theksuar të monosahardieve; fruktozë dhe glukozë, si dhe levulozë- sheqeri më i ëmbël natyror.

 
Përse dardha?
Dardhat janë zgjedhje ideale e ushqimit për njerëzit që e jetojnë mënyrën bashkëkohore të jetës, dhe kanë nevojë për produkte të shëndetshme për freski të shpejtë, hidratim, ndjenjën e ngopjes dhe energjisë.
 

100 gram frut dardhe përmban 0,3 g proteina, 0,4 g yndyrëra, 9,5 g karbohidrate, 2,8 g sasi të përgjithshme të fijeve dhe 5 mg Vitamin C.
 
Aktiviteti antioksidues
Dardha është e pasur me vitamin C dhe bakër, materie ushqyese që kontribojnë dukshëm në mbrojtjen antioksiduese të organizmit nga radikalet e lira dhe janë miq të vërtetë të imunitetit tuaj. Vitamina C vetvetiu është antioksidans i fuqishëm që stimulon prodhimin të rrëzave të bardha të gjakut. 
Pëbrërësit antioksdues plotësohen edhe nga prania e bakërit i cili është një nga enzimet më të fuqishme trupure antioksudese.
 
Fijet dietale
Dardha e freskët është burim i begatshëm i fijeve dietale, të cilët luajnë një rol të rëndësishëm në tretjen e ushqimit. Një sasi e madhe e fijeve dietale janë polisahardie të pa tretshme, të cilat e akumulojnë ushqimin dhe kështu më lehtë kalon nëpë zorrë. Përveç kësaj, fijet stimulojnë tajimin e lëngjeve të lukthit për tretje më të lehtë. Fijet e rregullojnë edhe punën e zorrëve dhe kështu e prevenojnë paraqitjen e kapsllëkut dhe diearresë.
 
Burim i shkëlqyer i kaliumit
Dardha e freskët është burim i shkëlqyer i kaliumit i cili ndikon shëndetin e zemrës sepse njihet si vazodilator i shkëlqyeshëm. Reduktimi i shtypjes së gjakut ka të bëj me uljen e mundësis së paraqitjes së sëmundjeve kardiovaskulare, siç janë arteroskleroza, goditjet në zemër dhe në tru. Kaliumi ndikon si rregullator i lëngut në trup, që don të thotë hidraton disa pjesë të ndryshme të trupit dhe siguron barazpeshën e lëngjeve esenciale në qeliza dhe organe. Pa kalium shumë nga funksionet tona themelore do të ishin ngadalsuar dukshëm ose do të ishin ndërprerë plotësisht. 
 

Me kalori të ulët dhe ideale për dieta
Dardha është një nga pemët me më pak kalori (një dardhë ka pothuaj 100 Kcal, që është 5% nga konsumi ditor i kalorive kur ushqehemi shëndetshëm).Suplementimi ushqyes, që na e ofron dardha është imadh, kurse fijet dietale të pranishme në të na krijojnë ndjenjën e ngopjes. Për shkak të kësaj, është ideale për ata që janë në regjim dietal që synojnë reduktimin e peshës së trupit. Dardha është prudukt i cili na jep energji dhe është plotë me  materie ushqyese, duke mos e rritur peshën  e triupit.
 
Eshtra të shëndetshëm
Mineralet e pranishme te dardha siç janë magnezi, mangani, fosfori, kalciumi dhe bakri, na mundësojnë uljen e këtyre mineraleve në eshtra dhe lehtësojnë simptomat gjatë gjendjes së osteoprozës dhe gjendjes së dobët të trupit.
 
Për lëkurë, flokë dhe thonjë të shëndetshëm
Një nga vitaminet më të dobishme në organizmin human është vitamina A. Dardhat janë të pasura me këtë vitamin dhe me komponentet e tij të krahsueshëm siç janë luteini dhe zeksantini. Ata ndikojnë si antioksidans dhe marrin pjesë në shumë reaksione enzimatike dhe funksione të organizmit. Dardhat mund t’i reduktojnë efektet e plakjes së lëkurës, siç janë paraqitja e rrudhave dhe prenkave të moshës. Kjo pemë e fuqishme poashtu e redukton procesin e rënies së flokëve, degjenerimin molekular, kataraktën dhe shumë gjendje tjera që përkojnë me procesin e plakjes.
 
Si të gjithë pemët tjera, edhe dardha më mirë është nëse konsumohet e freskët. Kjo është garancë se gjithçka që është e vlerë do të jetë në dispozicion për organizmin tonë. Gjithsesi bukuria e dardhës dhe shijet e saj janë në dispozicion si xhemi, kompost, lëngje pemësh dhe salce.
 
 
Mirë është të dihet …

  • Dardhat shumë shpejtë piqen, pra kur t’i bleni kushtoni vëmendje të mos jenë të lara, pa dëmtuara dhe të mos kenë myk. 
  • Mos i mbani dardhat në qese plastike, kështu vetëm e përshpejtoni procesin e pjekjes dhe kalbjes.
  • Shumë lehtë absorbojnë erë, andaj nevojitet që të ruhen largë ushqimeve tjera që kanë erë specifike dhe të fuqishme.
  • Mund të ngrijnë madje edhe në - 20 shkallë celsius në frigurifer dhe pastaj të shfrytëzohen për pëgatitjen e ushqimeve të ëmbla dhe të njelmëta, sepse ky produkt shumë mirë përshtatet me mishin e derrit dhe të viçit.
 
 
 
 

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin