Kokosi është një nga pemët më të jashtëzakonshme në botë kur bëhet fjalë për përbërjen e tij, komponentete ushqyese dhe format e përdorimit të tij. Mund të konsumohet i freksët, i thatë, si ujë kokësi, qumësht, yndyrë...Sidomos vaj është komponentë e cila ka vlerë të madhe ushqyese dhe përdorim të gjërë për qëllime mjeksore, kozmetike dhe kuzhinierike.
 
Hulumtimet më të reja e vërtetojnë ndikimin e tij pozitiv për mbrojtjen e zemrës dhe enëve të gjakut, përforcimin e imuniteit, përshpejtimin e metabolizmit dhe përshpetojn dobësimin. Dukshëm ndikon edhe te lëkura, flokët dhe thonjët, natyrshëm i ushqen dhe zhvillon, ndihmon në përshpejtimin e shërimit me çka mundësohet shëndeti, shkëlqyimi dhe vitalitetit.
Nuk ka pasoja të pa dëshiruara dhe prandaj është produkt i jashtëzakonshëm për përdorim në tërë familjen.
 
Përbërja
Vaji i kokosit përfitohet nga pejsa e tharë e bërthamës së arrës së kokosit.
Pothuaj 92% të vajit të kokosit e përbëjnë acidet e yndyrërave të ngopura, 6% mono të ngopura dhe 2% poli të ngopura. Gjendja bazë e acidit laurinike për të cilin burimi tjetër i vetëm është qumështi nënës, por dihet se qumështi i nënë e rrit përbërjen imunologjike të të porsalindurit, pra bëhet e qartë se për çfarë produkti bëhet fjalë.
Përbërës tjetër i ynydyrës së kokosit është acidi kapril i cili shkakton zhvillimin e ,,bakterieve të mira,, sidomos acidin qumështor. Përparsia e vajit të kokosit në krahësim me vajrat tjerë është se acidet yndyrore që i përmban në përbërjen e tij nuk depozitohen në organizëm, por direkt shkojnë në mëlçinë e zezë ku shëndrohen në nergji.
 
Përbërja shëruese
Ky produkt i vlerë ndihmon në lehtësimin e kolesterolit dhe e përmirëson dhe absorbon viaminat dhe mineralet në organizëm. 
Përdorimi i rregullt i vajit të kokosit ndihmon për mirëmbatjene shëndetit të zorrëve, redukton peshën trupore dhe e normalizon metabolizmin.
Janë realizuar shumë hulumtime për vajin e kokosit me çka është vërtetuar se përveç ndikimit antiviral dhe antimikrobial, vaji i kokosit ka edhe ndikim antikancerogjen.
Për shkak të energjisë që fitohet nga vajarat e kokosit, trupi më gjatë ruan ndjenjën e ngopjes dhe prandaj është edhe zgjedhje e shkëlqyer për ata të cilët luftojnë me kilogramet e tepërta.
 
Vaji i kokosit përdoret për të ndihmuar në këto gjendje;

·       Sëmundje të lëkurës dhe vraja
·       Atritin dhe reumën
·       Pickimet nga insektet
·       Sëmundjet e qiellzës
·       Parazitët e kuq
·       Problemet me sistemin digjestiv
·       Infeksionin virale dhe bakteriale
·       Infeksionet nga këpurdhat
·       Diabetetin
·       Imunitetin ei reduktuar
·       Lodhjen kronike
·       Migrenën
·       Depresionin
·       Reduktimin ei koncentrimit dhe të mbajturit mend
·       Sëmundjen e Parkinsonit
·       Sëmunden e Alcihajmerit
·       Kujdesin e lëkurës dhe flokëve

Konsumi i rekomanduar ditor është nga dy deri katër lugë vaj të ftohtë të kulluar të kokosit. Mund të merret direk me lugë ose mund ta shtoni në sallat ose lëng.
 
Ideale për përdorim të jashtëm
Përveç për shëndetin e organeve të brendshme, vaji i kokosit përdoret edhe për masazhe dhe kujdes të lëkurës dhe flokëve.
Gjatë masazhës së ekstremiteteve dhe nyjeve, vaji i kokosit ka ndikim antiinflamator. Kjo ndihmon te podagëra, artriti, reumatizmi, dhimbja e nyjeve dhe ëntjet. E ushqen lëkurën, e bën më të fortë dhe më elastike, pengon formimin e rrudhave dhe zbokthin.
Vaji i kokosit e rrit rritjen e folikulave, e ushqen dhe rigjeneron flokët. Për shkak të kësa shpesh përdoret për trajtimin e flokëve.
 
Vaji i kokosit mund të jetë zëvendësim ideal për dhjetra produkte për kujdes dhe bukuri dhe çdo ditë mund të përdoret për:
·       Trajtimin e zgavrës së gojës
·       Masazha
·       Rruatja dhe depilimi
·       Kujdes për skalpin dhe flokët
·       Si krem për hidratim 
·       Pickime nga insektet
·       Pilingu i trupit
·       Largimin e makiazhit
·       Kujdes për thonjët
·       Ndihmë nga skuqa e pelenave, djegieve
 
Në kuzhinë

 
Vaji i kokosit në kuzhinë mund t’ju shërbej si:
• skuqe, gatim dhe për ushqim tjetër të përgatitur
• shtojcë në kafe, çokolatë të nxehtë ose kakao
• përgatitjen e kekave të njelmëta dhe të ëmbla, petullave dhe bukës dhe produkteve të furrës
• përgatitjen e lëngjeve dhe marmalatëve të shijshme dhe të shëndetshme nga pemët dhe perimet.
 
Blerja dhe zbatimi
 
Më së miri është të përdoret vaji i kokosit në formë të papërpunur, sepse në atë mënyrë do ta nxjerrin dobinë më të madhe nga përbërësit e tij shërues.
Sërish, për shkak të rezistencës së tij të jashtëzakonshme ndaj temepraturës, vaji i kokosit edhe për pjekjen dhe skuqen e ushqimit – për dallim nga vajrat tjerë të cilët në temperatura të larta në mënyrë drastike mund t’i ndryshojnë karakteristikat e tyre dhe të bëhen kancerogjen.
 
Në temperaturat më të ulëta, vaji i kokosit është në formë të fortë dhe ky quhet gjalp kokosi, kurse në temepraturë prej 23 C bëhet i lëngshëm.
 
Kur ta bleni, vaj të ftohtë, të shtrydhur të kokosit. Mos bleni vaj të reafineruar, i cili është shumë më lirë, poashtu është i privuar nga dobitë e këtyre ushqimeve të vlefshme.





 

Bari i Akilit

Rritet gjithkund, pranë rrugëve, rajoneve me kullotave me klimë kontinentale. Ajo ka lule të bardha të cilat lulëzojnë nga qershori e deri në gusht.Trungu ka ngjyrë të kaltër të hapur ose kafe të mbyllur, gjethe shumë të holla me penda dhe ka aromë të mirë.Pjesët mjekuese e kësaj bime janë lulet dhe pjesa e sipërme e bimës. Mblidhet gjatë kohës së lulëzimit, kurse gjethet mblidhen deri në vjeshtë.
 
Bari i Akili i njohur nga e kaluara dhe qysh atëherë kanë qenë të njohur edhe vetitë e saj shëruese. Ajo është shumë e njohur mes herbalistëve dhe njerëzve që merren me mënyrën aletrnative të mjekimit.

Emëri latin i bimës Achilleamille folium buron nga një legjendë për Akilin, i cili në momentin e pushtimit të Trojës, ishte goditur nga një shigjetë helmuese por me këshillimin e Afroditës së bukur, Akili e përdori këto bimë për shërim të plagës dhe për reduktimin e dhimbjeve.

Te ne njihet si Bar i Vjedhësve sepse ndonjëherë “vjedhësit” e kanë prëdorur këtë bimë për shërim të plagëve.
 
Përbërja
Pjesa mbitokësore e bimës përmban 1% vaj eterik, flavonoide, Vitamin K, materie të athta ahileine, rrëshirë, sterile, tabnine dhe të tjera.
Vaji eterik fitohet nga destilimi, kurse përmban pinen, tujon, limonen, borneol.
 
Përdorimi
Përveç në mjekësinë popullore, bari i vjedhësve gjen përdorim të dukshëm edhe në mjekësinë bashkëkohore. Më shpesh përdoret te sëmundjet e lukthit dhe zorrëve, gjatë etheve, rritja e shtypjes së gjakut, si mjet për ndërprerje të gjakderdhjes, gjatë trombozave të zemrës dhe trurit.
 
Për çajin
Çaji nga bari i vjedhësve përdoret kundër kokëdhimbjes dhe insomnisë, kundër vjelljes, te sëmundjet të cilat shoqërohen nga sekretim dhe lotim të syve dhe për gjakderdhje nga hunda. 
 
Përdoret gjatë sulmit nga migrena, si pasojë e ndjeshmërisë ndaj ndryshimit të kohës dhe pataqitjes së erës së ngrohtë. Me konsumim të rregullt të çajit që pihet me gllënka, aq sa është e mudnur më i nxehtë, sulmet dhe intenziteti i sëmundjeve mikronoze mund dukshëm të reduktohen.
 
Në formë të çajit përdoret edhe për përmirësimin e oreksit. Me shijen e saj të athët ndikon edhe në mukozën e lukthit, me çka nxitet tajitja e lëngut të lukthit, përmirësohet oreksi, reduktohen vështirësitë në lukth, bymimi dhe tretja e vështirë.
 
Bari i Akilit ka sasi të madhe të vitaminës C dhe përdoret edhe gjatë gjakderdhjes dhe hemoroideve. Konsumimi i çajit nga bari i Akilit ndihmon në përforcimin e gjakut, shërimin e mëlçis së zezë, pankreasit, shpretkës, tëmthit, shtypjes së gjakut në kokë, takikardia, sëmundjes së eshtrave dhe kurrizit, menstruacioneve jo të rregullta, hemoroideve gjakosëse, puçërave të ndryshëm, ulçerat, etj.


 Përdorimi i gjërë i jashtëm
Jashtë përdoret për shpërlarje, si shampo dhe për kompresa.
Është dëshmuar se ka ndikim pozitiv me mjekimin e duarve të plasura, plagëve të thitheve të nënave me gjithënie, por përdoret edhe për mjekimin e psoriazës.
Te psoriaza përveç kompresave me çaj nga bari i Akilit, në mënyrë ploësuese konsumohet edhe çaji nga bari i Akilit.
Mjeksia zyrtare ka dëshmuar se ekstrakti nga gjethet e barit të Akilit e ngadalson zhvillimin e bakterieve patogjene.  Ka ndikim të fuqishëm dhe është e shkëlqyer për qetësim të sistemit nervor në rast të çrregullimit psiqike.
 
Dhimbjet e shkaktuara nga ndezja shpesh vazhdojnë edhe pas shmaponit të parë, kurse ndjezja ngadal qetësohet.
Shampotë janë të sukseshsme edhe te urinimi në krevat te fëmijët dhe personat më të moshuar.
 
Bari i Akilit mund të shkaktoj alergji. Për shkak të kësaj personat që janë të ndjeshëm ndaj saj dueht t’i përdorin bimët e reja të sapombledhura dhe çajin ta mbledhin në sasira të vogla.
 

Përgatitja e çajit nga а bari i Akilit:
Një lugë e plotë kafeje të përzijhet me ¼ l ujë dhe e lëm të 10-tra minuta. Kullohet dhe pihet sidomos më mirë nëse ëmbëlsohet me mjaltë. Rekomandohet që çai të pihet i ngrohtë.
 
Përgatitja e shamponit me barin e Akilit:
100 gr e barit të Akilit, e lëm natën në ujë të ftohtë. Ditën vijuese ekstrakti e nxehim deri sa të zije, pashtaj shtohet në ujin për pastrim.
 
 
 
Historia për dardhën është e begatshme dhe shumë e respektuar. Edhepse sipas disa të dhënave, kultivimi i dardhës daton qysh prej para 3000 viteve, ekzistojnë disa supozime se madje edhe njerëzit nga koha e gurit janë kënaqur me këtë frut të shkëlqyer. Pemë pikante, e ëmbël dhe e shijshme të cilën Omeri nga Odiseja e kishte emruar si “ dhuratë nga perenditë”, kurse Lui XIV e ka konsideruar si “simbol i luksit”.
 
Emëri latin i dardhës është Pyrus communis e cila bashkë me mollën dhe ftuan bëjnë pjesë në familjen Rosacease. Ekzistojnë disa qindëra lloje të dardhës, secili lloj me formë të ndryshme, me ngjyrë të ndryshme, me madhësi dhe shije të ndryshme. Ata janë pikante, të ëmbëla dhe me strukturë pak të kokërrzuar.
 
Dardha nuk është vetëm e shijshme, por është edhe jashtëzakonisht dobishme.Shkenca bashkëkohore sot flet për mineralet, vitaminat dhe përbërësit organik të dardhës, të cilat konsiderohen si shkak për potencialin e saj të madh shërues. Disa nga këto komponenta aktive dhe efektive janë kaliumi, Vitamina C, Vitamina K, komponimet fenole, fijet dietike, bakëri, mangani, magnezi si dhe vitaminat b-komplekse.

Për shkak të ëmbëlsisë që e kanë, lëngu nga dardha ndonjëherë përdoret nëpër ëmbëlsira si zëvendësim i sheqerit, gjegjësisht si ëmbëlsues. Ata janë burim i shpejtë dhe natyror i energjisë, sepse përmbajnë sasi të theksuar të monosahardieve; fruktozë dhe glukozë, si dhe levulozë- sheqeri më i ëmbël natyror.

 
Përse dardha?
Dardhat janë zgjedhje ideale e ushqimit për njerëzit që e jetojnë mënyrën bashkëkohore të jetës, dhe kanë nevojë për produkte të shëndetshme për freski të shpejtë, hidratim, ndjenjën e ngopjes dhe energjisë.
 

100 gram frut dardhe përmban 0,3 g proteina, 0,4 g yndyrëra, 9,5 g karbohidrate, 2,8 g sasi të përgjithshme të fijeve dhe 5 mg Vitamin C.
 
Aktiviteti antioksidues
Dardha është e pasur me vitamin C dhe bakër, materie ushqyese që kontribojnë dukshëm në mbrojtjen antioksiduese të organizmit nga radikalet e lira dhe janë miq të vërtetë të imunitetit tuaj. Vitamina C vetvetiu është antioksidans i fuqishëm që stimulon prodhimin të rrëzave të bardha të gjakut. 
Pëbrërësit antioksdues plotësohen edhe nga prania e bakërit i cili është një nga enzimet më të fuqishme trupure antioksudese.
 
Fijet dietale
Dardha e freskët është burim i begatshëm i fijeve dietale, të cilët luajnë një rol të rëndësishëm në tretjen e ushqimit. Një sasi e madhe e fijeve dietale janë polisahardie të pa tretshme, të cilat e akumulojnë ushqimin dhe kështu më lehtë kalon nëpë zorrë. Përveç kësaj, fijet stimulojnë tajimin e lëngjeve të lukthit për tretje më të lehtë. Fijet e rregullojnë edhe punën e zorrëve dhe kështu e prevenojnë paraqitjen e kapsllëkut dhe diearresë.
 
Burim i shkëlqyer i kaliumit
Dardha e freskët është burim i shkëlqyer i kaliumit i cili ndikon shëndetin e zemrës sepse njihet si vazodilator i shkëlqyeshëm. Reduktimi i shtypjes së gjakut ka të bëj me uljen e mundësis së paraqitjes së sëmundjeve kardiovaskulare, siç janë arteroskleroza, goditjet në zemër dhe në tru. Kaliumi ndikon si rregullator i lëngut në trup, që don të thotë hidraton disa pjesë të ndryshme të trupit dhe siguron barazpeshën e lëngjeve esenciale në qeliza dhe organe. Pa kalium shumë nga funksionet tona themelore do të ishin ngadalsuar dukshëm ose do të ishin ndërprerë plotësisht. 
 

Me kalori të ulët dhe ideale për dieta
Dardha është një nga pemët me më pak kalori (një dardhë ka pothuaj 100 Kcal, që është 5% nga konsumi ditor i kalorive kur ushqehemi shëndetshëm).Suplementimi ushqyes, që na e ofron dardha është imadh, kurse fijet dietale të pranishme në të na krijojnë ndjenjën e ngopjes. Për shkak të kësaj, është ideale për ata që janë në regjim dietal që synojnë reduktimin e peshës së trupit. Dardha është prudukt i cili na jep energji dhe është plotë me  materie ushqyese, duke mos e rritur peshën  e triupit.
 
Eshtra të shëndetshëm
Mineralet e pranishme te dardha siç janë magnezi, mangani, fosfori, kalciumi dhe bakri, na mundësojnë uljen e këtyre mineraleve në eshtra dhe lehtësojnë simptomat gjatë gjendjes së osteoprozës dhe gjendjes së dobët të trupit.
 
Për lëkurë, flokë dhe thonjë të shëndetshëm
Një nga vitaminet më të dobishme në organizmin human është vitamina A. Dardhat janë të pasura me këtë vitamin dhe me komponentet e tij të krahsueshëm siç janë luteini dhe zeksantini. Ata ndikojnë si antioksidans dhe marrin pjesë në shumë reaksione enzimatike dhe funksione të organizmit. Dardhat mund t’i reduktojnë efektet e plakjes së lëkurës, siç janë paraqitja e rrudhave dhe prenkave të moshës. Kjo pemë e fuqishme poashtu e redukton procesin e rënies së flokëve, degjenerimin molekular, kataraktën dhe shumë gjendje tjera që përkojnë me procesin e plakjes.
 
Si të gjithë pemët tjera, edhe dardha më mirë është nëse konsumohet e freskët. Kjo është garancë se gjithçka që është e vlerë do të jetë në dispozicion për organizmin tonë. Gjithsesi bukuria e dardhës dhe shijet e saj janë në dispozicion si xhemi, kompost, lëngje pemësh dhe salce.
 
 
Mirë është të dihet …

  • Dardhat shumë shpejtë piqen, pra kur t’i bleni kushtoni vëmendje të mos jenë të lara, pa dëmtuara dhe të mos kenë myk. 
  • Mos i mbani dardhat në qese plastike, kështu vetëm e përshpejtoni procesin e pjekjes dhe kalbjes.
  • Shumë lehtë absorbojnë erë, andaj nevojitet që të ruhen largë ushqimeve tjera që kanë erë specifike dhe të fuqishme.
  • Mund të ngrijnë madje edhe në - 20 shkallë celsius në frigurifer dhe pastaj të shfrytëzohen për pëgatitjen e ushqimeve të ëmbla dhe të njelmëta, sepse ky produkt shumë mirë përshtatet me mishin e derrit dhe të viçit.
 
 
 
 

Lulelakëra

Edhe një produkt shumë i pranishëm nëpër tryezat tona. Mund të haset në sallat të ndryshme, ushqimet për dimër, parahaje, supa dhe specialitete. Lulelakëra ka vlerë të ulët kalorike dhe në të njejtën kohë vlerës të lartë ushqyese. Ai është burim i mirë i vitaminës C, vitaminave nga grupi B, acidit folik, mineraleve dhe elementeve tjera. Kështu i“ndërtuar” me komponente të ndryshme biologjike lulelkëra llogaritet si produkt që rekomandohet për konsumim të rregullt.Lulelakëra si produkt ka ndikim të theksuar antindezës, e pasur me fibra dietalke gjë që e bën shumë të dobishëm për tretjen e ushqimit dhe ruan sistemin e tretjes. I përmban edhe funksionet kognitive dhe luan rol të rëndësishëm në tru. a

ULLIRI

Pema e ullirit është ndoshta njëra nga pemë më të vjetra të njohura për njeriun. Edhe sot kultivohet dhe fruti ka përdorim të paçmueshëm në jetën e njeriut.Më të njohura janë më shumë se 70 lloje të frutave të ullurit që dallohen sipas ngjyrës, formës dhe madhësisë por të gjithë janë njlloj të dobishme për shëndetin dhe të ushqyerit.
 
Nëse shihet në aspektin nutricionist kjo është shumë e begatshme me elemente ushqyese para se gjithash me antioksidanse. Këtu plotësohen edhe fibrat bimor, vitaminat A,C,D,E,K, yndyrërat mono të ngopura, acidet yndyrore omega 3, flavonoidet... Interesant janë të dhënat se te ulliri mund të gjendet edhe ibuprufeni- bar kundër ndezjes me përdorim të gjërë mejksor.Lista e efekteve shëndetsore është shumë e gjatë dhe pa dyshim përdorimi i rregullt në ushqim është begati e vërtetë për shëndeti e plotë.

Tahini është produkt natyror i përgatitur nga farat e bluara të susamit.Ka vlerë të shkëlqyer energjetike dhe ushqyese, me këtë edhe përdorim të gjërë si shtojcë në shumë ushqime, por edhe si produkt ushqimor i pavarur. Madje edhe më e rëndësishme është se është e pasur me vitamina esenciale, minerale dhe aminoacide.


Të dhënat e para për përdorimin e tahinit datojnë nga kuzhina Arabe nga shek.XIII. Nga vendet Arabe pastaj përhapet në Indi, Kore dhe Japoni. Kurse sot, përdoret edhe në kuzhinë Mesdhetare dhe në atë të Balkanike.

Përbërje e pasur ushqyese
Tahnin është burim i pasur i vitaminave, mineraleve, antioksidansëve *hekur, magnez, kalium, fosfor dhe vitamin B dhe E). Burim i shkëlqyer i bakërit, manganit dhe aminoacidit metionin. Tahini është burim i acideve të shëndetshme, omega 3 dhe 6, por përmban edhe sasi të lartë të proteinave.Një porcion tahin përmban pothuaj sasi të njejtë të hekurit si një pjesë e mishit të kuq80 g.
 
Për çka është i mirë tahini
Ndihmon në formimin e eshtrave të fuqishme
Tahini ka përbërje të shprehura dietale dhe terapeutike. Është burim i shkëlqyer i kaliumit. Një porcion tahinpërmba 1/3 të dozës së rekomonaduar ditore të këtij minerali. 
Kalciumi është i rëndësishëm për përforcimin e eshtrave, dhëmbëve dhe muskujve, por hulutimet konsiderojnë se ndikon edhe te reduktimi i rrezikut nga alegjitë dhe nga disa lloje të karcinomeve.
 
Për zemër dhe sistem nervor të shëndetshëm
Tahini është burim i pasur me acide esenciale yndyrore omega 3 dhe 6. Këto acide janë të rëndësishme për nyjet,kërcin, sistemin nervor, trurin dhe lëkurën.
Ka vlerë të lartë pH që don të thotë e alkalizon organizmin, me çka neutralizohen produktet acidike me vlerë të ulët të pH-së.
Hulumtimet ose gjurmimet e fundit tregojnë se konsumi i rregullt i tahinit dukshëm e redukton goditjen në zemër dhe tru.
 
Detoksifikimi
Fara e susamit është e begatshme me metionin aminoacidik e cila ka rol të rëndësishëm në pastrimin e mëlçis së zezë dhe absorbimin e shumë aminoacideve tjera në organizëm.
 
Lehtson digjestionin (tretjen) dhe përmban shumë fije
Tahini është ushqim i shkëlqyer për të gjithë ata që kanë vështirësi me sistemin digjestiv.Dy lugë tahin përmbajnë 4 g fije, kurse mesatarisht konsumi ditor duhet të arrij nga 20-35 v fije në ditë.
Duke pasur parasyshë se për përgatitjen e saj farat e susamit bluhen imët, tahini shumë lehtë tretet.
 
Burim i shkëlqyer i proteineve
20%e përbërjes së tahineve janë proteine që don të thotë se përmban sasi më të madhe të proteineve nga frutat me bërthamë. Kjo e bën shumë të rëndësishme si burim i proeteinave dhe i yndyrërave bimore te vegjetarianët dhe veganët.

Përdorimi me sasira to vogla i tahinit çdo ditë, do të ndikojë në tërë organizmin, do ta rregullojë ekuilibrin e hormoneve dhe do ta pastrojë lëkurën tuajMe këtë do ta zbusni stresin, madje do ta përmirësoni edhe kapacitetin mental dhe kognitive.

 
Tahini në kuzhinë
Tahini është produkt shpeshherë i përdorur si paraushqim i papërpunuar. Mund ta konsumoni si salcë me perime të pa përpunuara ose të pjekur ose si namaz i bukës dhe aditivit për pjekje.
Disa e përshkruajnë si zëvendësim për gjalp, margarinë ose namaz nga kikirikat.
Tahini mund të përdoret edhe si salcë për sallata të freskëtaPërzijeni një lugë tahin dhe vaj ulliri (ose lëng limoni), përzijeni dhe shtoni përzijerjen në sallatë
Në enë të thellë, bluajmë pemë të freskëta, shtojmë fjolla, fruta sipas dëshirës dhe shtoni edhe një lugë mjaltë dhe një lugë tahin, kështu do të fitoni një ëmbëlsirë të përkryer dhe të shëndetshmeMe tahin mund të bëni edhe pije të shijshme nga tahini dhe bananjaPërzijeni me blender këto dy përbërës dhe servoni

Kur bëhet fjalë për ruatje, atëherë mos harroni se tahini patjetër të mbyllet mirëLëreni në frigurifer dhe mund ta përdorni disa muaj.


Përgatitja e tahinit
Për përgatitje në kushte shtëpiake, ju nevojitet një gotë susam dhe dy lugë vaj ulliri.

Susamin e vendosim në ujë, le të ri 10 minuta, pastaj e kullojmë mirë dhe e lëm të piqet(kohë pas kohe e përzijejmë gjatë pjekjes). Kur susami të filloj të fitoj ngjyrë të errët, e largojmë nga furra dhe e lëm të ftohetPasi të ftohet, e vendosim në blender, e blendojmë deri sa të fitoj përbërje homogjene, shtojmë vajin dhe e blendojmë përsëriBrumin e vendosim në kavanoz qelqi dhe e mbyllim mirëSipas dëshirës, shtohet edhe lëng limoni, krip deti ose kakao, mjaltë, vanile dhe çokolatë.

 

Edhepse në hapësirat tona konsiderohet si perim, domatja (Lycopersicon esculentum), faktikisht, është pemë e cila me plotë të drejtë e meriton atributin „hyjnore“. Produkt shumë i dobishëm dhe i shëndetshëm, i begatshëm me materie ushqyese. Mund të përgatitet në shumë mënyra, parandaj është edhe pjesë përbërëse e ushqimit tonë.

 

Ka prejardhje nga Amerika Jugore dhe e Mesme, madje ishte kultivuar edhe në kohën e sundimit të Astekëve dhe Inkëve. Në Evropë, për së pari herë është sjellë në Spanjë dhe në Portugali, ka fundi i shek.XV.

Për shkak të vlerës së tij energjetike, ushqyese dhe shëruese, është bërë edhe sallatë , ushqim dhe slacë i npreferuar. Sot është pjesë e tryezës së përditshme mesdhetare, sepse kombinohet shkëlqyeshëm me shumë ushqime, si pastat, orizi, djathi, vezët, mishi dhe peshku. 

Domatja është pemë stinore, e cila kultivohet në periudhën maj-tetor, por duke ju faleminderuar oranzherive mund të gjendet edhe gjatë tërë vitit.

 

Përse domate?

Vlera e ulët kalorike në kombinim me vlerat e larta të materieve antioksidanse, duke përfshirë edhe likopenin, e bënë këtë produkt thjeshtë të përkryer. Likopeni është antioksidans i fuqishëm, i cili e ruan shëndetin e njeriut nga shumë sëmundje. Është meritor edhe për shkak të ngjyrës së errët të kuqe, që e bën edhe joshës. Trupi jonë nuk mund vetë të prodhoj likopen, prandaj nevojitet të konsumojmë domate me ushqime. Edhepse, edhe pemët dhe perimet e mbetura e përmbajnë këtë përbrës të rëndësishëm, asnjëra prej tyre nuk mund të krahësohet me domaten.

 

Minierë e vitaminave dhe mineraleve

 

Domatja është me pak kalori, e pasur me yndyrëra bimore, karbohidrate dhe vitamin А, B C, D, dhe K, kurse mineralet që paraqiten në domate janë; hekuri, kaliumi, magnezi,kalciumi, natriumi dhe fosfori. Përmban koncentrime të larta të liteinit, kripra minerale, acid klorogjenik, kofeinik dhe ferulin, si dhe shumë përbërës tjerë të dobishëm. Në sasira të vogla përrmban edhe minerale të rralla si mangan, bakër, bor dhe kobalt

 

 

Likopeni –përbërësi çudibërës i domates

Likopeni është përgjegjës për interesin e madh për studimin e domates. Për shkak të tij, realizohen vazhdimisht e më shumë hulumtime në temën mjekimi ose aftësia shëruese e domates. 

Është dëshmuar se konsumi i dozave të mëdha të likopenit mund të pengoj edhe kancerin në zorrën e trashë, kancerin në qafën e mitrës dhe shumë tumore tjera. Ndikon kundër alergjive, artritit, anemisë, astmës, sëmundjeve të zemrës dhe sëmundjeve të enëve të gjakut, egzemave, muskulit dhe ligamentit të shtrëgnuar, e përforcon imunitetin, si mbrojtje e organizmit nga infeksionet dhe ftohjes. Është dëshmuar se ndihmon në prevenimin e tumorit të prostatës, prandaj rekomandohet te popullata meshkullore që të konsumohet dukshëm.

Lista e zgjeruar e sëmundjeve te të cilat rekomandohet domatja janë: migrena, osteoporoza, kolesteroli i rritur në gjak, katarakta dhe shtypje e lartë e gjakut.

 

Lëngu i domates e redukton rrezikun nga ngjizja e trombociteve dhe, me këtë mënyrë, pengon trombozën, sidomos te ato me diabet të tipit 2. Njihet se diabetikët kanë rrezik më të lartë nga krijimi i trombeve, i cili në periudhën e mëtejshme të sëmundjes konsiderohet si shkaktar më i shpesh  për infarktin në zemër dhe tru.

 

Miku më i mirë në luftën kundër plakjes

Duke ju faleminderuar koncentrimeve të larta të likopenit dhe vitaminës C, domatja, sipas mendimeve të hulumtuesve profesional, paraqet ushqimin më të mirë kundër sëmundjes. Këto dy përbërës përputhen plotësisht në luftën kundër radikaleve të lira, me çka likopeni i mban indet më të reja dhe më elastike, kurse vitamina C si antioksidans e përforcon imunitetin dhe e ruan organizmin nga infeksionet. Bashkarisht, likopeni dhe vitamina C, paraqesin eliksir të vërtetë për bukurinë dhe rininë. Likopeni poashtu është karotenoid, prandaj është mirë që të konsumohet në sasira më të mëdha edhe gjatë kohës së ekspozimit të lëkurës ndaj diellit.

 

Produkt tërëvjetor

Edhepse janë bimë me kultivim stinor,në hapsirat tona, mund të gjendet edhe gjatë tërë vitit në gjendje të freskët, por edhe si i konzervuar në forma të ndryshme. Më mirë është kur konzervohet pa aditive, sheqer dhe ngjyra artificiale, dhe përpunohet në mënyrë mekanike, pa nxehje. Nëse përgatitet në kombinim me vaj uliri, konsiderohet si eliksir i vërtetë. 

 Është interesant se është i shëndetshëm edhe në gjendje të gatuar (përgatitur), sepse gjatë përgatitjes, shfrytëzueshmëria e likpenit rritet, nuk zvogëlohet.

 

500 ml lëng domateje në ditë mjaftojnë që të fitohen dobitë nga likopeni. Një gotë në ditë, konsumi i rregullt i domates në ushqim ka potencial të madh që të na bëj më të shëndoshë dhe më të ri.

 

Broziloku(Ociumum basilicum) është bimë njëvjeçare e cila rritet 30-40cm dhe ka erë të këndshme, aromë magjike dhe pamje të bukur. Fjala brozlok buron nga fjala greke bazilikon, që don të thotë bimë mbretërore. Gjethet kanë formë ovale, kurse lulet janë të bardha, të kuqeose të verdha në klasat më të larta të bimës. Kultivohet si bimë e kopshtit në vende me diell dhe në tokën humus. Është shumë e ndjeshme ndaj temperaturave të ulëta prandaj nuk duron ujin e ftohtë për vaditje. Sot në botë njihen pothuaj 60 lloje të ndryshme të brozilokut.

 
Përbërja
Broziloku përmban vaj eterik, tanine, glikozide, sapunine, acid askorbik. Vaji eterik përmban; eutenol, cineol, havikol metil, kamfor, kurse në farë gjendet; karoten, rutin dhe trigliceride.
Është i pasur me antioksidanse madje më shumë me beta karoten. Në brozilok ka sasira të rëndësihme të vitaminës B6 dhe magnez. 
 
Përbërja mjekuese
Përveç erës së këndshme, aromës dhe shijes, broziloku ka edhe ndikime shëruese. Popujt e lashtë besonin se broziloku ka ndikim pozitiv te i tërë trupi dhe shpirti, kurse studimet bashkëkohore e vërtetojnë atë. Broziloku është antioksidans i fuqishëm. Antioksidanset që i përmban bima e ruajnë trupin nga dëmtimet e shkaktuara nga radikalet e lira, e pengojnë paraqitjen e disa llojeve të kancerit. Broziloku është i dobishëm te sëmundjet e mushkrive të bardha. Me sukses aplikohet edhe për trajtimin e shumë sëmundjeve të traktit urinar, ndezje së veshkëve ose urinimit me dhimbje. Më shumë studime tregojnë se ka ndikim pozitiv te sistemi imuntar i neriut. Gjethet e freksëta dhe vaji i brozilokut kanë ndikim antibakterial dhe antiseptik. Broziloku mund të përdoret edhe në mënyrë lokale, ku gjethet e freskëta vendosen mbi plagën dhe pengojnë infeksione bakteriale. Poashtu përdoret edhe për shërimin e problemeve me stomakun, ngërçeve dhe fryrjes së stomakut.  Broziloku është mjet shumë i njohur për qetësim, për trajtimin e pagjumësisë. Ndikim pozitiv te shëndeti mental sepse ka ndikim qetësues prandaj edhe rekomandohet gjatë stresit dhe tensionit. E përmirëson koncentrimin dhe kujtesën.
 

Si erëzë në kuzhinë
Gjethet aromatike përdoren në shumë kuzhina për përgatitjen e shumë ushqimeve. Që të ruhet shija e brozilokut, në ushqim duhet të shtohet në fund të gatimit. Gjithmonë kur mundemi, mirë është të përdorim brozilok të freskët, sepse ka shije më i intenzive se sa broziloku i thatë.
Bima famën e saj në kuzhinë e ka fituar nga salca e njohur Pestoqë bëhet nga broziloku, pinjolet, vaj ulliri dhe parmezan. Por për shkak se te ne pinjoletpraktikisht nuk mund të gjenden, si alternativ mund të përdoren farat e lulediellit.Broziloku përdoret si erëzë ose si shtojcë në shumë sallata.
 
Më mirë është kur përdoret i pastër, edhepse mund të përdoret edhe i thatë dhe i ngrirë. Broziloku i thatë humb shumë nga aroma tij, prandaj shumë më mirë të ngrihet (i grirë, ta përzieni me pak ujë ose vaj dhe ta ngrini në enë plastike për kube akulli). Përpunimi termik poashtu e shkatron shijen për këtë shkak borziloku duhet të shtohet në fund të gatimit.
 
 

Çaj nga broziloku
Pritni gjethet e brozilokut dhe spërkatni me ujë të nxeht, lërni të qëndrojnë pothuaj 8 minuta dhe pastaj kulloni brumin.
Çaji duhet të konsumohet pa sheqer, dy tre herë në ditë nga një gotë. Mund ta ëmbëlsoni me mjaltë, por vetëm për sëmundje të mushkërive të bardha dhe kollitje.
 
 
Për gjumë të qetë
Një lugë brozilok zijhet 10 minuta në 2/5 decilitra ujë. E lëmë të qëndron 10 minuta. Pastaj çaji kullohet dhe pihet me gllënka të vogla.pa sheqer para gjumit.
 
Çaji i përgatitur nga broziloku ju ndihmon nënave me gjidhënie që ta rrisin prodhimin e qumështit!!! 
 

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin