Подбел

Подбелот е лек од античко време,  најмногу распространетаво Европа, Азија, Северна Америка и Северна Африка.

Подбелот содржи витамин Ц, провитамин А и јагленохидрати од групата на моносахариди. Ги стимулира, ја зајакнува нивната функција, делува антитусично односно ја смирува кашлицата.

Има докажано антибактериско дејство. Затоа денеска после сè што е откриено за подбелот тој се користи за лекување на хроничен бронхитис, енфизем, воспалени крајници, бронхијална астма, намалува оток, ја намалува болката и го смирува воспалението.
Големата концентрација на слузни материи го прави подбелот како добар лек за стомачни заболувања и тоа гастритис, чир на желудникот, чир на дванаесетпалачно црево, воспаление на тенкото црево и колитис на дебелото црево.. Локално лекови од подбел се користат за лекување на рани, чиреви, опекотини и тоа во форма на облози или за испирање или обложување само со столчени листови.
Влегува во составот на медицински чаеви за градни и стомачни заболувања.

Овчарската торбичка  латински Capsella Bursa – Pastorisкај народот е позната и како русомачка, ме сака-не ме сака, бабини гниди или Моминска трева. Расте по ливадите, покрај патиштата, полињата и градините.

 

Овчарката торбичка представува  едногодишно или двегодишно зелјесто растение , кое расте до 50 см, стеблото е исправено, слабо разгрането, листовите по основата му се покрупни и пересто се разделени и градат розета, а по должината на стеблото се ситно, долгнавести, шилести и по рабовите се цели.

На гораната старана од стеблото се сместени цевтовите кои се бели и ситни, со различна старост, на врвот се наоѓаат пипки, а под нив отворени цветови. Плодовите се тркалезни и лушпести, кои што кога ќе созреат пукаат и од нивната внатрешност паѓаат бројни, ситни, семиња, со помош на кои оваа билка се расејува.

Цвета од март до ноември , а лековит дел од растението представува надземниот дел (Bursa pastoris herba), кој се бере додека билката е млада, затоа што тогаш е најлековита, а тоа е во периодот од рана пролет до доцна есен. Растението нема мирис, а вкусот е малку лут, кој потекнува од сулфурните хетерозиди кои ги содржи.

 

Лековити компоненти
 

Освен хетерозиди, овој надземен дел на растението содржи други компоненти како што се органски бази тирамин, ацетил-холин, инозитол, танини, разни органски киселини, сапонозиди, витамин Ц и друго.

 

Употреба

 

Овчарската торбичка представува една од најпознатите хемостатски билки и неговата примена во народната медицина е голема.

Се применува при различни видови на крварења , вклучително и крварења на некој од внатрешните органи кога чајот од овчарска торбичка е вистинското решение. Во оваа насока може да се  употребува и помага за спречување на крварење на белите дробови, бубрезите, желудникот, цревата, матката, носот или при вадење на заб. 

 

Се употребува при менстриуални крварења и неуредна менструација, како и за спречување на крварењето при мокрење.

Помага и при хемороиди, камен во бубрезите, воспаление на мочниот меур и црниот дроб.

Оваа билка има антивоспалително дејство и ги зајакнува ѕидовите на крвните садови.

 

Исто така се употребува и за лекување на тумори (фиброма) на матката, за регулирање на крвниот притисок ( и за висок и за низок притисок). Може да се употребува за болести на мускулите, зглобовите , слабости на мускулите на завршното дебело црево, пролапс (испаѓање на дебелото црево), матка и кила.

 

 Се употребува во форма на чај, облоги, купки и тинктура.

За подготвка на чај се употребува надземниот дел на билката и тоа: листовите, цветовите и плодовите. Во 500 мл зовриена вода се оставаат да киснат 2 лажици од овчарската торбичка, при што садот се покрива и се остава да одстои од 10 минути до 2 часа. Во текот на денот не треба да се пијат повеќе од 500 мл, и при тоа оваа количина потребно е да биде поделена на повеќе делови во текот на денот.

 

Нејзиното конзумирање без потреба може да има негативни последици и треба да напоменеме дека чај од овчарска торбичка не смеат да конзумираат бремени жени.

Најчесто се користи во комбинација со други билки, при што се подобрува аромата и вкусот. 

 

Може да се комбинира со троскот, камилица и бела имела, потоа со ајдучка трева, и кора од даб. Исто така  се комбинира со нане, камилица, цвет од невен, коњско опавче и брезов лист  при крварења на бубрезите, додека  пак во комбинација со вркут одлично ги ублажува гинеколошките проблеми.

Праската ( lat. Prunus persica) е вкусно и многу здраво овошје, популарно во секој агол на Светот. Потекнува од Северо-западна Кина, каде што биле пронајдени првите траги од нејзиното одгледување a се омилени и се јадат ширум целиот свет. 

Не само што се популарни како овошје, во многу Азиски култури имаат и посебно симболично и културолошко значење претставувајќи симбол на бесмртност и долговечност.

 

Праска или нектарина?

Праската и нектарината се ист вид на овошје кои го имаат истото име во ботаниката. Всушност, овие два вида овошја можат да растат на едно исто дрво! Тие се практично исти, изгледаат исто, освен што праската е „влакнеста“, a нектарината е „мазна“.

Во нашите региони, праски може да се јадат од почетокот на јуни до крајот на септември. Постојат повеќе од 2.000 видови праски, кои обично се заоблени, влакнести, црвеникаво обоени. Претставуваат освежувачко овошје, бидејќи содржат 80-90% вода во својост состав.

Сочните и благи праски се овошје на кое тешко може да се одолее а исто така претставуваат и повеќе од вистинска ризница на витамини и корисни состојки.

 

Извор на важни нутриенти:

Ова сочно овошје е одличен извор на многу важни нутриенти. Најзастапени витамини се: А,Ц, Е, К и Б3. Од минерали најзастапени се: калиум, бакар, манган, магнезиум, железо, калциум, фосфор и селен.

Содржи фолати, хлорогенска кислеина, каротеноиди, рутин, кверцетин, диететски влакна, јаглехидрати и мала количина на протеини и масти.

 

Благодет за организмот
 

Благодарение на силните антиоксиданси - витамин Ц и Е - праската може да биде од големо значење во одржувањето на здрав органзизам. Освен тоа витамин Ц, помага во борбата против алергии, вирусни и бактериски инфекции, болести на дишните патишта и низа други заболувања.

Присутниот витамин Е, особено е важен за превенција на создавање на артериски плак, артериско стеснување и развој на атеросклероза.

Благодарение на Витамин Б2, плодовите на праската се одличен сојузник за добар вид и убава и здрава кожа.

Високите концентрации на калиум во плодот од праска се заслужени за спречување на заболувања на бубрезите како и за превенција на појава на чир на желудник.

Диететските влакна во овие вкусни плодови учествуваат во детоксикација на организмот, зачувување на здравјето на срцето и крвните садови, помагаат во регулација на шеќерот во крвта и овозможуваат подобро варење на храната.

Биофлавоноидот рутин ги зајакнува капиларите, помага во отстранување на проширени вени, го намалува „лошиот“ LDL холестерол и на тој начин го намалува ризикот од појава на срцеви заболувања.

 

Конзумирањето на ова вкусно носи повеке здравствени придобивки меѓу кои

 

 

Здраво срце
 

Диететските влакна, калиумот, витамин Ц и колинот во праската позитивно влијаат врз здравјето на срцето

 

Го намалува холестеролот

Редовно конзумирање на праски, може да помогне во контролата на високиот холестерол, кој претставува ризик фактор за појава на васкуларни и кардијални заболувања. Праската содржи фенолни соединенија кои спречуваат појава на LDL холестерол.

 

Добро ментално здравје
 

Недостатокот на магнезиум во организмот може негативно да се одрази на функцијата на средниот мозок. Присуството на магнезиумот во праската го  смирува нервниот систем, ги опушта мускулите, го ублажува немирот, анксиозноста и спречува стрес и депресија.

Бројни студии покажале дека внесувањето на храна богата со магнезиум и Б-комплекс позитивно влијаат врз хиперактивно растројство кај децата.

 

Ги заштитува очите
 

Бета-каротенот е одговорен за здравјето на очите,  а праската содржи големи количини од овој црвено-портокалов пигмент. Бета-каротенот познат како провитамин А е значаен бидејќи по потреба преминува во ретинол (витамин А), кој во големи количини во организмот делува како антиоксиданс. Овој провитамин исто така ја  негува и заштитува мрежницата на окото од слободните радикали, спречува појава на катаракта и сенилна макуларна дегенерација.

 

Помага во бременоста
 

Присутноста на широкиот распон на витамини и минерали во праската е причина оваа намирница да е значајна за конзумирање во текот на бременоста. Содржат миералите кои помагаат во отстанувањето на болките во мускулите , кои се честа појава во текот на бременоста . Витаминот Ц придонесува за здрав развој на коските, забите, кожата, мускулите и крвните садови кај бебето. Исто така е значаен за апсорпцијата на железото, кое е многу важно во текот на бременоста. Фолатите присутни во праската поттикнуваат правилен развој на срцето, мозокот и скелетот на фетусот.

 

Здрав метаболизам и вита линија
 

Праските содржат многу мала количина на калориии, па затоа се сметаат за одичен сојузник за намалување на килограмите. 

Со внесување на една праска во органимот, се внесуваат 60 калории, а истовремено организмот се снабдува со богата нутритивна содржина. Хлорогенскaата киселина, соединение кое е присутно во некои видови на овошје и зеленчук,а присутна и во праските, докажано е дека промовира согорувањето на маснотиите во телото и на тој начин придонесува губење на тежината. Диететските влакна во ова вкусно овошје, покрај што обезбедува чувство на ситост исто така го регулира и нивото на шеќер во крвта и на тој начин спречува создавање на масни наслаги. 

Заменете го Вашиот десерт, со ова вкусно и здраво овошје!

 

Ја одржува убавината на кожата
 

Витаминот Ц игра важна улога во формирањето на колагенот- протеин чиј недостаток посебно негативно влијае врз кожата.

Овој витамин, доколку се конзумира во својот природен облик (по пат на одредени намирници, како што се праските) или доколку се нанесува на кожата локално, може значително да ги намали брчките, да превенира оштетувања на кожата предизвикани од сонце како и да ја подобрат целосната структура на кожата.

Витамин Е, присутен во ова овошје ја штити и хидрира кожата и допринесува за нејзино побрзо опоравување на оштетувања предизвикани од слободните радикали.

Витаминот А исто така ја навлажнува кожата, ја подобрува нејзината текстура, ги забавува знаците на стареење и придонесува за свеж и здрав изглед на кожата.

 

Праските и нектарините се ислучително добри за здравјето и зачувување на виткоста, поради тоа потребно е овој прекрасен, сензуален и вкусен плод почесто да се конзумира, а посебно се препорачува во топлите летни денови.

 
 
 
 

Црница

Црницата е едно од најслатките овошја, како и едно од омилените овошја токму поради благиот вкус. Денес, сè помалку се користи и се наоѓа на нашите трпези, иако се познати нејзините лековити и хранливи вредности. Претставува значаен дар од природата кој може да се користи и во форма на сушени плодови.

Постојат 3 вида црница и тоа бела, црна и црвена – но во светот се наоѓаат и голем број други видови. Видовите црница, пред сè, се разликуваат во бојата, а делумно и во лековитите својства. Интересно е тоа што кај ова овошје, лековити се сите делови од самото растение, што дава многу придобивки при лекување на разни болести. Содржи голем број витамини: Ц, А, К, Б, магнезиум, железо и количество антиоксиданти и антицијаниди.

МОРКОВ

Морковот, или на латински Daucus carota,е двогодишна коренеста намирница која припаѓа на фамилијата Umbelliferae,распространета во природата во голем број подвидови и вариетети. Морковот е познат кај народот повеќе од 5.000 години, како зеленчук и како лек. Се смета дека потекнува од Иран или од Авганистан, а денес се одгледува и се консумира во текот на целата година насекаде низ светот.

Морковот е добар извор на витамин А, диететски влакна, витамин К и витамин Ц. Освен тоа, во морковот може да се најде и витамин Б6, биотин, фолна киселина (витамин В9), тијамин (витамин Б1), магнезиум, калиум, манган, молибден, железо, фосфор, витамин Б3, витамин Е и цинк. 

Исто така, морковот содржи и фитохемикалии кои делуваат како антиоксиданти:

- Бета-каротин и алфа-каротин, каротеноиди кои нашето тело ги претвора во витамин А, кој е важен за работата на имунолошкиот систем, ги одржува здрави клетките и активира ензими.

- Лутелоин, флавоноид кој покажува антиоксидантско дејство, антиинфламаторно и антивоспалително дејство.

 
Здравствени ефекти

Најголемиот број на благотворните својства на морковот, потекнуваат од неговото богатство во својот состав – бета-каротинот и диететските влакна. Тој ја зголемува природната одбранбена отпорност на организмот, односно го зајакнува имунитетот. На тој начин, морковот е природен лек кој помага при многу заболувања и патолошки состојби.

Го подобрува видот

Еден од главните епитети кои му се препишуваат на морковот, е неговото позитивно влијание на видот и очите. Овој ефект е оправдан поради големата концентрација на бета-каротин во неговиот состав. Исто така, бета-каротинот го намалува ризикот од појава на макуларна дегенерација.

Го намалува ризикот од појава на карцином

Истражувањата покажале дека со консумирање намирници кои се богати со бета-каротин, како што е морковот, се намалува ризикот од појава на рак на бели дробови, дојка, дебело црево и рак на усната шуплина. Исто така, докажано е дека го намалува ризикот од појава на рак на грлото на матката и рак на простатата.

Го забавува стареењето
Високата концентрација на бета-каротин, кој има антиоксидантско дејство, го забавува стареењето. Консумирањето сок од моркови може да биде вистински еликсир за долговечност.

За здрава кожа
Витаминот А и антиоксидантите во морковот ја штитат кожата од штетното влијание на сонцето. Недостатокот на витамин А поведува до сушење и луштење на кожата, кршливост на ноктите и косата. Овој витамин спречува и предвремена појава на брчки, акни, сува кожа, црвенило и нееднаков тонус на кожата.

Го намалува ризикот од појава на срцеви заболувања
Истражувањата покажале дека консумирањето намирници кои се богати со каротеноиди еповрзаносо помал ризик од појава на срцеви заболувања. Не треба да заборавиме дека морковот, покрај бета-каротин, содржи алфа-каротин и лутеин. Исто така, со редовната консумација на моркови се намалуваи нивото на холестерол во крвта.

Го прочистува телото од штетни материи
Витаминот А му помага на црниот дроб да ги отстрани токсините од телото. Диететските влакна кои ги има во морковот, пак,помагаат во чистење на дебелото црево и го забрзуваат движењето на отпадните материи.Морковот е богат со алкални елементи што ја прочистуваат и ревитализираат крвта и, во исто време, овозможуваат соодветна рамнотежа на киселините во организмот.

За здрави заби и непца
Сокот од моркови го стимулира создавањето плунка и,на тој начин,помага во отстранувањето на преостанататахрана во забите. Покрај тоа, влакната на морковот делуваат како четка за заби и непца, додека минералите во морковот го спречуваат оштетувањето на забите.

Го намалува ризикот од мозочен удар
Истражувањата спроведени од страна на научниците од универзитетот„Харвард“покажале дека луѓето кои консумираат 5 или повеќе моркови неделно, се помалку подложни на ризик од мозочен удар, отколку луѓетокои јадат само 1 морков месечно.

Купување и чување
Свежите моркови се достапни во текот на целата година. При купување, барајте млади, кревки моркови со светла боја на коренот и со добра цврстина. Избегнувајте ги омекнатите корења, со засеци или мувла. Исто така, избегнувајте ги особено големите корења, затоа што тие се, обично, презреани и не се особено пријатни за јадење.
Морковот чувајте го во фрижидер, каде во добра состојба може да остане и до две недели. 



Интересни факти поврзани со морковите

- Најдобро е морковот да се консумира свеж. На овој начин, телото го храните со калиум, калциум, железо и цинк,кои делумно се губат со готвењето на морковите.

- Морковите прво се одгледувале поради лисјатаи семињата, не поради корените кои сега,во денешно време,се омилена намирница.

- Морковите првично биле бели, виолетови и црни, денешната боја била создадена со селективно одгледување во Холандија, со цел да се оддаде чест на кралското семејство  „House of Orange“.

-Морковите се еден од најдобрите извори на витамин А, кој е важен за здравјето на коските, забите, очите и кожата.

- Морковите содржат и големо количествошеќер, поради што се вистинско уживање, давајќи му повеќе енергија на организмот.

- Во текот на животот, еден човек јаде 10.866 моркови во просек.

- Една чаша млеко, содржи истоколичествокалциум колку и 9 моркови.

 
 
 
 
 
 
Брусницата (Vacciunium macrocarpon) претставува скапоцено и вкусно овошје, по потекло  од Северна Америка, а успешно се одгледува и расте и на нашите простори, каде е сè почеста на пазарите и на полиците на продавниците. Во последно време, сèповеќе се истакнува нејзината лековита моќ, поради што зазема значајно место во превенција и лекување на многу заболувања.

Лековити компоненти
Плодот има горко кисел вкус и топчеста црвена боја, расте грмушесто со висина од околу 25 см. Освен плодот, се употребуваат и лисјата кои, исто така, имаат лековити својства.
Брусницата е одличен извор на флавоноиди, флавоноли и проантоцијаниди. Покрај тоа, содржи високо ниво на витамин Ц, провитамин А (како бета-каротин), витамини од групата Б, калциум, магнезиум, фосфор, калиум и растителни влакна.

Лековити својства
Благодарение на многубројните корисни материи кои ги содржи, го штити организмот од разни болести и, поради тоа, ова растение е во центарот на вниманието на многу експерти од областа на храната и здравјето.

Свежата брусница, сокот од брисница, замрзнатата или сушената брузница е природен антибиотик и антиоксидант, кој ги уништува штетните бактерии во организмот.
Експертите утврдиле дека брусницата е корисна, пред сè, во третман на уринарните инфекции, претставува добар лаксатив, а има и поволно влијание врз работата на простатата. Делотворна е при отежнато мокрење, поради што се препорачува кај мажи со зголемена простата.
Брусницата е богата со простагландини кои се погубни за бактеријата Ешерихија коли, поради што е ефикасна во третман на инфекции предизвикани од овој причинител.
Исто така, дејствува и на уништување на Хеликобактер (бактеријата), која е причинител на чир на желудникот. Најновите истражувања покажуваат дека е делотворна во превенција на појава на чир на желудник предизвикан токму од Хеликобактер пилори. Во 80% од случаите чирот на желудникот се појавува токму како последица од дејството на Х. пилори на слузокожата на желудникот. Процијанидите, кои се присутни во составот на брусницата, го спречуваат врзувањето на бактеријата за желудочниот ѕид и, на тој начин, превенираат од оштетувања.

На сличен начин, материите кои ги содржи брусницата позитивно влијаат на усната шуплина и дејствуваат против наслагите на забите.
Бројни истражувања за брусницата покажуваат дека материите наречени полифеноли и исопреноиди значително помагаат во намалување на ризиокот од карцином, особено се ефективни протов рак на дојката и матката.
Исто така, го намалуваат ризикот од појава на карцином, како што е рак на градите и на дебелото црево.
Благодарение на способноста да блокира одредени оксидациски процеси, брусницата го чува срцето и има поволни ефекти врз целиот кардиоваскуларен систем. Помага во превенција од артериосклероза.
Помага и при контрола на шеќерот во крвта поради содржината на манган. 1 шолја сок од брусница помага при регулирање на шеќерот во крвта кај пациенти со дијабетес 2. (пациентите со дијабетес треба да внимаваат да не внесуваат преработена брусница со дополнителни шеќери).
Во период кога настинките напаѓаат, брусницата е одличен чувар од нив, а сето тоа е поради големото количество на витамин Ц што го содржи, кој помага во заштита на имунитетот и помага во спречување на настинките.

Борец против вишок килограми
Брусницата е борец против килограмите: 1 шолја брусница содржи околу 16% од препорачаната дневна доза на природни влакна, или околу 4 грама. Тоа помага да го победиме апетитот, а го спречува и прејадувањето. Додека поради природните влакна овозможува движење на храната низ дигестивниот систем, што, исто така, ја намалува и подуеноста.

Внимавајте на изборот
Во комерцијални цели се произведува сок кој најчесто содржи шеќер. Сепак, ваквиот сок нема позитивно дејство токму заради додадената содржина на шеќер.
Некои од драгоцените хранливи состојки се задржуваат и при преработката во џемови, сокови, пити и слатки, но, сепак, најпожелно е да се консумира свежа или сушена, со цел организмот да ги користи што повеќе здравите материи и да не се внесуваат додатни шеќери или конзерванси.
Од брусницата се приготвуваат и доста слатки, џемови,пекмез, пити, благи и сл.
Чист 100% сок од брусница може да се најде во продавниците за здрава храна. 

Чај од брусница
Чајот од брусница најчесто се користи за лекување на органите за мокрење, се употребува при грчеви на меурот и при воспаление на бубрезите, помага и кај луѓе што патат од гихт и од реума.
Доколку не е поинаку пропишано на амбалажата, чајот се приготвува на следниот начин:
-       Една кафена лажичка или филтер ќесичка се потопува во 0,2 л жешка вода, се поклопува и се остава да отстои 5-10 минути, се процедува и се пие.

300 млсок од брусница дневно, докажано ја намалува честотата на појава на уринарни инфекции за 80%.

Тегавец

Тегавецот (лат. Plantago) е уште една популарна билка, со значајно место во народната и алтернативната медицина. Поради неговителековити својства,бил ценет уште одамна, а се сретнува насекаде:во дворови, ливади и шуми, иако расте во специфични услови, поради што бара големо количество дожд, освен во сушниот период. Во својот составсодржи голем број корисни материи,како танин, флавоноиди, калиум, цинк и сапонини. Особено е познат по неговотодиуретичко и антисептичко дејство, како и по позитивните ефекти кај заболувања на респираторниот систем.
 
Заедно со медот претставува одлична комбинација за лекување на бронхитис, а комбинацијата која вклучува и темјан и мајчина душица е најпрепорачлива за проблеми со дишните патишта.

Киселец

Достигнува височина од еден метар, со длабоко развиени корени во земјата. Лисјатаму се со издолжена форма, а стеблото е исправено, избраздено по целата должина и може да се јаде. Киселецот потекнува од Европа и најчесто расте по влажни ливади, пасишта и подрачја обраснати со трева. Се наоѓа и покрај потоци и шумски чистини. Се одгледува и во домашни градини. Во исхранатасе користат пролетнителисја.Најдобро е да се берат кога стеблото сè уште не е целосно развиено (март-мај), а може да се берат и во есен. Лисјата имаат пријатен кисел и освежувачки вкус.

Многу народи ги берат за јадење и поради тоа киселецот е едно од најпопуларните диви зеленчукови растенија. Се употребува во подготовка на супи и салати, а од семето може да се меле брашно. Во народната медицина се користи како лек против скорбут.

За Нас

Ваш Аптекар, наменето да ги задоволи вашите потреби за квалитетни информации во врска со употребата на лековите и другите средства кои ги земате во аптеките. Ние се грижиме за вашето здравје и ќе ви обезбедиме интересни содржини кои директно ќе влијаат врз вашиот приод кон лекувањето и начинот на живот воопшто.

Следете не на Facebook

Newsletter

Внесете ја вашата е-пошта и навремено дознајте за сите новости и информации поврзани со Ваш Аптекар.