Хибискусот е една од најраспространетите  билки на земјата. Постои во повеќе бои и големини, а во Европа бил донесен во текот на 1731 година. Постојат околу 130-150 видовихинискус, меѓу кои Hibiscus syriacus, кој има ситен цвет и е најчесто користен како жива ограда, Hibiscus rosa-siensis кој е популарен како домашна билка, додека пак Hibiscus sabdariffa е видот од кој се прави познат чај од хибискус.

Многу повеќе од егзотична билка
За многумина тоа е само уште еден цвет во нивните градини.Градините во Азија се полни со цвеќиња од хибискус. Во Кина е познат како кинеска роза и представува синоним за богатство. Сепак чајот од хибискус е познат со векови како  пијалок и билка која се употребувала за лекување на многу болести
Така чајот од хибискус  бил познат и меѓу фараоните  и тој се пиел на сите големи прослави , каде што се послужувал за здравица.


 
Состав
Хибискусот содржи лимунска и хибискусна киселина.Од важните компоненти се вбројуваат и антиоксидансите антоцијани, флавоноиди, пектин и фитостерол. Освен тоа содржи и околу значајни количини на железо, ензими, етерични масла  како и аминокиселини важни за човековиот организам.

Лековити својства
Чајот од хибискус  е освежителен напиток со киселкаст вкус кој се должи на лимонската киселина во неговиот состав. Не содржи кофеин и теин, заради што е погоден како чај за релаксација и опуштње. 
Чајот од хибускус е вистинска ризница на витамин Ц и антиоксиданси па е одличн природен лек против настинка, кашлица, грип и треска.
Хибискусот има поволен ефект кога станува збор за следните симптоми : губење на апетит, запек, вознемирен стомак, задршка на течности, срцеви заболувања, намален имунитет, нервни нарушувања, несоница, површни рани.
Ги ублажува грчевите во стомакот и матката, и служи како благ диуретик. Тоа е особено важно за болните од срце и бубрези, затоа што во тие органи се задржува најмногу течности,
Помага при пореметена циркулација, нессоница, површински рани, го освежува здивот.
Поради големата количина на флавоноиди, помага при детоскикација и го заштитува црниот дроб од отрови, го забрзува метаболизмот и ја подобрува работата на штитната жлезда,
Добар е за третирање на покачен крвен притисок. Овој ефект е добро познат и поткрепен со многу научни истражувања.Шоља чај од хибискус три пати на ден може значително да помогне во стабилизирање на крвниот притисок секако без утврдени негативни ефекти. Сепак за да се постигне овој ефект потребно е чајот да се конзумира редовно во текот на неколлу недели
Едно од најпознатите својства на хибискусот е ефектот на разладување на организмот заради што е особено пошуларен напиток за летните жештини. Се користи и како спортски напиток за ублажување на шедта и за таа цел се користи разладен. 

Мерки на претпазливост
 
Конзумирање на хибискус не се препорачува за време на бременост, поради тоа што хибискусот ја поттикнува менструацијата и може да доведе до спонтан абортус . Исто така не се знае безбедноста од користење на хибискусот за време на доењето, па поради тоа не се препорачува да се конзумира за време на доење.
Хибискусот не треба да се употребува заедно за парацетамолот (ацетаминофенот), поради тоа што го намалува неговиот ефект.



Чај од хибискус :
Една чајна лажица од сув цвет од хибискус прелијте со  200 мл врела вода. Оставете да отстои 15 тина минитуии и процедете.По желба додадете мед и цеден лимон. Промешајте и уживајте.

Ладен чај
3 шољи чај од хибискус,  1 шоља сок од портокал и ¼ сок од лимета. Промешајте ги состојките, по желба нарендајте малку ѓумбир и послужете со коцки мраз.
 
 
 
 
 
 
 
 

РУКОЛА

 

Руколата (лат. Eruca sativa) е вкусен лиснат зеленчук кој лесно се одгледува, а воедно ја штити градината од разни штетници, 

 

Состав и лековитост на руколата

Руколата е нискокалорично  растение кое во 100 г содржи само 10 калории, а изобилува со витамините А, Ц, К, рибофлавин и фолна киселина, но и со калциум, магнезиум, бакар, железо, цинк и калиум. Една порција рукола носи 83% од дневната потреба на човекот за витамин К, но и 38% од препорачаната дневна доза витамин А. Магнезиумот и цинкот се исто така дел од богатиот нутритивен составКако и поголемиот дел на останатите зелени лиснати зеленчуци, руколата изобилува со антиоксиданти, го чисти црниот дроб и е идеална за пролетна детоксификација. Руколата е богата со хлорофил и соединенија на сулфур кои го помагаат чистењето на организмот на клеточно ниво. Погодна е и за келатна терапија, која се припишува за исфрлување на тешките метали од организмот. 

ПАПАЈА

Папаја е плод на дрво кое расте во тропските региони на Централна и Јужна Америка. Плодот е голем, а кога е зрел, е жолтеникав или темно црвен. Со вкус наликува на ананас и праска. Интересен е податокот дека постои машко и женско дрво.

 

Папајата е богата со биолошки активни соединенија од кои главна компонента е папаин. Концентрација на активни супстанци варира, во завист од делот на растението. Екстракт од сушени лисја од папаја има антиканцероген ефект, и тоа против широк спектар на тумори, вклучујајќи ги рак на грлото на матката, градите, црниот дроб, белите дробови и панкреасот. Плодот може да се јаде свеж и како суво овошје. Богат извор на витамини А и Ц и калциум, го подобрува варењето на храната и го чува имунолошкиот систем. 

Каранфилчето (Eugenia caryophylatta Thunb.) претставува исушена цветна пупка од тропско дрво, кое повеќе од 2000 години се употребува како зачин и како лек. 
Растението расте високо и до 20 метри, со крупни, издолжени листови и со бели цветови. Цветовите се собираат кога чашката е обоена црвено и се сушат на сонце покриени со листови од растението, при што ја добиваат таа карактеристична црвено-кафеава боја. Мирисот на каранфилчето е јак, специфичен и пријатен, додека вкусот е ароматичен и лут.
 
Во кулинарството
Поради својата карактеристична арома, каранфилчето наоѓа широка примена во кулинарството како зачин. Се употребува при подготовка на многу колачи, јадења и напивки. Најмногу се поврзува со вареното вино, кое речиси не може да се замисли без каранфилче.
 
Состав и дејство
Каранфилчето е богато со етерично масло (15-20%), со еугенол, флавоноиди, танини, фенолни киселини, масно масло и други компоненти. Поради ваквиот состав, на каранфилчето му се препишуваат следните особини: антивоспалително, аналгетско, антиоксидантски, антикоагулационо и локално аналгетско дејство.
Најчесто се употребува за олеснување на стомачните тегоби, за гасови, за дијареја и за повраќање. Го подобрува варењето на храната, го забрзува метаболизмот и ја подобрува функцијата на црниот дроб, а го подобрува и апетитот.
Многу честа и значајна е неговата употреба при воспаленија на усната празнина и гингивата, токму поради неговото аналгетско, антисептично и анестетичко дејство.
 
За дентално и орално здравје

Антибакетриското и антивирусното дејство се препишуваат на присуството на еугенолот, кој се употребува во стоматологијата и делува смирувачки на забоболката. Со масло од каранфилчето се масира вилицата и за 10-15 минути болката треба да престане. Исто така, на болното место може да се стави памук натопен во масло од каранфилче и така да се држи неколку секунди, а забоболката може да исчезне за многу кратко време.
Покрај ова, се употребува и како освежувач на здивот доколку се грицка или како средство за гаргара со неколку капки масло од каранфилче додадени во вода. Вака употребено, освен за освежување на здивот, спречува развој на бактерии во усната шуплина и е одлично за одржување на севкупна орална и дентална хигиена и здравје.
 
Природен афродизијак
Поради благородното дејство на циркулацијата, чајот од каранфилче се употребува како природен афродизијак. Во 2 дл вода се потопуваат 4 каранфилчиња, поклопени се оставаат да отстојат 15 минути, се процедува и се додава цимет. Се пие свежо подготвен.
 


За регулирање на шеќерот во крвта

Каранфилчето може да се употребува и за регулирање на шеќерот во крвта и за слабеење во комбинација со цимет: Цимет (2 стапчиња) и каранфилчето (30 г) се ставаат во 5 л вода и се оставаат така да отстојат 4-5 дена во фрижидер. Напивката се консумира наутро или навечер на празен стомак, а дозирањето е 100 мл. Откако ќе се испијат 3 дози од напивката, се прави пауза од 15 дена. 
 
Каранфилчето, исто така, го јакне и имунитетот, а има и широка примена во производството на парфеми, сапуни, пасти за заби. 
 
Маслото од каранфилче може да го подготвиме и сами
Во тегла се става ¼ цели каранфилчиња и се прелива  со 1 шолја маслиново масло, се остава да отстои 24 часа на собна температура и потоа се процедува. Маслото кое се добива, се чува затворено во тегла и во фрижидер.
 
Бидете внимателни:

Честата употреба на каранфилчето може да предизвика оштетувања и иритација на непцата. Еугенолот го забавува згрутчувањето на крвта, па поради тоа, доколку се употребува во комбинација со антикоагуланси, се зголемуваат шансите за појава на модринки и крвавења.
 
Иако кај нас е најпознат како зачин, каранфилчето има и изразени лековити својства. Покрај силното антимикробно дејство,каранфилчето поседува и антисептично дејство, со што помага при забоболка и при воспаленијана непцето. Се користи и за подобрување на работата на желудникот и за олеснување на дигестивнитепроблеми, како гасови, мачнина, повраќање и дијареја.

ПРОСО

Хранлива и лековита безглутенска житарка богата со скроб. Одличен извор на протеини, витамини А и Б (особено Б1 и Б2) и минерали како железо, магнезиум и фосфор. Просото го прочистува организмот и игра улога во одржување на неговата ацидо-базна рамнотежа, ја регулира дигестијата, го јакне имунитетот и ги зајакнува косата и ноктите. Минералниот состав на просото позитивно делува на работата на нервниот систем, па затоа се препорачува кај лица со физичка и психичка исцрпеност, кај трудници и доилки, а, исто така, е значително погоден и за луѓе кои боледуваат од артритис.

Плодот на маракујата е кругол или овален. Зрелиот плод има жолта или темновиолетова боја и има мека, односно малку тврда внатрешност со бројни семки. Плодот може да се јаде или од него да се исцеди сок. Сокот често се додава на друго овошје за засилување на аромата.

Плодовите содржат лимонова и јаболкова киселина, амилопектин, флавоноиди, корисни масла и витамин Ц. Исто така, содржат и витамин Б6, како и железо, калиум и влакна. Од семките на маракујата се добива масло кое содржи линолна киселина, олеинска киселина и палмитинска киселина. Наоѓа различни примени во производството на козметиката и во исхраната. Јужноамериканските Индијанци добро ја познавале маракујата како лековита билка, па често се употребувала во бразилската народна медицина.
Смарагдно задоволство соуникатен и карактеристичен тропски вкус, идеален во овие студени зимски денови. Потекнува од Кина, каде го нарекуваат „yang tao“,и, некаде на  почетокот на 20. век, мисионерите го пренесуваат во Нов Зеланд, од каде полека се шири низ целата планета. 
 
Кивито е повеќегодишно листопадно растение со широки темнозелени лисја. Плодот е месест, јајцевиден со кафеава влакнеста кора. Има интензивен сочен вкус, со црни семки за кои нутриционистите тврдат дека претставуваат една од најздравите состојки, поради што овој плод го нарекуваат и „суперовошје“. 
 
Кивито, според содржината на диететски влакна, зад себе го остава јаболкото, има поголемо количество витамин Ц од портокалот, а во категоријата на овошја богати со калиум, ја надминува и бананата.

За што сè е корисно?


Едноставната мешавина на фитонутриенти, витамини и минерали во ова ароматично овошје претставува одличен извор за зајакнување на имунитетот, за намалување на нивоата на холестерол, за исфрлање на токсините од организмот, како и за заштита и за здравје на кожата.

Подобрување на симптомите на астма и останати респираторни состојби

Поради високата содржина на антиоксиданти и на витамин Ц, кивито има  значајна улога во контролирање и подобрување на симптомите на астма, воедно подобрувајќи ја и респираторната опструкција при настинка кај деца. Консумирањето киви може да помогне во смирување на кашлицата и надразнетата слузница на носот, како и во подобрување на симптомите на хронична кашлица.

Заштита и подобрена функција на дигестивниот систем

Кивито има значајна улога во одржувањето нормална функција на дигестивниот систем. Во својот состав содржи голем број растителни влакна кои ја потпомагаат дигестијата на храната, а воедно и придонесува за подобрување на симптомите на констипација. Одделни состојки стимулираат лачење на пробиотски бактерии во дебелото црево, го спречуваат размножувањето на Escherichia Coli,со што овозможуваат и поддржуваат нормална бактериска флора во дигестивниот тракт.

За подобар имун систем

Консумирањето киви,, особено во зимскиот период, е од голема важност заради користа која ја има во зајакнувањето на имуниот систем. Потврдено е дека кивијата содржат состојки кои имаат антибактериски, антифунгален и антиинфламаторен ефект, кои се примарни одбранбени механизми во случај на сезонски настинки и грип.

Намирница и за дијабетичари

Најголем број од овошјата кои се користат во секојдневната исхрана содржат шеќери кои може да направат дисбаланс во нивоата на шеќер во крвта кај пациенти со дијабетес. Кивито е безбедно овошје коешто може да го консумираат дијабетичари поради нискиот гликемичен индекс. Покрај ова, содржат голем број растителни влакна кои ја намалуваат апсорпцијата на шеќери низ тенкото црево. Овој ефект кивијата го имаат кога се консумираат заедно и со други овошја и намирници што содржат шеќери, поради што е препорачливо да бидат дел од секојдневниот појадок кај оваа група пациенти.

Позитивни ефекти врз кардиоваскуларниот систем

Секојдневното консумирање киви има позитивен ефект врз функцијата на кардиоваскуларниот систем поради својствата на некои од состојките кои ги содржи. Дејството на овие состојки се споредува со она на аспиринот, односно, го намалува ризикот од згрутчување на крвта, а со тоа се обезбедува подобар проток на крвта низ крвните садови и намалување на ризикот од кардиоваскуларни болести и атеросклероза. 
Високите количества витамин Ц, витамин Е и калиум придонесуваат за одржување на кардиоваскуларното здравје преку намалување на триглицеридите во крвта и зајакнување на срцевата функција.

За добар вид
Антиоксидантското дејство на витамините А, Ц и Е докажува дека кивијата го намалуваат ризикот за појава на старечка макуларна дегенерација, која е главна причина за губење на видот кај постарите лица. Кивијата содржат лутеин и зеаксантин кои природно ги има и во човековото око, поради што секојдневната нивна консумација придонесува за зајакнување и подобрување на видот, намалена инциденца од развој на катаракта и останати состојби поврзани со видот.

Позитивен ефект врз здравјето кај трудници
Кивито во својот состав содржи фолна киселина која е значајна за одржување на правилен развој на мозочната и когнитивната функција на фетусот кај трудници. Останати витални нутриенти како витамин Ц, витамин Е и калиум, како и одредени флавоноиди, имаат значаен придонес за целокупното здравје и развој на фетусот.

Кога и како да се употребува

Сезоната на кивија трае од септември до ноември, иако се достапни во текот на целата година. Најквалитетни се во периодот помеѓу август и декември. 
Чувајте ги кивијата во најлонска кеса од 4 до 6 дена за да зазреат. Чувањето во хартиена кеса може значително да го забрза процесот на зреење.
 
При купување, бирајте ги плодовите со неоштетена лушпа, без пропаднати делови или исеченици. Зрелите кивија попуштаат под нежен притисок од палецот. Зрели, траат многу кратко, доколку се чуваат на собна температура. Затоа, чувајте ги во фрижидер.
 
Свежите, вкусни и сочни кивија може да се јадат сами или во комбинација со други овошја. Измијте ги со ладна вода од чешма и нежно излупете ја лушпата со нож. Може да ги пресечете и на половина и содржината да ја јадете со лажичка.  
 
Исто така, се користат за приготвување колачиња, пити, сок и мармалад.

Напивка против настинка
-1 киви, 1 портокал, 1 морков, 1 јаболко,1 банана и 1 лимон, се лупат и се сечкаат на парчиња. Се додава 1-2 лажици мед,а потоа со миксер или со блендер се меле целото овошје. По желба,може да се додаде и вода.
Овој пијалак е исклучително богат со витамини и е одличен против настинки во овие ладни зимски денови.
Се препорачува да се пие наутро!
 
 
 

Чичоката (Heliantus tuberosus) е лековита билка, многу слична на сончогледот, со убав жолт цвет и со стебло кое може да израсне и преку 2 метра височина. Претставува повеќегодишно растение со добро развиен корен во облик на кртола, поради што е позната и како див компир. За разлика од компирот кој содржи скроб, чичоката е богата со инулин кој има улога да го регулира нивото на шеќерот во крвта, поради што е одлична намирница за дијабетичари.

 

Сè почесто чичоката станува задолжителна тема кога станува збор за здрава храна и за здрави и корисни намирници, кои треба да бидат дел од нашето мени.

 

Ризница на витамини, минерали и олигоелементи

Покрај големата нутритивна вредност, чичоката се карактеризира со тоа што има ниска енергетска вредност и богатство од витамини и минерали. Таа е добар извор на калциум и фосфор поради што е корисна во состојби за контрола на крвниот притисок, правилна работа на мускулите и срцето. Покрај ова, чичоката содржи значајни концентрации на магнезиум, железо, витамини од групата Б, витамин Ц, витамин Д и провитамин А. Дополнително, чичоката е извор на есенцијални аминокиселини кои организмот не е во состојба сам да ги синтетизира.

 

Чудотворен инулин
 

Инулинот е главната состојка на чичоката. Пробиотик кој го стимулира развитокот на добрите бактерии кои имаат благотворно дејство во нашиот организам и ги уништува и го спречува развојот на штетните микроорганизми во дигестивниот систем. Дополнително, придонесува за нормална дигестија и проблеми поврзани со опстипација, а позитивно влијае и на јакнење на имунолошкиот систем.

Покрај ова, инулинот го нормализира нивото на триглицериди и холестерол во крвта, а на тој начин и помага во превенција од кардиоваскуларни заболувања. Она што ја чини посебна е што е одличен избор на храна за лица со дијабетес и е здрава замена за компирот. Може да се консумира во неограничени количества бидејќи го намалува нивото на шеќерот во крвта. 

 

Во исхраната
 

Во исхраната може да се консумира сурова, тенко изрендана и зачинета како салата во комбинација со друг зеленчук. Како прилог на јадењата, се користи варена или печена како компир. Може да се користи и во облик на брашно за изработка на леб.

Лесно е достапна и може да се најде на нашите зелени пазари. Во некои земји е многу застапена во исхраната, но не заради тренд или хит во кулинарството, туку токму заради здравствените придобивки.

 

Салата од чичока

 

Состојки:

200 г чичока 

200 г црвена зелка

1 морков

магдонос

сол, маслиново масло, лимонов сок/балсамиран оцет

 

Подготовка:

Состојките се рендаат, се мешаат со зачините и добро е пред консумирање да отстои неколку минути на ладно во фрижидер.

 

За Нас

Ваш Аптекар, наменето да ги задоволи вашите потреби за квалитетни информации во врска со употребата на лековите и другите средства кои ги земате во аптеките. Ние се грижиме за вашето здравје и ќе ви обезбедиме интересни содржини кои директно ќе влијаат врз вашиот приод кон лекувањето и начинот на живот воопшто.

Следете не на Facebook

Newsletter

Внесете ја вашата е-пошта и навремено дознајте за сите новости и информации поврзани со Ваш Аптекар.