Althaea officinalis – Бел слез, припаѓа на фам. Malvaceae. Белиот слез е едно од лековитите растенија кои се користат терапевтски уште од античко време. Расте на рамни и влажни предели во Јужна и Средна Европа.
Поради својата лековитост се одгледува насекаде ширум светот. Како лековита состојка се користат листовите и коренот од ова растение. Од состојките кои ги содржи коренот на белиот слез, најзначајна е слузта која предизвикува терапевтски ефект при кашлица, иритација на грло, воспаление на желудник а воедно пројавува и  антитуморско, антивирусно и имуностимулативно дејство.

Белиот слез се нарекува уште и чувар на дишните патишта. Се употребува и при проблеми со мочниот меур, бубрезите, при воспаление на дебелото црево, дијареа, цревни болести и сл. Во комбинација со мед, од коренот на бел слез се прави смеса за облоги кои помагаат за акни, гнојни чирови, изгореници, воспаление на очите итн.

СТЕВИА

Растението Stevia rebaudiana – стевиа, припаѓа на фам. Asteraceae. Уште пред стотици години, ова растение се користело за засладување на храната. Денеска расте на територијата на Парагвај и Бразил и се нарекува уште и сладок лист.

 

Иако стевиата е 200 пати послатка од шеќерот во иста концентрација, таа нема калории и не влијае на нивото на шеќерот во крвта. Неговата популарност ја достигнува последниве децении кога станува здрава природна замена за засладувачи и ја наоѓа својата примена при намалување на телесната тежина, кај дијабетичари, за здрави заби поради отсуството на шеќер итн. Воедно, содржи хранливи материи како протеини, јаглехидрати, витамини (А,Б,Ц) и микроелементи (железо, цинк, калциум, магнезиум, калиум).

 

Некои студии само ги потврдуваат дополнителните здравствени придобивки на стевијата во лекувањето на дебелината и на високиот крвен притисок.

Кафето е една од најраспростанетите, а можеби и најпопуларна напивка со која секој ден милиони луѓе ширум светот го започнуваат својот ден. Општо прифатена како кај поединците, така и во друштвениот и социјалниот живот, со докажано благотворно влијание на расположението и на работната способност.

 

Кафето има многу долга историја во медицината, нутриционизмот, но и во домашното воспитување, со оглед на анегдотската реченица која веројатно секој родител ја упатил кон своето дете „Ако пиеш кафе, ќе ти порасне опашка!“

 

Некои верувања во врска со кафето и не се баш со анегдотска содржина, како на пример поврзаноста на кафето со болестите на срцето или малигните заболувања. Меѓутоа, потврдуваат дека кафето има и свои позитивни ефекти врз нашето здравје. Оттука следи прашањето: „Која е вистината во врска со кафето?“

 

Можеби најдобриот одговор лежи во тоа дека кафето кај голем дел од луѓето дава позитивен ефект. 

 

Кофеинот – виновникот за сѐ!
 

Најважната активна состојка во зрно на кафето е кофеинот – супстанца која ја стимулира работата на централниот нервен систем, ја стимулира работата на срцето, го опушта тонусот на бронхијалните мускули и разнолико делува на крвните садови и крвниот притисок. Во зависност од видот на кафето, една шолја кафе содржи околу 100-150 мг кофеин кој делува како благ психостимуланс, а во големи количини може да има и токсичен ефект. Сепак, во умерени количини, делува стимулативно, поради што со задоволство го користиме како неизбежен ритуал за расонување во раните утрински часови. 

 

Студентите и луѓето кои работат и во текот на ноќта, го консумираат и во вечените часови, со оглед на тоа дека кафето ги зголемува будноста, концентрацијата и вниманието. Утрврдено е дека овие ефекти не настануваат само поради дејството на кофеинот, туку и од дејството на хормоните на надбубрежната жлезда (кортизол и адреналин) чие лачење го стимулира самото кафе.

 

Доколку пиете кафе, важно е, не само колку е јако кафето, туку и на кој начин е приготвено. Би требало да знаете дека секој додаток во кафето, како што се млеко, шеќер, шлаг и вештачките ароми, значително го зголемуваат внесот на калории и масти во организмот. 

 

Во зрното кафе, освен кофеин, се наоѓаат и масла кои значајно можат да го зголемат холестеролот во крвта. Филтер кафето во тој поглед е побезбедно од кафето припремено на традицинонален домашен начин, па поради тоа не се препорачува консумирање на големи количини нефилтрирано кафе кај луѓе со зголемени вредности на холестерол во крвта.

Кофеинот во медицината се користи исклучиво за стимулација на централниот нервен систем.

 

Новите истражувања покажуваат дека кафето може да има и благотворен ефект врз човековото здравје, пред сѐ поради високата концентрација на антиоксиданси.
 

 

Во 2006 година, објавена е студија според која кај кофеиноманите со 3-5 шолји кафе на ден, значително e намален ризикот од појава на болести како што се Паркинсонова и Алцхајмерова болест. Освен тоа, кафето го намалува и ризикот од појава на деменција и значително ги подобрува когнитивните функции, пред сѐ вербална, визуелна и просторната меморија. Овој протективен ефект врз фунцијата на нервните ткива е видлив кај припадниците на повозрасната популација, особено кај луѓе постари од 80 години. Кафето до некаде може да го намали ризиокот од појава на цироза на црниот дроб и хепатоцелуларниот карцином, примарен малиген тумор на црниот дроб кој често настанува како последица на цироза на црниот дроб.

 

Познато е и дека кофеинот е честа супстанца кај голем број познати аналгетици, а луѓето со мигренозни болки добро знаат дека при недостаток на лек, тегобите понекогаш се ублажуваат дури и во потполност со шолја црно кафе. 

 

Заштитното дејство на кафето се споменува и кај шеќерната болест (дијабетес тип 2), карцином на дојки, па дури и кај забниот кариес.

 

Често прашање во клиничката пракса е влијанието на кофеинот врз работата на срцето. Кофеинот е стимулативно средство и допринесува за забрзана работа на срцето и можни срцеви прескокнувања, таканаречени аритмии. Ова често се случува кај луѓе кои имаат некое срцево заболување и при тоа внесуваат големи количини на кофеин.
 

Во Хрватска, во 2006 година, објавена е студија која е правена на повеќе од 128.000 испитаници, со која се покажало дека кафето не го зголемува ризикот од појава на коронарни болести. Но, луѓе со полиморфен ген CYP1A2 имаат побавен метаболизам на кофениот и како последица на  тоа, ризикот за појава на срцев инфаркт е поголем за 30 %. Тоа значи дека брзината на Вашиот метаболизам со кој се разградува кофеинот е одговорна за евентуален ризик од кафето. Овој заклучок е помалку применлив кај жените кај кои 3-4 шолји кафе не само што го намалуваат ризикот од кардиоваскуларни заболувања, туку и ризикот од некои типови на карциноми.

Кафето го зголемува систолниот и дијастолниот крвен притисок, особено кај луѓе со документирана хипертензија. Зголемувањето на крвнот притсок е регистрирано и кај луѓе кои редовно пијат кафе во големи количини, како и кај постари лица кои послабо реагираат на провокативните фактори.

 

Препорака за љубителите :

 

4-7 шолји кафе дневно, со сигурност доведуваат до болест на завсност од кофеин кој се манифестира со раздразливост, несоница и зголемена иритабилност. Поради тоа, љубителите на кафе, но не и на кофеин, користат безкофеинско кафе или швајцарски рецепт на приготвување на кафе според кој меленото зрно кафе се испира со водена пареа под притисок и на тој начин се одржува вкусот, а се смалува концентрацијата на кофениот.

 

Конечниот заклучок е дека кафето во мали количини не може да биде опасно по нашето здравје, без разлика на „должината на опашката“ со која сѐ уште некој ни се заканува.

Црниот слез е едногодишно или повеќегодишно растение кое потекнува од источниот Медитеран и Северна Африка. Припаѓа на фамилија Malvaceae. Најчесто расте на влажни подрачја, во близина на реките, но и во близина на населените места, запоставените земјишта, ливадите, полињата, пасиштата итн. Растението има стебло високо од 20 до 150 cm, најчесто разгрането и во основата вдрвенето. Листовите имаат облик на дланка, на 3-5 места прстесто врежани, поставени на долги дршки. Цветовите се многубројни, во пазувите на листовите во гроздовидни соцветија и светловиолетови по боја. Растението цвета од мај до септември. Плодот е во вид на круг кој се разградува во десет едносемени плодови. Коренот има вретенест облик, слабо разгранет и месест.

 

Лековитост

Лековити се сите делови од растението и тоа: корењата, лисјата и цветовите. Листовите може да се собираат заедно со кратките стебленца, а цветовите кога се целосно отворени. Семето се собира по созревањето во август и септември.

Листовите и цветовите содржат: слуз, шеќери, танини, органски киселини, калиум и друго.

Некои од многуте бенефити од употребата на црниот слез се: помага при побрзо зараснување на рани, заштитува од инфекции, ги редуцира инфламаторните процеси, ги намалува знаците на стареење, го подобрува здравјето на респраторниот систем, ја оптимизира функцијата на дигестивниот систем, го подобрува спиењето и има благопријатен ефект при главоболки.

 

 

Цветовите и листовите од ова растение се користат во медицински цели за добивање на есенцијални масла, масти, кремови и слично. Листовите најчесто се користат за подготовка на чај или може локално да се нанесуваат врз кожата во вид на облоги.

 

 

Црниот слез содржи витамини Ц, Е, Б, А, влакна, инилини, калциум, магнезиум, селен цинк и калиум. Се употребува за лекување на различни видови воспалителни процеси особено на дигестивниот, уринарниот и респираторниот тракт.

 

Намалување на болка

Листовите се богати со витамини, а имаат и аналгетско дејство при што ги намалуваат болката и непријатноста. Поради тоа, најчеста употреба на црниот слез е против болки, топикално, во вид на облоги. Во случај на модринки или повреди на кожата, може да се направи облога од листовите и да се постави врз болното место. Исто така, облоги може да се користат и во случај на убод од инсект и при изгореници на кожа од сонце. Маслото од црн слез може да се нанесува на воспалени и болни зглобови. 

 

Заштита на имуниот системЦрниот слез го штити и ја подобрува работата на  имуниот систем. На овој начин помага во превенција од  бактериски инфекции. 

 

 

Респираторни болести

 

 Цветовите од црн слез содржат муцилаги. Екстрактот од цветовите од црниот слез има локално муцилагено дејство врз слузницата на горните дишни патишта. Муцилагите формираат тенок механички заштитен слој и го намалуваат рефлексот на кашлање. На овој начин, ја смируваат сувата и надразнителна кашлица.

Чајот од црн слез се користи против кашлица, бронхит, грип, засипнатост и при воспаление на усната празнина. Ја подобрува екпектацијата и помага за побрзо заздравување.

Чајот се подготвува така што во 2,5 dl вода се става една лажичка црн слез и се остава преку ноќ. Утрото чајот се загрева, се прецедува и се пие. Може да се заслади со мед. 

 

 

Ефект против стареење

 

Црниот слез има докажано благопријатно дејство врз кожата. Во форма на креми и гелови се употребува за нега, обнова и задржување на младешкиот изглед на кожата. 

 

Проблеми со дигестивниот тракт

 

 

Црниот слез се користи и при цревни и желудочни грчеви при воспаленија на дигестивниот тракт. Листовите и семето на црниот слез, приготвени во вид на чај, може да се користат како благ лаксатив и за регулирање на работата на дигестивниот систем. 

 

Мерки на претпазливост: Постојат докази за интеракција на црниот слез и некои лекови кои се користат при дигестивни и респираторни заболувања. Пред употреба на оваа билка консултирајте се со вашиот лекар или фармацевт.

На прагот сме на уште едно магично годишно време –есента. Еден од симболите на есента во нашето поднебје,покрај разноликоста од бои,преставува и мирисот на печените пиперки и подготовките на добро познатите македонски традиционални зимници. Еден од овие специјалитети на кој никој не останува рамнодушен е добро познатиот mакедонски АЈВАР. 
 
Под традиционален ајвар се подразбира јадење кое се приготвува исклучиво од црвени пиперки. Да се направи добар ајвар, кој предизвикува и мами,е вистински предизвик,но и вистинско задоволство. Денот, кога во една куќа се прави ајвар, е празник. Едноставно не постои процес кој на полесен начин може да ги обедини сите членови на денешното модерно семејство. Постојат верувања дека традицијата на пoдготовка на ајварот потекнува од многу поодамна кога претставувал редовна закуска на Платон и Аристотел. 
 
Варијации од состојки и вкусови
Сепак, постојат доста варијанти на оваа тема. Во чекор со модерното живеење и овој тип на храна претрпува доста промени преку воведување на нови состојки кои само придонесуваат до надополнување на вкусот и изгледот на овој специјалитет.
Овие намази често содржат и други додатоци, а не само пиперки како ајварот. Тие се подеднакво вкусни како и традиционалниот, така што доколку сакате да пробате нешто ново, овие рецепти се совршени за сигурно експериментирање.
Иако разочарува нивната нутритивна вредност и големата калориска вредност, сепак, вкусот е пресудната вредност за нивна масовна консумација. Пиперките се богати со витамин Ц, модриот патлиџан содржи витамини од Б групата, додека црвениот домат има доста ликопен. Сите состојки во свежа форма имаат исклучително важна улога во нашата исхрана, но со обработка се губат и се намалува нивниот ефект. Затоа се препорачува умерено консумирање на овие производи. 
 
Во прилог ви ги претставуваме најчестите и  најпознати деликатеси кои во основата на својата подготовка ја имаат печената црвена пиперка.
 
Традиционален ајвар
За подготовка на ајварот најпрво треба да се одберат убави црвени пиперки кои се карактеризираат со рамни површини  погодни за рамномерно печење на пиперката, а воедно имаат и подебели ѕидови со што по лупењето ќе имаат поголема количина меснат дел за подготовка на ајварот.
 
Состојките кои ви се потребниза подоготовка на ајвар се следни:
·     25 до 30 кг црвени пиперки 
·     2 л масло 
·     100 г шеќер 
·     50 мл винска киселина 
·     сол по вкус 
Првиот чекор е миење на пиперките. Вака подготвените пиперки се печат од сите страни, а откако се испечени тие се собираат во сад кој има капак, кој служи за подобро и полесно лупење на пиперките. Откако сите пиперки се испечени, следува нивното лупење. Се внимава да се отстранат сите заостанати лушпи и семки, и веќе излупени се оставаат да се исцедат најмалку неколку часа, или пак најдобро би било да се остават преку ноќ, за да се добие ајвар кој ќе биде посув и повкусен. Доколку немате време да го чекате процесот на цедење на пиперките, без грижи, бидејќи водата од пиперките ќе испари при нивното пржење.
Откако пиперките се исцедени, тие се мелат во машина за мелење и вака сомелени се ставаат во голем сад кој е соодветен на големината на огнот на кој понатаму ќе го пржите ајварот.
Пржењето на ајварот започнува така што најпрво се ставаат маслото, киселината, шеќерот и солта да зовријат, односно да се пропржат додека шеќерот да зарумени, потоа се додаваат мелените пиперки и се започнува со мешање.
Пржењето на ајварот најчесто е во времетраење од 2 до 3 часа, зависно од течноста на ајварот. Наједноставен знак дека ајварот е готов е кога ќе забележите дека зад лажицата со која мешате останува трага и можете да го видите дното на тенџерето.
Готовиот ајвар се собира во тегли кои однапред се подготвуваат со затоплување на 50 целзиусови степени и убаво се затвораат. Важно е теглите добро да се наполнат и одозгора да се стави малку зовриен зејтин. Потоа се затвораат капаците и секоја тегла посебно се витка во хартија. Исто така, сите тегли се завиткуваат со нешто (ќебе), за да се заштитат од надворешната температура. Така завиткани треба да отстојат 24 часа, по што ајварот е подготвен за јадење.

Ајвар со модри патлиџани и моркови

Потребни состојки:
·     30 кг црвени пиперки 
·     8 модри патлиџани 
·     3 кг моркови 
·     1 ½ л масло 
·     3 лажици сенф 
·     8 лажици шеќер 
·     4 лажици сол 
Подготовката на овој ајвар е подеднакво иста како и традиционалниот. Пиперките се мијат и им се отстрануваат семките и дршките. Потоа тие се печат и лупат.
Морковите се лупат, се мијат и се ставаат во сад со вода на оган. Тие се варат сèдодека убаво не омекнат.
Модрите патлиџани се печат и потоа се лупат. Се оставаат заедно со излупените пиперки преку ноќ да се цедат. Следниот ден се мелат на машина за месо.
Се започнува со пржењето на ајварот. Маслото се става во сад на оган да се загрее. Во веќе загреаното масло се додаваат мелените пиперки, модрите патлиџани и морковите (кои исто така се сомелени).
Ајварот се пржи со постојано мешање околу 2 часа, односно се додека не го видите дното на садот во кој го пржите ајварот.
Кога ајварот е готов, се собира во топли тегли и теглите се затвораат убаво со капаци, идентично како за традиционалниот ајвар.

Зелен ајвар – малиџано

Разликата во подготовката на овој ајвар е во тоа што наместо црвените пиперки, тој се подготвува со зелени пиперки.
Состојкитеза овој рецепт се:
·     25 до 30 кг зелени пиперки 
·     10 модри патлиџани 
·     1 ½ л масло 
·     100 г шеќер 
·     50 мл винска киселина 
·     Сол по вкус 
·     4 лажици сенф 
Се започнува со миење на пиперките. Вака подготвените пиперки се печат и се собираат во сад кој има капак за полесно лупење. По пиперките се печат и модрите патлиџани, кои потоа се лупат. Потоа пиперките се лупат и се оставаат да се исцедат преку ноќ заедно со модрите патлиџани.
Откако пиперките и модрите патлиџани се исцедени, се мелат на машина за месо и се ставаат во сад на оган да се пржат. Се додаваат маслото, солта, шеќерот и киселината. Пржењето на ајварот е со постојано мешање и истото трае околу 2 часа. Како и за традиционалниот ајвар, така и за зелениот ајвар е исто правилото – кога ќе го видите дното на садот по поминување со лажицата, тој е готов.
10 минути пред крајот на пржењето додадете го сенфот. Потоа готовиот зелен ајвар се става во затоплени тегли кои добро се затвораат и се оставаат уште 15-тина минути на иста температура.
 

Лутеница

Состојкитеза овој рецепт се:
·     7 кг црвени пиперки 
·     5 кг домати 
·     1 кг лути пиперки 
·     1 шолја шеќер 
·     1 шолја вински оцет 
·     ½ шолја сончогледово масло 

Подготовка:

Испечете ги пиперките, излупете ги и убаво исчистете ги од семките. Оставете течноста од нив добро да се исцеди.
На оган ставете го излупениот домат да се готви околу еден час, додека смесата не стане густа.
Со помош на миксер можете и убаво да ги изблендирате.
Во сосот од домати ставете ги пиперките кои сте ги пресекле на покрупни парчиња, убаво измешајте, додадете го маслото и оставете да се готви еден час.
Потоа додадете ги оцетот и шеќерот и гответе околу 30 до 50 минути.
Пред самиот крај ставете исечкан магдонос.
Врелата лутеница ставајте ја во жешки тегли и преку ноќ оставете ги теглите замотани во материјал, една до друга.
Овој македонски специјалитет може да се сретне како лутеница, лутенка или лутица. Како и да се нарекува, препознатлив е по пикантната арома на печените лути пиперки, дополнета со сос од домати и лук. 
 
 
Генерално, ајварот се приготвува во големи количини заради што и предложените рецептури се наведени со состојки во поголем квантитет. Сепак, постојат случаи кога заради немање на услови за подготовка или немање на потреба од големи количнини да се подготвува ајвар, истиот може да го подготвите во вашата кујна.
 
 
Состојките кои ви се потребни се следни:
·     1 кг црвени пиперки 
·     ½ кг домати 
·     2 лажички сол 
·     100 мл масло 
Се започнува со миење на пиперките и нивно печење на рингла на шпорет. Потоа тие се ставаат во сад со капак за полесно лупење. Пиперките потоа се лупат и се мелат. Заедно со нив сомелете ги и доматите и ставете ги во длабок сад. Садот ставете го на оган, додадете го маслото и пржете го ајварот околу 30 минути, додека водата да испари. Потоа соберете го ајварот во тегли.


Еден од најважните, можеби и најмачен дел е лупењето и чистењето на пиперките од семки. Од ова многу ќе зависи и квалитетот и вкусот на ајварот!
 
Подготовката на ајварот на нашето поднебје претставува голем социолошки феномен. Маалскиот начин на живеење и добрососедските односи се евидентни токму во време кога се подготвува ајварот.  Така на пример, во некои делови од Македонија, сèуште може да се сретне како цело едно маало прави  ајвар на само неколку ќумбиња, по  системот еден пече, друг лупи. Се разменуваат дрва, рецепти, се дегустира и на крајот се разменуваат тегли ајвар. Сепак, модерните трендови на живеење, законските одредби и брзото темпо на живот, имаат свое влијание врз овој феномен. Сèпочесто овој вкусен деликатес наместо да се подготвува на традиционален начин, се заменува со тегла купена од најблискиот маркет. 
 
Иако самата подготовка на овие производи е долготрајна и макотрпна, сепак, крајниот резултат го оправдува вложениот труд.
 
Нека овие деликатеси бидат Ваш идеален придружник во ладните зими и создаваат незаменливо и уникатно задоволство на консументите.

Bon appétit!

На врвот e на листата на овошја со изразени антиоксидантни својства, вкусна и подеднакво лековита. Боровницата (Vaccinium myrtillus) уште од средниот век била позната во народната медицина како лек за долг и здрав живот. Особено ценет бил сокот од боровница за кој се верувало дека ја спречува чумата. 

Боровинката расте како зимзелена грмушка во висина од околу триесет сантиметри и има ситни бобичести плодови со темно сино-црна боја, со пријатен киселкасто-сладок вкус. Цвета од мај до јуни, а вкусните плодови во вид на бобинки созреваат од јули до септември. Во Европа и во Северна Америка боровинката се одгледува од многу одамна и се користи како лековита билка.
Лековити се зрелите плодови и лисјата. Боровинките се богати со диетални влакна, пектини. антоцијанини, бакар, растителни влакна, биофлавоноиди, витамин Ц, витамин Е, железо, глукоза, калиум, калциум, манган, натриум, органски киселини (лимунска и јаболкова), пектин, протеини, фолна киселина, хром и др.Освен плодот, богат со корисни елементи е и листот, а особено со минерали: калиум, натриум, манган, хром, железо и бакар. За да се исползуваат корисните состојки  лисјата треба да се берат во пролет, а плодотодносно бобинките на лето, само кога е целосно зрели.

Лековити својства

Денес многу научни истражувања потврдиле дека боровинката е здрава храна и е лек кој се употребува за спречување и за лекување на многу заболувања. Плодот има јако антиоксидантно дејство и е докажано дека има антиканцероген ефект.
Истражувањата докажале дека дивите боровинки помагаат во третман на шеќерната болест и се со изразено и моќно антидијабетично дејство. Ова особено е ценето во народната медицина, заради што боровинката се нарекува и растителен инсулин.

Листовите од боровинката помагаат во случај на создавање на одредени киселини, повраќање, грчеви во желудникот и кашлање. Важно е да се знае дека листовите се делотворни само ако се наберат пред бобинките да бидат зрели, бидејќи подоцна немаат лековито дејство. Зрелите боровинки се употребуваат за јакнење на крвната слика.
Боровницата се употребува и за лекување на хемороиди, бидејќи го спречуваат крварењето. Сувите бобинки го спречуваат проливот, особено кај малите деца. 
Редовно консумирање на боровинки се препорачува и кај бремени жени, со цел да се намали ризикот од појава на проширени вени и хемороиди.
Поради изобилството на лековити материи и изразеното антиоксидативно дејство, докажано е дека поволно делува на многу органи и функции во организмот:
– Ја стимулира работата на мозокот, а една студија покажала дека боровинките го успоруваат „стареењето“ на меморијата.
– Го јакнат имуниот систем.
– Поволно делуваат на видот и здравјето на очите.
– Го намалуваат ризикот од срцев удар, посебно кај жените.
– При инфекции на уринарниот тракт.

Одличен избор при диети и во програми за намалување на телесната тежина

Полифенолите влијаат врз разбивањето на мастите во клетките кои се таложат на стомакот. Ова овошје содржи многу малку калории, па поради тоа е одлична закуска доколку сакаме да ја намалиме телесната тежина.

Во исхраната

Боровинката е одамна позната како суперхрана. Нутриционистите советуваат редовно консумирање на ова овошје.Во исхраната се користи како свеж плод, сушено овошје, пекмез, сок, компот, сируп или чај, а во некои краеви се користи и како состојка за правење вино и ракија.Од листовите се прави чај или облоги. Може да се користи безбедно повеќе пати на ден, а слободно може да го консумираат и децата.
Подготовка на чај:   Во едел литар врела вода се става една шака суви или свежи листови боровинка и се остава да отстои 10 минути. Се пијат 3 до 4 шолјички дневно. Мешавина  од листови од дива или питома боровинка, со листови од дива јагода и од капина, е еден од најделотворните природни лекови против шеќерна болест.
 

Магдоносот е медитеранска двогодишна билка која поради темнозелените листови често игра главна улога при декорација на храната. Меѓутоа, таа не е само декоратор, таа е и вистинска лековита билка со многукратна примена, како во традиционалната, така и во официјалната медицина. Како таков, може да се консумира на различни начини и за различни состојби. 

 

 

Традиционална употреба на магдоносот

Магдоносот се култивира повеќе од 2000 години, а во грчката култура е исклучително ценет поради тоа што се употребувал за време на сите церемонии. Во средниот век, магдоносот си го нашол своето место во народната медицина, каде и ја постигнал својата популарност.

Во античка Грција се верувало дека Прозерпина – божицата на подземниот свет, го создала магдоносот. Тогаш, исто како и денес, чајот од магдонос бил подготвуван за исфрлање на вишокот вода од телото, прочистување на бубрезите и за детоксикација.

 

Магдоносот се смета за еликсир на виталноста и е еден од најдобрите природни лекови кој изобилува со витамини и минерали

 

Во традиционалната медицина, магдоносот се користи за следните намени:

 

  • Помага во елиминирање на проблемите поврзани со лош здив.
  • Бидејќи е богат со железо, се препорачува при состојби на анемија.
  • Ги ублажува менструалните болки и грчеви, а исто така, се користи за лекување на нередовни менструални периоди.
  • Го намалува нивото на лош холестерол.
  • Се користи за намалување на висок крвен притисок.
  • Го забрзува закрепнувањето при настинка и вирусни инфекции, особено кај белодробни инфекции.
  • Делува како антиоксиданс.
  • Помага во опоравувањето по породување.

 

Состав

 

Магдоносот е исклучително богат со антиоксиданси, како што се бета-каротен, лутеолин, апиген, ликопен и алфа-каротен. Исто така, содржи важни витамини и минерали како витамин А, Ц и К, фолати, железо и калциум.

Една чаша сечкан магдонос содржи 984 микрограми витамин К. Покрај тоа, количините на другите хранливи материи се:

– 1.78 г протеини

– 0.47 г масти

– 3.8 г јаглехидрати

– 0.51 г шеќер

– 2 г диететски влакна

– 79.8 мкг витамин Ц

– 5.054 IU витамин А

 

Научно потврдени лековити својства на магдоносот се:

– зголемена екскреција на урина

– намалување на болките при менструација

– стимулација на апетитот

– подобро варење на храната

 

Магдоносот е и одличен природен освежувач за здивот. Изџвакан сиров го намалува или отстранува лошиот здив, особено по консумација на лук!

 

Магдоносот како лек за бубрези

Со оглед на тоа што магдоносот е богат со антиоксиданси и витамини, природно помага во чистењето на бубрезите и придонесува за негово нормално функционирање. Со векови се користи како диуретик при проблеми со бубрежни камења, камења во жолчка и инфекција на уринарен тракт.

Чистењето на бубрезите може да се одвива со медицински надзор со внесување на магдонос во облик на чај или сок.

 

Спроведени се студии на здрави лица во период од 4 недели, од каде може да се заклучи дека чајот од магдонос не предизвикува промени во составот на урината кои би можеле да бидат ризични по здравјето на бубрезите и мочниот меур.

 

Сепак, преголеми количини на магдонос можат да предизвикаат проблеми кај пациенти кои имаат проблем со бубрезите и жолчниот меур.

 

Магдоносот во борбата против рак

Флавоноидите пронајдени во магдоносот, како што се мирицетин и апигенин, можат да помогнат во превенција на развој на карцином. Магдоносот се смета за посебно ефикасен во спречување на појава на рак на простата и дебело црево.

 

Магдоносот во борба против вишокот килограми

Магдоносот има многу малку калории, а многу хранливи материи. Тоа придонесува за оптимално функционирање на телото. Благодарение на ензимите и диететските влакна, магдоносот го стимулираат метаболизмот, а  диуретичното дејство помага во ослободувањето на организмот од вишокот на течности. Сето ова помага во процесите за регулирање на телесната тежина и за ослободување од вишикот течности, килограми и надуеност.

 

Магдоност за здрави коски

Големите количини на витамин К и калциум во составот на магдоносот, влијаат позитивно врз здравјето на коските. Тоа помага во спречување на појава на остеопороза и намалување на ризикот од фрактури на коските. Внесувањето на витамин К помага во апсорпцијата на калциумот во организмот, кој е исклучително важен за здравјето на коските.

 

Магдонос и дијабетес

Магдоносот е еден од најдобрите извори на мирицетин, кој се користи за спречување и лекување на дијабетес. Магдоносот традиционално се користи како лек за дијабетес во Турција. Истражувањата покажуваат дека мирицетинот може да го намали нивото на шеќер во крвта и отпорноста на инсулинот. Други истражувања покажале дека мирицетинот може да го намали ризикот за развој на дијабетс тип 2.

 

Лековит е и коренот!

Коренот од магдоност може да се консумира варен, сиров или печен. Се подготвува слично како и друг тип на зеленчук (морков, цвекло), па може да се користи и како нивна замена. Можете да го додавате во супи или сосови. Сувиот корен има интензивен вкус, но може да се додава и во салати.

 

Во исхраната

Освен сок и чај од магдонос, постојат бројни јадења во кои може да се додаде магдонос, како што се јадења со компир, ориз, сос од домати, готвени јадења со месо,  јајца и друго.

 

 Прекумерена консумација на чај од магдонос може да предизвика чувствителност на сончеви зраци, кои можат да доведат до појава на осип. Освен тоа, кај некои луѓе магдоносот може да предизвика алергиски реакции. 

 

 

Благотворни мешавини

 

За отечени и воспалени очи

Во 300 мл вода варете две лажици ситно исечкан лист од магдонос 2 до 3 минути. Кога ќе се излади, процедете го низ стерилна газа.  Со добиениот чај плакнете ги очите неколку пати на ден, а во текот на ноќта ставајте облоги.

За облоги потребни ви се неколку листови од магдонос, кои претходно добро треба да се измијат. Ставете ги листовите магдонос на очи, ставете газа и така спијте во темна просторија.

 

За зголемено мокрење

Измешајте корен, лист и семе, па сè заедно ситно исечкајте за да добиете 5 супени лажици смеса. Добиената смеса варете ја 5 минути во половина литар вода. Потоа, оставете го чајот да стои 20 минути, процедете и пијте по 1 шолја 3 пати на ден. Овој чај истовремено елиминира застој на урина и отеченост на нозете.

КОМПИР

Компирот потекнува од Јужна Америка,а денес се одгледува во речиси сите краеви на  светот. Претставува повеќегодишно зелјесто растение со различна големина и боја на плодот. Денес постојат повеќе од 1500 сорти. Содржи релативно малку калории и голема лепеза на хранливи компоненти и тоа протеини, растителни влакна, витамини, минерали, скроб... Речиси и да нема кујна и домаќинство каде компирот не е застапен и тоа во разни форми. Пржениот компир, или уште попознат како помфрит, му носи светска слава и е едно од најомилените, но од друга страна и едно од најнездравите јадења.  Во народната медицина е познат и по многу лековити својства, а едно од најзначајните е употребата како облога против покачена телесна температура и главоболка. 

За Нас

Ваш Аптекар, наменето да ги задоволи вашите потреби за квалитетни информации во врска со употребата на лековите и другите средства кои ги земате во аптеките. Ние се грижиме за вашето здравје и ќе ви обезбедиме интересни содржини кои директно ќе влијаат врз вашиот приод кон лекувањето и начинот на живот воопшто.

Следете не на Facebook

Newsletter

Внесете ја вашата е-пошта и навремено дознајте за сите новости и информации поврзани со Ваш Аптекар.