Merkure, 02 Janar 2019 01:00

KIVI superpemë

Kënaqësi smraldeme shije të veçantë dhe karakteritstike tropike, ideal për këto ditë të ftohta dimëri. Ka prejardhje nga Kina, ku njihet edhe si “yang tao“, dhe, diku ka fillimi i shk. XX, misionerët e sollën në Zeland të Re, nga ku ngadal u përhap në tërë rruzullin tokësor. 
 
Kivi është bimë disavjeçare jo gjethmbajtëse me gjethe të gjëra me ngjyrë të gjelbërt të mbyllur. Fruti është i plotë, ovalme lëvozhgë të kaftë me fije. Ka shije intenzivepikante, me fara të zeza për të cilët nutricionistët konstatojnë se paraqesin një ndër përbërësit më të shëndetshëm dhe pikërisht për këtë ky frut njihet edhe si “superpemë“. 
 
Kivi, bazuar mbi përmbatjen e fijeve ose fibrave dietale, e lë shumë largë mollën, përmban sasi më të madhe të vitaminës C se sa portokalli, kurse në kategorinë e pemëve të begata me kalium, e tejkalon edhe bananen.

Për çfarë është i dobishëm?

Përzierja e vetme e fitunutrienteve, vitaminave dhe mineraleve te kjo pemë aromatike paraqet një burim të shkëlqyer për përforcimin e imunitetit, për reduktimin e nivelit të kolesterolit, për hudhjen e toksikeneve nga organizmi, si dhe për mbrojtjen dhe shëndetin e lëkurës.

Përmirësimi i simptomeve të astmës dhe i gjendjeve tjera respiratore

Përveç përmbatjes së lartë të antioksidanteve dhe të vitaminës C, kivi luan një rol të rëndësishëm edhe te kontrollimi dhe përmirësimi i simtomeve të asmtës, në të njejtën kohë e përmirëson edhe obstrukcionin respirator gjatë ftohjes te fëmijët. Marrja e kivit mund të ndihmoj edhe te kollitja dhe mukoza e rritur e hundës, si dhe përmirëson simptomet e kollitjes kronike.

Mbrojtja dhe funksioni i përmirësuar i sistemit digjestiv

Kivi luan një rol të rëndësishëm për mirëmbatjen e funksionit normal në sistemin digjestiv. Në përbërjen e tij përmban një numër të madh të fibrave bimore të cilat e ndihmojnë tretjen e ushqimit, por poashtu kontribon edhe me përmirësimine konstipacionit (kapsllëku). Disa përbërës të veçantë nxisin tajimin e bakterieve probiotike në zorrën e trashë, e pengojnë shumimin e Escherichia Coli,me çka mundësojnë dhe mbështesin florën normale bakteriale në traktin digjestiv.

Për sistem më të mirë imunitar

Konsumimi ose marrja e kivit, sidomos gjatë periudhave dimërore, është shumë e rëndësishme për shkak rolit që luan në përforcimin e sistemit imunitar.Është vërtetuar se kivi përmban përbërës që kanë efek antibakterial, antifungal dhe antiinflamator, të cilët janë mekanizma të shkëlqyer mbrojtës në rastet e ftohjeve sezonale ose të gripit.


Produkt ushqyes edhe për diabetikët

Numri më i madh i pemëve që gjejnë përdorim në ushqimin e përditshëm përmbajnë sheqerëra të cilët mund të krijojnë çekuilibrime në nivelin e sheqerit në gjak te pacientët me diabet. Kivi është pemë e sigurt të cilën mund ta konsumojnë edhe diabetikët për shkak të indeksit të ulët glikemik. Përveç kësaj, përmban një numër të madh të fijeve (fibrave) bimore të cilat e ngadalsojnë absorbimin e sheqerit nëpër zorrën e hollë.Këtë ndikim kivi e ka kur konsumohen bashkë me pemët dhe produktet tjeraqë përmbajnë sheqerëra, andaj rekomandohet që të jetë pjesë e vakteve të përdistshme te ky grup i pacientëve.

Efektet pozitive te sistemi kardiovaskular
Konsumi i përditshëm i kivit ka ndikim pozitiv mbi funksionin e sistemit kardiovaskular për shkak të bërbërjes së disa përbërësve të cilët i përmban.
Ndikimi i këtyre përbërësve krahësohet me ato të aspirinit, e redukton rrezikun nga mpiksja e gjakut, kurse me këtë sigurohet edhe qarkullimi më i mirë i gjakut nëpër enët e gjakut dhe reduktimi i rrezikut nga sëmunjdet kardiovaskulare ateroskleroza. 
Sasirat e mëdha të vitaminës C, vitaminës E dhe kaliumit ndihmojnë në mirëmbajen e shëndetit kardiovaskular duke reduktuar trigliceridet në gjak dhe duke përforcuar funksionin e zemrës.
Për shikim të mirë
Ndikimi antioksidant i vitaminës A,C dhe E tregon se kivi e rredukton rrezikun e paraqitjes së degjenerimit makular në pleqëri, e cila është shkaktare kryesore për humbjen e të pamurit te individët më të moshuar. Kivi përmban lutein zaeksantin të cilat natyrisht gjenden edhe te syri i njeriut, për shkak të së cilës konsumi i përditshëm e përforcon dhe e përmirëson të pamurit, reduktojnë incidencën e zhvillimit të kataraktës dhe gjendjeve tjera që kanë të bëjmë me të pamurit.

Ndikim pozitiv te shëndeti i shtatzënave

Kivi në përbërjen e tij përmban acid foliki cili është shumë i rëndësishëm për mbatjen e zhvillimit të duhur të funksioneve trurore dhe kognitive te festusit te gratë shtatzëna. Nutrientët e mbetur vital si vitamin C, vitamina E, dhe kaliumi, si dhe flavnoide tjera të caktuara, kanë kontribut të dukshëm në shëndetin dhe zhvillimin e përgjithshëm të fetusit.

Kur dhe si të përdoret

Stina e kivit zgjat nga shtatori deri në nëntor, edhepse mund të gjendet gjatë tërë vitit. Më cilësore janë në periudhën mes gushtit dhe dhjetorit.
Ruani kivit në qese najloni nga 4-6 ditë që të piqen. Ruatja e tyre në letër mund ta përshpejtoj dukshëm procesin e pjekjes.
 
Gjatë blerjes, zgjedhni frutat me levozhgë të pa dëmtuar, pa pjesë të çoruara dhe pa prerje. Kivit e pjekur lëshojnë ndaj shtypjes me gisht të madh. Të pjekura, zgjasin shumë shkurt, nëse ruhen në temperaturë dhome. Andaj, ruani ata në frigurifer.
 
Kivit e freskët, të shijshëm dhe lëngshëm mund të hahen vetëm ose të kombinuar me pemë tjera. Pastroni me ujë të freskët prej çezme dhe ngadal çoroni lëvozhgën me thikë. Mund t’i prisni edhe për gjysmë dhe brendësinë ta hani me lugë. 
 
Poashtu, përdoren edhe për përgatitjen e kekave, piteve, lëngjeve dhe mermalatit.

Pije kundër ftohjes
-1 kivi, 1 portokall, 1 karrotë, 1 mollë,1 banane dhe1 limon, çorohen dhe priten në pjesë. Shtohen 1-2 lugë mjaltë,pastaj me mikser ose blender grihet tërë pema. Sipas nevojës, mund të shtohet edhe ujë.
Kjo pije është shumë e pasur me vitamina dhe është e shkëlqyer kundër ftohjes në këto ditë të ftohta të dimërit.
Rekomandohet të pihet në mëngjes!
 
Merkure, 02 Janar 2019 01:00

KALCIUMI

Kalciumi është një nga elementet më të përhapura në natyrë dhe më i pranishëm në organizmin e njeriut. Ai është një nga mineralet i cili është i domosdoshëm në organizmin tonë dhe ka një rol kyç për mirëmbajtjen e funksionit normal të eshtrave dhe dhëmbëve.

 
Kalcium ka një rol të rëndësishëm në trupin e njeriut. Ai është aktivator i shumë enzimeve të ndryshme, është përgjegjës për zbatimine impulseve bioelektrike, merr pjesë në procesin e mpiksjes së gjakut, në tkurrjen e muskujve, si dhe në sintezën e disa hormoneve.
 
Përveç si element përbërës, kalciumi luan një rol kyç edhe në punën e zemrës, muskujve dhe në sistemin nervor. Më pak i njohur është ndikimi i tij pozitiv në organet e tretjes, në qarkullimin e gjakut dhe në metabolizëm. Poashtu, kalciumi është shumë i rëndësishëm për procesin e shtatzanisë dhe për sisëdhënien, laktacionin, si dhe në menopauzë te gratë. I lehtëson vështirësitë PMS dhe e ngadalson procesin e plakjes.
 
Më shumë se99% e kalciumit në trupin tonë gjendet i koncentruar në eshtra dhe në dhëmbë, ku bashkë me fosforin, i bëjnë të fortë dhe të shëndoshë.
 
Për çka është i rëndësishëm kalciumi
 
Roli i kalciumit është i pazëvendësueshëm në procesin e krijimit të indit kockor në periudhën e rritjes dhe zhvillimit te fëmijët, si dhe gjatë periudhës së shtatzanisë dhe sisëdhënies. Ai paraqet linjën e parë mbrojtëse dhe armën për mbrojtje nga osteoporoza te popullata më e moshuar. 
 
Gjendjet që përkojnë me mungesën e kalciumit

Mos konsumi i mjafturshëm i kalciumit në organizëm mund të shkaktoj “huazimin “ e tij, gjegjësisht marrjes nga eshtrat (sepse atje është më i pranishëm), gjë që direkt reflektohet në cilësinë dhe fortësinë e dhëmbëve dhe të eshtrave. Dhëmbët fillojnë të prishen, kurse kjo ndikon edhe te paraqitja e osteoporozës dhe osteopenisë.

Problemet më të shpeshta ose më të shprehura që përkojnë me mungesën e kalciumit janë:
  • -  Thyerja e shpeshtë e eshtrave
  •  Kariesi.Parimisht, kariesi është rezultat i higienës së keqe të gojës, por edhe mungesa e kalciumit kontribon në problemin e përgjithshëm, sidomos te të rinjët dhe te shtatzënat.
  •  Rahniti te fëmijët.Rahniti është zbutja dhe dobësimi i eshtrave te fëmijë, por më shpesh paraqitet si rezultat i mungesës ekstreme të vitaminës D e cila ndihmon në absorbimin e kalciumit.
  •  Оsteoporoza.Sidomos te më të vjetërit.Osteoporoza është sëmundje e sistemit eshtror, e cila na shpie te reduktimi i i elasticitetit të eshtrave dhe te paraqitja e thyerjeve të eshtrave.
  •  Shtypja e lartë e gjakut.Individët që nuk konsumojnë sasira të mjaftueshme të kalciumit janë në rrezik më të lartë nga hipertensioni.Kalciumi mund ta ndihmojë në reduktimin e butëtë shtypjes së lartë të gjakut.
  •  Ngërçet dhe vështirësitë
  •  Ritmi i dëmtuar i zemrës

Përveç kësaj, mungesa e kalciumit ka të bëj edhe me gjendje si:
  •  Akne
  •  Alegji
  •  Ankciozitet
  •  Astma
  •  Menstruacione me dhimbje
  •  Dhimbje në muskuj
  •  Kokëdhimbje
  •  Rritje të pashës
  •  Depresion
  •  Konvulzione
  •  Sterilitet
  •  Nervozë dhe humor të keq
  •  Probleme me flokët
  •  Problem me libidon
  •  Probleme me organet për trejte
  •  Stres
  •  Hipertireoza
 
Nevojat ditore
Nevojat për kalcium varijojnë sipas moshës dhe gjendjeve tjera, dhe atë:

  •  Fëmijët nga mosha3 vjeçare– rreth500 mg në ditë
  •  Fëmijët nga mosha 4 -8 vjeçare– rreth800 mg në ditë
  •  Fëmijët nga mosha 9-19 vjeçare– rreth 1300 mgnë ditë
  •  Të rriturit nga mosha19 -50 vjeçare– rreth1000 mg në ditë
  •  Shtatzënat dhe gratë me sisëdhënie– rreth1300 mgnë ditë
  •  Për ata që kanë osteopoprozë– rreth 1500 mgnë ditë
 
Burimi i kalciumit
Burimet e kalciumit të grupuar sipas kategorive janë si vijojnë:
  •  Qumështi
  •  Produktet qumështore (jogurti, kosi, djathi, kaçkavalli, ajka, gjalpi, maze)
  •  Drithrat integral(gruri, tërshëra, soja, hejda, elbi, misëri, orizi)
  •  Pemë jugore(portokalli, kivi, mandarina, banane)
  •  Peshku(salmoni, merluci, skumbri, sardina)
  •  Perimet(brokoli, panxhari gjeth, lakra jeshile,sallata e gjelbërt, lakëra, spinaqi, bizelja, fasulja, panxhari, trangulli, domate)
  •  Frutat me bërthama dhe farat(arra, gështenja, bajamet, lajthia, susami)
  •  Këpurdhat(shitake, shampinjon, këpurdha e verdhë, këpurdha dhelprës)
  •  Pemët(boronica, mjedëra, manferra, fiku, kajsia, rrushi)
  •  Produktet tjera(çokolata, kanella,hirra, rasolli, hidhri, tofu)
 
Sasia e kalciumit sipas produkteve
 

Jogurtidhe qumështi
Një gotë me jogurt pa yndyrë përmban450 mg kalcium, që është rreth 42% e konsumit të rekomanduar ditor. Një gotë qumësht pa yndyrë përmban rreth 300 mg kalcium.
 


Djathi tofu
Një porcion me djathë tofu ka rreth 250 mg kalcium. Djathërat e fortë, poashtu, konsiderohen burime të shkëlqyera të kalciumit, por me ata nuk duhet të teprohet sepse përmbajnë edhe shumë yndyrëra. 
 

Panxhari gjeth
Përmbatja e kalciumit në 200 g panxhar gjethtë zijer është rreth270 mg,që paraqet një çerek të konsumit të rekomanduar ditor.
 



Sardina
Me sasinë prej 350 mg kalcium vetëm në 100 g, sardina konsiderohen një nga burimet më të rëndësishme të këtij minerali. 
 

Hiperkalcemia
Koncentrimet e larta të kalciumit mund të kenë edhe negativitetet edhe ndikimet e tyre negative. Hulumtimet kanë dëshmuar se konsumi i tepërt i kalciumit ndikon në paraqitjen e sëmundjeve kardiovaskulare, infarktit dhe goditjes në tru. Andaj, sidomos te gjinia femrore, preparatet e kalciumit nuk emetohen në mënyrë rutinore për të evituar thyerjet në periudhën pas menopauzës.
 
Dozat e larta të kalciumit në suplemente na shpien te kërcimi i shpejt i koncentrimit të tij në gjak, ku si rezultat kemi shtresimin e këtij minerali në muret e enëve të gjakut dhe është parakusht për komplikime të mëtejshme, gjegjësisht për formimin e kalcifikateve që e rrisin rrezikun nga paraqitja e sëmundjeve kardiovaskulare.
Prandaj, konsumi i kalciumit me anë të shtresave në ushqim gjithmonë duhet të jetë në marrveshje me mjekun sidomos me situata qartësisht të indikuara.
 
 
Merkure, 02 Janar 2019 01:00

KAPSLLËKU FUNKSIONAL TE FËMIJËT

Kapsllëkuështë vështirësi e shpeshtë gjatë periudhës së fëmijërisë dhe shpeshherë mendohet se është alternativë normale e defekimit, e cila do të zgjidhet me rritjen e moshës. Mundësia për intervenim të hershëm shpeshherë nuk shfrytëzohet, kurse kjo mund të rezultojë në komplikime, siç janë fizura anale, mbajtjta e feceve dhe inkontinenca fekale/enkopreza. Parandalimi i kapsllëkut përqendrohet te ndryshimi në kohë i mënyrës së të ushqyerit dhe stërvitja për defekimgjatë procesit të ngrënies. Trajtimi i kapsllëkut varet edhe nga mosha e fëmijës si dhe nga kohëzgjatja e simtomave. Ky procres mund të përfshij edukimin, ndryshmin e mënyrës së të ushqyerit dhe farmakoterapinë, vetëm ose të kombinuar. 
 
Çka është kapsllëku?
Konstipacioni ose kapsllëku përgjithsisht definohet si çrregullim i cili karakterizohet me vështirësi të vazhdueshme ose thjeshtë me fece jo të plotë dhe/ose lëvizje të rralla të zorrës së trashë (një herë në 3-4 ditë ose më rrallë). Ajo është simptom, nuk është sëmundje. 
Karakterizohet me (kriteret Rome III)
-vështirësi të thkeksuar gjatë defekimit;
-ndjenja e shkarkimit jo të plotë;
-fece të fortë;
-më pak se 3 lëvizje të zorrës së trashë, në javë.

Kapsllëku (konstipacioni) është problem i shpeshtë në periudhën e fëmijërisë dhe shpesh konsiderohet si variant normal i defekimitcila do të zgjidhet kur fëmija të bëhen më i mëshuar.

Kapsllëku kronikkur simptomet zgjasin më pak se 12 javë(rrjedhimishtgjatë 1 viti dhe paraqiten > 25% e feceve

 

Kapsllëku te 95% e rasteve i detyrohet funksionalitetit të kapsllëkut, kurse vetëm më pak se 5% i detyrohet dëmtimit organik. 
Në patogjenezën e sëmundjes kemi dy patofiziologji të ndryshme të cilat shpesh përputhen: 
 -Dëmtimi i lëvizjes së zorrës së trashë;

 -Dëmtimi në tretjen e ushqimit.
Zorra e trashë ka funksion: 
-absorbimi i lëngut;
-fermentimi bakterial;
-formacioni i feceve;
-eliminimi i feceve.

Qasja diagnostike
Në qasjen diagnostike, qëllimi kryesor është:
• Përjashtimi i sëmundjes organike ose i kapsllëkut të shkaktuar nga barnat;
• Diferencimi i tipit të kapsllëkut funksional (shkarkimi normal ose i ngadaltë ose fece jo konsistente); 
• Trajtimi efikas ose i sigurt i problemit (lehtësimi i defekimitose eliminimi i simptomeve përkatëse).
Kapsllëkut (konsitpacioni), gjegjësish inkontinenca fekale, vetëm te 5% e rasteve është për shkak të natyrës organike, siç janë keqfunksionet anorektale dhe ato spinale. Ajo madje te 95% e rasteve është për shkakt të natyrës funksionale, gjegjësisht, prania e saj nuk ka sëmundje konkrete si bazë. Arsye kryesore për paraqitjen e konstipacionit funksional te fëmijët është të ushqyerit i keq, stërvitja jo e duhur për defekim, pastaj edhe lidhshmëria psikologjike sa i përket sjelljes së keqe të fëmijës, mospërshtatja te fëmijët, frika nga defikimi, etj.

Ky lloj i kapsllëkut më shpesh haset pas moshës 2 vjeçare, nuk ekziston distension (zgjerim) abdominal, fëmijët përparojnë mirë me peshën trupore, nuk ka kequshqyerje, tonusi anal është normal, kemi fece në hapësirën rektale, dhe, nëse zbatohet edhe irigografi ose biopsi anale, ata janë me sasira të rregullta. 
Në qasjen diagnostike te kapsllëku funksional, gjithmonë duhet të përjashtojmë çdo dyshim për bazën organike të problemit. Pastaj, duhet të bëjmë dallimin nëse bëhet fjalë për shkarkim normal ose të ngadalshëm. Ajo që është edhe më e rëndësishme për pacientët, duhet të jepet trajtim efikas dhe i sigurt që të zgjidhet problemi i kapsllëkut, gjegjësisht, të lehtësohet defekimi dhe të eliminohen simptomet të cilët lidhen me të. 


Trajtimi

Sa i përket terapisë dhe masave të cilat mund të ndërmerren për të trajtuar kapsllëkun, gjithmonë fillohet me intervenime jo farmaceutike.Ky është trajtim ku këshillohet konsumi i lëngjeve, konsumi i qumështit deri në 500 ml/24 orë, intervenime nutriente(lëngje dhe pemë– kumbulla, dardha, pjeshka, kivi, portokall, vishnje, fik, duke evituar ushqimin adsorbues), si dhe konsumi i suplementeve me fibra. Megjithatë, të gjithë “udhëheqësit” botëror për këtë gjendje, konkludojnë se intervenimi jo farmaceutik shpeshherë nuk është i mjaftushëm. Si linjë e parë e preparateve të cilat rekomandohen për trajtimin e kapsllëkut janë laksativët osmotik (PEG, Laktulose) CBT, BF, laksativët PPT. Si zgjedhje e parë e mjeteve laksative për fëmijë, që rekomandohet nga ESPGHAN, është PolyethyleneGlycol (PEG) oseMacrogol 3350. Ky ka aftësi dhe mekanizëm unik të veprimit që dallohen nga laksativët tjerë osmotik. Ka më pak ndikime anësore, paraqet substancë inerte– zero efekt mbi mikroflorën, nuk krijon gazra. Efekti i saj osmotik është më i dobët, andaj ka më pak rrezik nga dehidratimi dhe nga humbja e elektroliteve (që janë shumë të rëndësishëm te fëmijët e vegjël).


Tejkalimi afatgjatë i problemit

Pasi të zgjidhet problemi i kapsllëkut, gjegjësisht, kur fëmiju do të ketë konzistencë normale të feceve, atëherë kalojmë në stërvitjen për defekim. Ky konsiderohet si segment shumë i rëndësishëm i trajtimit të këtij çrregullimi te fëmijët, sepse me stërvitje të duhur nuk do të vjen deri te riparaqitja.Stërvitja bëhet edhe në kushte shtëpiake ku fëmijën e lëmë të ulur në tualet5-10 minuta pas ngrënies/vaktit. Është e nevojshme të mbahet një ditar për defekimin e fëmijës dhe ky ditar i jepet mjekut. Kjo stërvitje bëhet për një periudhë prej 2-3 muaj, që fëmijës t’i jepet kohë e mjaftueshme që të fiton shprehi për defekim, por në të njejtën kohë të mos i bëhet presion psikologjik. 
 
Ass. dr. Natasha ÇushkovaNikoçevska, pediatër, IPSH„Zhan Mitrev“ 
 
 
Dimëri na ofron shumë bukuri dhe mundësi kur bëhet fjalë për stërvitje dhe mirëmbatjen e trupit në formën dhe kondicionin e duhur.Shpeshherë, këto forma të stërvitjeve orientohen ka vizita e fitnes-klubeve dhe qendrave të mbyllura.Nga ana tjetër, problemi më frekuent me të cilin ushtruesit ballafaqohen është transporti deri te këto qendra, rrëmuja dhe terminet në këto qendra si dhe, shpenzimet për kuotën e anëtarësisë.Këto faktorë jo rallëherë janë vendimtar që të qëndrojmë në shtëpi. Atëherë, përse të mos e zëvendësojmë palestrën e paracaktuar me rehatinë e shtëpisë sonë si alternativë për stërvitje? Është dëshmuar se ky është koncept i suksesshëm i alternativës që t’i ndihmoj stërvitjet e përditshme fizike të cilët na nevojiten. Si duket stërvitjet në shtëpi nuk janë edhe ide e keqe.
 

Përparsitë e stërvitjes në shtëpi
Stërvitja në shtëpi ka shumë përparsi.Nuk keni nevojë të bëni asnjë përgatitje, vetëm vishni rroba të rehatshme dhe jeni gati. Nuk keni nevojë të bleni pajisje të veçantë për stërvitje. Nuk shpenzoni kohë për transport deri te qendra për stërvitje ose deri në park, tërë kohën e lirë që e keni do ta kaloni me sukses për stërvitje. Në aspektin kohor nuk jeni të kufizuar, mund të stërvisni në mbrëmje para se të shkoni në punë, mund të stërvisni pas dite si pjesë e pushimit, madje edhe në mbrëmje, edhe kur e prisni partnerin (bashkëshortin), mund të stërvisni edhe kur e bëni drekën familjare... Mundësitë janë të hapura.
 
Andaj, lërni arsyetimet anësh. Stërvitja në shtëpi mund të jetë edhe e dobishme edhe kreative.
Ja disa ushtrime praktike të cilat mund t’i bëni në ngrohtësinë e shtëpisë suaj. Listën e plotsëoni ju vetë.
 
Kërcimi me litar
Një nga lojërat e preferuara nga fëmijëria mund të përdoret si ushtrim i shkëlqyer kardiak. Nëse dërshironi ushtrime me mund intenziv, e cila zgjat disa minuta, atëherë duhet ta provoni kërcimin me litar. Në këtë mënyrë,përshpejtohet puna e zemrës, organizmi kalon në regjimin e shpejtë ku aktivizohen më shumë grupe të muskujve të ekstremiteteve të sipërme dhe të poshtëme.Kjo stërvitje është shumë e mirë për njerëzit që kanë punën ulur, sepse përmirësohet qarkullimi i gjakut në këmbë dhe me këtë reduktohet edhe rreziku nga gjendjet siç janë plasja e kapilareve, ëntja e këmbëve, etj. Me kërcimin 45-minutor me litar mund të digjni madje 450 kalori.
  

Hapi i modifikuar i shkallëve
Edhepse ndoshta nuk e dimë se është një nga stërvitjet më efektive kardiake, këtë ushtrim e kemi bërë shumë shpesh në moshën fëmijrore, si pjesë e lojës fëmijrore. Shumë është i rëndësishëm dhe nëse bëhet çdo ditë, ndikon pozitivisht te të rrituri.Ky është ushtrim shumë i mirë që mund ta bëni në kushte shtëpiake, madje edhe nëse nuk keni shkallë. Merni një karrigë të vogël ose radhisni disa libra më të trasha, vendosni para jush dhe hipni-zbrisni ndërkohë që mund ta shikoni edhe programën tuaj të preferuar. Ky ushtrim nuk është aq energjik si kërcimi me litar, por, sërish ndihmon në mirëmbatjen e tempos dhe shëndetit. Shumë është e rëndësishme për pjesën e poshtëme të këmbëve,pulpatdhe shputat.Për një periudhë prej30 minuta mund të digjni 250-450 kalori varësisht nga pesha, lartësia si dhe intenziteti i vetë stërvitjes.
 
Pozita e njohur “plenk”
Ky është ushtrim ideal për ata të cilët nuk kanë shumë kohë për stërvitje, por duan të mbajnë formën “fit” dhe ta ruajnë masën e muskulaturësKarakteristkë shumë e rëndësishme e këtij ushtrimi, i cili shpesh anashkalohet, është djegia e kalorive.Që ta ralizoni këtë ushtrim, keni nevojë vetëm për një bazë, ose vetëm jastëktë butë për duart. Vendos trupin në pozitën për të bërë pompa, por në vend që t’i mbështjellniduart dhe të lëvizni trupin tatëpjetë ka dyshemeja, qëndroni në atë pozicion. Filloni me këtë pozicion 30 sekonda dhe çdo ditë zgjatni periudhën nga 10 skonda. Kjo është një nga ushtrimet më të vështira, andaj, sjell shumë dobi për tërë trupin.
 
Kërcimi
Pas një dite të vështirë dhe të lodhëshme, kërcmi është opsion i duhur që në mënyrë zbavitëse të digjen kaloritë, të përshpejtohet puna e zemrës dhe të menjanohet energjia negative.Vishni rroba të përshtatshme, lëshoni muzikën tuaj të preferuar dhe lëvizni trupin. Hulumtimet kanë treguar se vallëzimi ose kërcimin 30 minutor mund të djeg 150-200 kalori që është e njejtë me notimin dhe vozitjen e biçikletës. 
 
 
Marshimi argëtues
Nëse kushtet klimatike nuk ju lejojnë që ta vraponi itenerarin ditor, të njejtën mund ta bëni edhe në shtëpi.Në vend që të vraponi në vend, bëni marsh me ngritjen e gjurit aq lartë sa mundeni. Ky ushtrim e përshpejton punën e zemrës dhe i stimulon muskujt. Përveç kësaj, të njejtën mund ta bëni me lëvizje.
 
Ylli instant ose i shpejtë
Kur jeni në shtëpi dhe kur pushoni duke parë televizor, gjatë pauzave (reklamave)mund t’i bëni disa yje të shpejta. Trupi duhet të jetë në pozitë të drejtë, me duart të lëshuara pranë trupit.Pastaj, këmbët hapni me gjerësinë e krahëve, në të njejtën kohë duke ngritur duart anësh mbi kokë.Ky ushtrim është i shkëlqyer nëse nuk jeni fizikisht aktiv dhe pozitivisht ndikon mbi gjendjen psiko-fizike të trupit. Lëvizjet e shpejta, por të shkurtëra kontribojnë për përmirësimin e koordinimit të duarve dhe këmbëve.
 

Pastrimi
Shpesh në shtëpi mund të bëni ushtrime shumë të dobishëme kardiake, sidomos me pastrim me fshesë korrenti. Nëse nuk mund ta realizoni planin ditor në ushtrimore ose në park, atëherë vendosni të bëni pastrimin e shtëpisë kështu që “do të vritni dy zogj me një gur”. Fakt befasues; është dëshmuar se pastrimi e redukton stresin dhe na bën të ndjehemi më të lutmur.
 
 
Dimëri paraqet periudhën karakteristike për paraqitjen e shpeshtë të ftohjeve dhe gripit, kollitjes, bronkitit dhe sëmunjdeve tjera respiratore. Kushtet e ndryshme të vështira, siç janë moti i ftohtë, ditët e shkurtëra të dimërit, ajëri i ndotur, mungesa e dritës së diellit, na bëjnë që më pak të kalojmë kohë jashtë, të jemi më pak aktive fizikisht, të jemi me më pak energji, melankolik dhe shumë më të prirur ndaj sëmunjdeve virale dhe bakteriale për shkak të imunitetit të dobët. Organizmi ynë patjetër të pajtohet me këto kushte, andaj zgjedhja e ushqimit të duhur dhe të shëndetshëm është shumë e rëndësishme.

Të ushqyerit e shëndetshëm ofron prevenim të shkëlqyer gjatë periudhës së dimërit. Gjithsesi, të ushqyerit e shëndetshëm nuk mund të ketë ndikim “brenda natës” ose kur shenjat e para të dobësimit të imunitetit tashmë janë paraqitur. Vetë të ushqyerit i balancuar, i rregullt dhe i shëndetshëm për një periudhë më të gjatë kohore mund ta përmirëson sistemin imunitar të organizmit.Ashtu si tashmë dihet, sistemi i shëndoshë imunitar është një nga parakushtet kryesore për shëndet të mirë. Prandaj, të ushqyerit i rregullt dhe i shëndetshëm i plotësuar me aktivitete fizik dhe gjumë të rregullt janë parakushte kryesore për sistem të fuqishëm imunitar i cili në stinën e dimërit mund të na mbroj nga infeksionet bakteriale dhe virale, gjegjësisht e minimizon kohëzgjatjen e tyre nëse paraqiten.

Cili ushqim duhet të konsumohet në periudhën e dimërit?

Dimëri është periudhë e vitit kur duhet t’i kushtojmë vëmendje më të madhe të ushqyerit, me qëllim që ta ruajmë shëndetin. Të ushqyerit në periudhën e dimërit patjetër të bëhet i balancuar dhe të mendohet me kujdes. Fatkeqsisht, oferta e reduktuar të pemëve dhe perimeve të ndryshme të freskëta në periudhën e dimërit, temperaturat e ulët dhe gostitë gjatë festave mund seriozisht ta dëmtojnë barazpeshën (balancin) në organizëm dhe më tej ta dobësojnë sistemin tonë imunitar. Për shkak të gjithë kësaj, të ushqyerit në periudhën e dimërit më shumë se kurrë duhet të jetë i balancuar dhe i shëndetshëm. 
Është me rëndësi të përmendim se kjo periudhë, përveç kalorive plotësuese, organizmit tonë i nevojiten edhe vitamina plotësuese, mikro dhe makro elemente, proteina, karbohidrate të përbëra, acide të vajrave esenciale. 
Te të ushqyerit e balancuar në periudhën e dimërit rekomandohet që të përfaqësohen artikujt e pasura me vitamina C, D, A, vitamina B kompleks, mineralet zinku dhe seleni, konsumi i mjaftueshëm i ujit, si dhe ushqim i pasur me kultura probiotike (bakterie të dobishme). Kjo nënkupton tryzë të pasur me pemë dhe perime të freskëta, drithra integral, bishtaja, fruta bërthamor, vezë, peshk, mish pa yndyrë, artikuj të fermentuara qumështore (kefir, kos, jogurt) dhe perime të fermentuar(lakëra kokë, turshi).

Ushqimi i pasur me vitamin C

 
Ekzistojnë shumë studime të cilat e konfirmojnë rëndësinë dhe rolin e vitaminës C në përforcimin e imunitetit dhe fuqinë e tij të madhe antioksiduese. Ky ndikim, para se gjithash, i detyrohet ndikimit sinergjik me pothuaj tërë vitaminet dhe mineralet në organizëm. Për shkak të përmbajtjes së lartë të vitaminës C dhe të bioflavonoideve, gjatë perudhës së dimërit me rëndësi të veçantë është konsumi i pemëve citruse(limoni, portokalli, mandarina, citroni),si dhe kivi, ananasi dhe molla. Nga perimet e freskëta që gjenden në periudhën e dimërit dhe të pasura me këtë vitamin rekomandohet konsumi i lakrës(lakra kokë), brokolit dhe pjesës më e madhe e perimeve me gjethe të gjelbërta(lakra jeshile, spinaqi, lakra gjeth...) E fundit, por jo më pak e rëndësishme, por e kundërta, do ta përmendja kaçen dhe çajin nga ky produkt, si burim shumë i begatë me vitamin C në këtë nënqiell. 
 
Ushqimi i pasur me vitamin D


Vitamina D ndikon dukshëm në prevenimin dhe mjekimin e shumë sëmundjeve. Shumë studime shkencore kanë treguar se ky vitamin dyfish e redukton rrezikun nga kanceri në zorrën e trashë, gjoks dhe vezorë.E lehtëson depresionin, e përforcon imunitetin dhe prevenon ftohjen dhe gripin. Organizmi jonë mund ta sintetizoj vetë, për çka ka nevojë për dritë të diellit, e cila, fatkeqsisht, mungon në periudhën e dimërit.Te produktet ushqimore më i shprehur është te peshqit detar (salmoni, tuna), veza(e verdha), mëlçia e viçit,qumështi, këpurdha.
Dielli është burimi më i mirë natyror i vitaminës D dhe për shkak të ekspozimit të pamjaftueshëm gjatë periudhës së dimërit, rekomandohet që të konsumohet ushqim i pasur me vitamin D ose ai të sigurohet me konsum plotësues, gjegjësisht suplamentar.
 
Ushqimi i pasur me vitamin A

Vitamina A, gjegjësisht beta-karoteni si provitamin i tij, paraqet antioksidans të shkëlqyer i cili e rrit rezistencën ndaj infeksioneve virale dhe bakteriale, që është me rëndësi të madhe në periudhën e dimërit.Artikuj që e përmbajnë këtë vitamin janë: kungulli, karrota, patatja e ëmbël, portokalli, spinaqi, brokoli.
 
Ushqimi i pasur me vitamina të grupit B

Vitaminet e grupit B pozitivisht ndikojnë te metabolizmi,e mirëmbajnë vitalitetin e organizmit, e përforcojnë imunitetin, pozitivisht ndikojnë kundër stresit dhe depresionit. Te produktet ushqimore më të shprehura janë te drithërat integrale, bishtajat, frutat bërthamor(sidomos te gështenja), bananja, spinaqi, lakra jeshile.
 
Ushqimi i pasur me zink
Zinku paraqet mineralin i cili kujdeset për ruatjen dhe përforcimin e sistemit imunitar.Përveç që hyjnë në shumë reaksione enzimatike në organizëm, ai dukshëm e redukton edhe kohëzgjatjen e ftohjes dhe i shkatëron viruset, prandaj është shumë e rëndësishme të konsumojmë ushqim të pasur me zink në periudhën e dimërit. Artikujt e pasur me zink janë mishi, frutat e derit, vezët, farat e kungullit, susami, hudhëra.
 
Shtojcat në ushqim
Gjatë dimërit është shumë vështirë të planifikohet të ushqyerit i balancuar dhe i shëndetshëm i cili organizmit do t’ia ofroj tërë materiet ushqyese. Andaj, shpeshherë kohën e fundit rekomandohen shtojcat në ushqim. Rekomandimet më shpesh janë për marrjen plotësuese të vitaminës D, vitaminës C, zinkut, probiotikëve, vajit të peshkut, etj.
 
Organizmat gjenetikisht të modifikuar(OGJM) janë realitet i kohës dhe shoqëris sonë. Prania dhe përdorimi i OGJM, dhe i ushqimi gjenetikisht të modifikuar, po bëhen pjesë e jetës sonë. Pikërisht për këtë janë të shpeshta polemikat për arsyetimin, gjegjësisht për rreziqet dhe pasojat nga përdorimi i tyre.
 
Çka janë organizmat gjnetikisht të modifikuar?
Organizmat gjenetikisht të modifikuar mund të definohen si organizma në të cilët materiali gjenetik (ADN-ja) ndryshohet në mënyrë artificiale. Teknologjia me të cilën kjo arrihet, shpesh emrohet si, “bioteknologjia moderne“. 
Organizmat gjenetikisht të modifikuar(OGJM)janë produkte të inxhinjerisë gjenetike, dhe te këto produkte, me qëllim që të arrihet cilësi më e mirë dhe qëndrueshmëri më e madhe, ndryshohet struktura gjentike, pavarsisht a bëhet fjalë për bimë ose kafshë. Në të kaluarën, ky proces te bimët bëhej në mënyrë selektive. Qëllimi i këtyre metodave ishte të verifikohet se cili lloj i ndonjë sorte të bimëve drithrore, perimeve ose pemëve, më mirë mbijeton në kushte të caktuara klimaterike, sa është rezistente ndaj dëmtuesve endemik dhe sa është redimenti. Një selektim i tillë është bërë edhe te kafshët, dhe me kryqëzimin e racave është arritur optimumi i kërkuar i prodhimit.Me zhvillimin e bioteknologjisë moderne, shkohet një hap më tej, ku rezulton me dhënien e OGJM. Me OGJM, për të cilën zhvillohet një debat i ashpër, kuptohet një mënyrë specifike e modifikimit të gjeneve, modifikime të cilat në mënyrë natyrore asnjëherë nuk do të ndodhnin. Mund të fitohen me inxhinjeri gjenetike,gjegjësisht në laboratore. Me këtë inxhinjeri, OGJM në ADN-nën e tyre përmbajnë një gjen plotësisht të huaj, të inkuadruar në mënyrë laboratorike me teknika të reja të avancuara. Burimi i këtyre gjeneve gjendet në botën bimore, në botën e mikroorganizmave, te insektet, kafshët, duke përfshirë edhe llojet më të sofistikuara.Mjaftë tmerruese, apo?
Njohja e teknologjisë për modifikime gjenetike është shumë e rëndësishme edhe për shkenctarët edhe për prodhuesit, konsumatorët dhe banorët të cilët tashmë dukshëm hasen me prodhime ku si pjesë përbërëse kanë edhe organizma gjenetikisht të modifikuar.
 
Përdorimi i OGJM– po ose jo?
Zbatimi i kësaj teknologjie është relativisht e re dhe nuk ka kaluar shumë kohë që të mund të shihen pasojat eventuale dëmtuese nga përdorimi i organizmave gjenetikisht të modifikuar.Pikërisht për këtë arsye, krahas përparësive të cilat bioteknologjia bashkëkohore i ofron, parashtrohen edhe disa pyetje për përdorimin dhe konsumimin, para së gjithash të ushqimit gjenetikisht të modifikuar.

 
 
Edhepse shkenca akoma nuk ka dëshmuar asgjë konkrete, për shumicën e njerëzve vetë fraza ushqim gjenetikisht i modifikuar mbjell frikë.
 
Përse “jo?
 
Dilema më e madhe është pyetje se sa është i sigurt ushqimi gjenetikisht i modifikuar dhe sa i madh është rreziku nga paraqitja e reaksioneve alegjike dhe toksike me konsumin e tij.
Pastaj, vijon pyetja për mbrojtjen e kafshëve dhe biodiversitetit për shkak të mundësisë për ndikim negativ mbi ekosistemin dhe humbjen e një pjese të llojloshmërisë gjenetike.Gjithsesi, dëmtimi i karakteristikave natyrore të organizmave, me instalimin e gjeneve nga një organizëm tjetër (taksonomikisht).Më shpesh parashrohet pyetja në raport me alergjitë. Shumë njerëz janë alergjik ndaj pemëve dhe perimeve të ndryshme, frutave bërthamor (kikirika, arra, bajame, etj.)Problemi që paraqitet me inkuadrimin e mundshëm të gjeneve nga këto bimë në tjerat, me çka do të ishin krijuar alregji tjera të mundshme për të cilët konsumatorët nuk do të ishin të vetëdijshëm.Zgjidhja për këto problem është etiketimi i qartë i produkteve gjenetikisht të modifikuara dhe rritja e vetëdisimit të publikut. 
 

Përse “ po?
Paraqitja e organizmave gjenetikisht të modifikuar, para se gjithash, do të duhet ta zgjidh problemin me urinë në botë. Idea për përdorimin e ushqimit gjenetikisht të modifikuar buroi nga parashikimet se popullata botërore do të dyfishohet 50 vitete e ardhëshme, gjë që nënkupton se kjo popullatë do të duhet të ushqehet. Me OGJM fitohen organizma më rezistues, me tolerancë më të mirë ndaj sëmundjeve, dëmtuesve, ergjrit madje edhe pa përdorim të herbiciteve dhe pesticideve, kurse nga ana tjetër, rritet edhe biomasa, dmth., redimenti.Por,pyetjet të cilat po parashtrohen për shkak të krijimit të OGJM, nuk janë edhe të parëndësishme. Me përgjigjen nuk duhet të përshpejtohet, sepse akoma nuk kanë dëshmi relevante lidhur me sigurinë e shëndetit te konsumatorët e këtyre produkteve.

Cilat janë kulturat e shpeshta gjenetikisht të modifikuara në botë?

Momentalisht njihen 16 kultura gjenetikisht të modifikuara: misëri, soja, pambuku, rrepka vajlëshuese, domatja e kuqe, patatja, panxhari i sheqerit, orizi, gruri, kungulli, duhani, çikorja, liri, pjepëri, papaja dhe karafili. Pjesa më e madhe e këtyre kulturave në botë, pothuaj60 %, ka të bëj me misërin, sojën dhe rrepën vajlëshuese. Prodhuesit më të mëdhjej të OGJM janë SHBA-ja, Argjentina, Brazili, Kina dhe India.

Është e logjikshme që çdo individ dëshiron të di se çka konsumon dhe çfarë pasoja shëndetsosre mund të ketë ai ushqim që e konsumon– jo vetëm për tëpor edhe për fëmijët e tyre dhe gjeneratat vijuese.

Andaj është e kuptueshme që pyetja nëse duhet të lejohet plotësisht, pjesërisht ose të kufizohet kultivimi dhe shitja e OGJM, gjithmonë shkakton debate emotive, të cilat, fatkeqsisht, rrallë herë mbështeten mbi fakte të besueshme shkencore, por shpeshherë mbi të dhënat lobiste dhe senzacionale. 
Në qarqet shkencore shumë vështirë arrihet deri te e vërteta, madje edhe më vështirë deri te konsensusi. Rreziqet shëndetsore për shkak të konsumit të ushqimit gjenetikisht të modifikuar ende janë në fushën e kundërthënieve shkencore. Dëshmi përfundimtare nuk ka, kurse mendimet e studijuesve janë të ndryshme.
Vetëm të gjithë pajtohen se konsumatorët duhet të kenë mundësi të zgjedhin mes ushqimit konvencional dhe atij me gjene të modifikuara dhe të informohen qartë se cilët produkte në përbërjet e tyre përmbajnë OGJM.


Si të njihni nëse ndonjë ushqim është gjenetikisht i modifikuar?

Gjithmonë kontrolloni deklaratën e prodhuesit. Artikujt të shënuar me100 %organike ose të bëra nga përbërës organik janë ato të cilët nuk përmbajnë OGJM. Poashtu, kërkoni shenjën që shkruan „Nuk përmban OGJM“ (GMO free).
Kushtoni kujdes pamjes dhe formës së produktit.

Ushqimi i modifukuar gjenetikisht më shpesh ka formë dhe madhësi uniforme (të njëtrajtshme),me ngjyra shkëlqyese të qarta dhe nuk kanë dëmtime të dukshme dhe pa shenja të prishjes
 
„Todlerët“ janë fëmijët me moshë nga12 deri36 muaj, kurse në këtë moshë vështirë se mund të flitet për çfarëdo shprehije te fëmijët, përfshirë këtu edhe shprehitë për ngrënie.Kështu, kemi ditë kur në aspektin sasior konsumojnë shumë pak, kurse disa ditë tjera ju duket sikur vazhdimisht „brejnë“ diçka tërë ditën. Ndonjëherë ndodh të kërkojnë të njejtin ushqim ose produkt ushqimor çdo ditë për disa javë, dhe pastaj papritur pushojnë dhe me muaj nuk e kërkojnë të njejtin produkt ose ushqim. 
Çdo fëmijë është një tregim në vetëvete, andaj është shumë me rëdësi që t’i mos i krahësojmë fëmijët sipas sasisë së ushqimit të ngrënë, pavarsisht nëse bëhet fjalë për vëllezër ose motëra, ose për shokun/shoqen më të ngushtë. 
 
Specifike për todlerët (fëmijët që sa kanë filluar të ecin) është se janë nazeli, andaj ndonjëra nga reagimet e mëposhtëme është normale për ta:
-       Të refuzojnë ushqime/produkte vetëm sepse nuk ua pëlqejnë ngjyrën, teksturën ose erën
-       Të konsumojnë vetëm disa(2-3)produkte të ndryshme tërë muajin
-       Të refuzojnë të pranojnë ushqime të reja
-       Të humbasin interes për ushqimin të cilin deri atëherë e kanë preferuar
-       Të dëshirojnë të hanë vetëm me lugë ose vetëm me pirunë.
Me këto reaksione, fëmija dëshiron të tregoj kontroll dhe të ushtroj pavarsisnë.Nëse edhe pos këtyre reagimeve, ai vazhdon të përparoj me rritjen dhe zhvillimin e tij, atëherë s’ka pse të brengoseni. Ju gel vetëm të siguroni ushqim lehtësisht të kapshëm dhe t’ia mësoni shprehitë për ushqyerje të shëndetshme.
 
Fëmijët nuk duhet dhe nuk mund t’i ushqeni me forcëPor, mund t’ju ofroni porcion zbavitës dhe t’ua mësoni shprehitë e shëndetshme të të ushqyerit.
 
Shprehitë e shëndetshme të të ushqyerit
-       Lëreni fëmijën vetë të vendos se sa do të hajë. Më mirë t’i ofroni një porcion të vogël me çka do të leni hapësirë që fëmijë vetë të kërkoj më shumë.
 
-       Keni durim.Ofroni produkte të reja më shpesh. Me siguri, pas refuzimit të 15-të, fëmija përfundimisht do ta provon atë që i ofrohet.Por, mund të shërbeheni edhe me disa gënjeshtra “të bardha”. Shfrytëzoni tregimin e Marinarit Popaj dhe spinaqit, por Popajnë zëvendësojeni me heroin e tij/saj të preferuar,kurse spinaqin me perimin problematik.Zakonisht, japin rezultatet e preferuara.
 
-       Bëhuni argëtues. Prisni ushqimin në forma të ndryshme të pazakonta (mund të përdorni kallëfe për keka). Bëni mini-versione të vakteve të zakonshme. Krijoni tregim në pjatën e fëmijës. Bashkarisht mund të shpikni edhe emëra të veçantë për pemët dhe perimet (për shembull, gjethet e veçanta të brokolit janë drunjët e vegjël), me çka do ta afroni fëmijën me ushqimin të cilin do të duhet ta konsumojë, por edhe do a bëni vaktin më argëtues.
 
-       Ofroni zgjedhje.Në vend që vetëm të insistoni që të hajë perime, lejoni që ai të zgjedh, për shmebull: „A dëshiron brokoli ose lule lakër për drekë?“
 
-       Përzijeni të vjetrën me të renë. Nëse doni sjellni produkte të reja, por mos e ofroni vetëm atë, por bëni kombinim të porcionit me produktin që ai tashmë e pëlqen. Kështu, produkti i ri mund të kalon pa u vërejtur.
 
-       Përdorni salce të shëndetshme. Humusi, salca, ajka, salce të dendura për sallatë janë burim i mirë për “lyrje“të pjesëve të pemëve dhe perimeve.
 
-       Bëhuni shembull. Fëmijët janë pasqyrë e sjelles së prindërve. Nëse ju ushqeheni shëndetshëm, edhe fëmija juaj më lehtë dhe më shpejtë do t’i pranojë shprehitë e shëndetshme të të ushqyerit.
 

Porcione të mira
-       Paralajmëroni fëmijën rreth 15 minuta më herët para se të bëhet gati ushqimi që të mund të mbroj me lojën në kohë, t’i laj duart, por edhe që të kuptoj se vakti (porcioni) është aktivitet i rëndësishme i cili nuk duhet të anashkalohet
-       Fëmijët e pëlqejnë rutinën dhe, faktikisht, vetëm ashtu mund të funksionojnë.Rutina është e nevojshme për shkak të diciplinës, por edhe për të prevenuar urinë e cila do t’i bëj fëmijët “rënkues“. Andaj, përcaktoni terminet për vaktet kryesore të ditës, dhe caktoni vendin e uljes rreth tryezës për çdo anëtarë të familjes.
-       Vaktetjanë kohë për argëtim me familjen. Atëherë nuk duhet të shikohet televizor, të shfletohet interneti ose të luhet me celular, ose të luhet me kukulla në tryezë.Kjo është koha kur do të pyetet se si kaloi dita, të bëhet plan për aktivitete argëtuese pas ngrënies. Preferohet që fëmijët dhe të rriturit të qëndrojnë pran tryezës deri sa të mbaroj së ngrëni edhe anëtari i fundit i familjes. 
-       Në këtë moshë mos impononi rregulla lidhur me përdorimin e pajijseve në tryezë.Fëmijët më shumë e duan lugën se sa pirunën, edhe nëse nuk është zgjedhje e duhur, lërni, dhe përqendrohuni te ajo se çka do të hajë fëmija.
 
Vëndosni rrend në vaktet
Todlerëtduhet të hanë çdo 3-4 orë, kurse kjo don të thotë3 vakte, 2 mezedhe shumë lëngje(më shumë ujë, minimalisht lëngje dhe qumësht) gjatë ditës. Pavarsisht se mund të ju duket se ka ngrënë shumë gjatë vaktit kryesor, gjegjësisht, nuk është ashtu, dhe kjo nuk do t’i mnbaj të plotë barkunderi në vaktin tjetër.Andaj, preferohet që t’i ofroni mezë të shëndetshme si jogurt pemësh, pjesë molle ose shprishë drithërash.Por, me rëndësi është që mezjatë jetë disa orë para vaktit kryesor, që të mund të uritet sërish deri në vaktin kryesor.
Nëse fëmija nuk dëshiron të haj vaktin kryesor, atëherë ofroni ati meze të shëndetshme ushqyese disa orë më vonë. Nëse nuk dëshiron ta hajëmezen, ofroni sërsih ushqim në vakrin vijues.Zakonisht, lëshojnë pe në vaktin e dytë.
 
Çka nuk guxoni të bëni
Mos e detyroni me dhunë që fëmijët ta boshadisin pjatën, madje as të hanë kur jeni ju të uritur. Edhe fëmijët, edhepse të vegjël dhe akoma zhvillohen, kanë indikator të brendshëm që tregojnë se janë të uritur ose kur janë ngopur. Respektoni këtë dhe besoni këtyre indikatorëve.Përveç kësaj, kjo do të ndikon edhe në vetëbesimin dhe zgjedhjen e tyre. 
Mos gatuani disa porcionenë të njejtën kohë duke i plotësuar dëshirat çdo anëtari të familjes, shtëpia juaj nuk është restoran. Fëmijët mund dhe duhet të parrin pjesë në zgjedhjen e menysë për drekë, dhe negocitat mbarojnë këtu. Ajo që është zgjedhur për t’u gatuar, duhet edhe të hahet. Nëse dikush ka ndërruar mendjen, mund ta presmezen ose vaktin tjetër, por jo të fitoj opsion tjetër për drekë.
Shumë me rëndësi është të mos e tregoni brengosjen dhe shqetësimin tuaj për refuzimin e ushqimit para fëmijës.Madje, asmos bëni shtypje indirekte mbi fëmijën.Fëmija ndjen shtypje edhe kur nuk është direkt, si: „Patjetër ta hash spinaqin!“ Fëmija edhe ashtu vazhdimisht kërkon vëmendje,kjo vetëm do ta ndihmoj që më lehtë të arrij te ajo vëmendje, dhe do të provoj ta shfrytëzoj dhe për nevoja tjera në të ardhmen.

 
Merkure, 02 Janar 2019 01:00

KARAFILI edhe mëlmesë edhe ilaç

Karafili(Eugenia caryophylatta Thunb.) paraqet një gonxhe të thatë të lules nga pema tropike, e cila më shumë se 2000 vite përdoret si mëlmesë por edhe si ilaç. 
Bima rritet e lartë madje deri 20 metra, me gjethe të mëdha,të zgjatura dhe me lule të bardha. Lulet mblidhen kur mbështjellësi i lules është i kuq dhe thahen në diell të mbuluara me gjethe, me çka e fitojnë atë ngjyrë karakteristike të kuqe-kafe. Era e karafilit është e fuqishme, specifike dhe e këndshme, ndërsa shija është aromatike dhepikante.
 

Në kuzhinë

Për shkak të aromës së saj karakteristike, karafili gjen përdorim të gjërë në kuzhinë si erëzë. Përdoret gjatë përgatitjes së shumë kulaçeve, ushqimeve dhe pijeve. Më shpesh përdoret me verën e zijer, e cila pothuaj nuk mund të paramendohet pa karafil.
 
Përbërja dhe ndikimi

Karafili është i pasur me vaj eterik (15-20%), me eugenol, flavanoide, tanine, acie fenoike, vaj yndyror dhe komponente tjera. Për shkak të përbërjes së këtillë, karafilit i atribuohen këto tipare: ndikimi antindezjes, analgjetik, antioksiduese, antikoagulues dhe lokalisht analgjetik.
Më shpesh përdoret për lehtësimin e vështirësive të barkut, për gazëra, për diare dhe për vjellje.E përmirëson tretjen e ushqimit, e përmirëson metabolizmin dhe e përmirëson funksionin e mëlçis së zezë, por e përmirëson edhe oreksin.
Përdorimi i saj është shumë i  shpeshtë dhe i rëndësishëm gjatë ndezjes së zgavrës së gojës dhe gingivës, madje pikërisht për shkak të ndikimi analgjetik, antiseptike dhe anestetike.
 
Për shëndet dental dhe oral

Ndikimi antibakterial dhe antiviral i atribuohet pranisë së eugenolit, i cili përdoret në stomatologji dhe ndikon në mënyrë qetësuese te dhimbja e dhëmbit. Me vajin nga karafili i bëjmë masazh nofullës dhe për 10-15 minuta dhimbja duhet të pushojë. Poashtu, te vendi i sëmurë mund të vendosim pambuk të ngjyrë me vaj karafili dhe kështu do të mbahet disa sekonda, kurse dhimbja e dhëmbit mund të largohet për shumë shpejtë.
Përveç kësaj, përdoret edhe si freskues i erës së gojës nëse kafshohet ose si mjet për gargarë me disa pika vaj karafili në ujë. Me këtë përdorim, përveç për freskim të erës së gojës, poashtu pengon edhe zhvillimin e bakterieve në gojë dhe është i shkëlqyer për mbatjen e higjienës së përgjithshme gojore dhe dentale dhe për shëndet.
 
Afrodizijak natyror

Për shkak të ndikimit të dëbishëm te qarkullimi i gjakut, çaji i karafilit përdoret si afrodizijak natyror.
 
Në 2 dl ujë zhyten4 karafile, të mbuluar qëndrojnë 15 minuta, kullohet dhe shtohet kanellë. Pihet i freskët.
 
 
Për rregullimin e sheqerit në gjak

Karafili mund të përdoret edhe për rregullimin e sheqerti në gjak dhe për dobësim në kombinim me kanellë:
Kanella(2 shkopinjë) dhe karafili(30 g) vendosen në5 l ujëdhe i lëmë ashtu të qëndrojnë4-5 ditë në frigurifer. Pija konsumohet në mëngjes ose në mbrëmje në stomak bosh, kurse dozimi është 100 ml.Pasi të konsumohen 3 dozatë pijes, bëhet pauzë prej 15 ditësh. 
 
Karafili, poashtu, e përforcon edhe imunitetitn, por ka edhe zbatim të gjërë në prodhimin e parfumeve, sapunëve dhe pastave për dhëmbë.
 
Vajin nga karafli mund ta përgatisim edhe vetë
Në kavanoz vendosim¼ karafile të plota dhe shtojmë 1 filxhan vaj ulliri,e lëm të qëndroj24 orë në temperaturë dhome dhe pastaj kullohet. Vaji i cili fitohet, ruhet i mbyllur në kavanoz dhe në frigurifer.
 
Bëni kujdes:
Përdorimi i shpeshtë karafilit mund të shkaktoj dëmtimin dhe irritimin e qiellzës. Eugenoli e ngadalson mpiksjen e gjakut, prandaj, nëse përdoret në kombinim me antikoagulantët, rriten mundësitë për paraqitjen e mavijosjeve dhe gjakderdhjes.
 
Edhepse te ne njihet si mëlmesë, karafili ka edhe ndikime të shprehura mjekuese.Përveç ndikimi të fuqishëm antimikrobial, karafili posedon edhe ndikime antisepktike, me çka ndihmon gjatë dhimbjes së dhëmbit dhe gjatë ndezjes së qiellzës.Përdoret edhe për përmirësimin e punës së lukthit dhe për lehtësimin e problemeve digjestive, si gazërat, vështirësitëvjelljet dhe diaret.
 
Merkure, 02 Janar 2019 01:00

HIPOTENSIONI shtypja e ulët e gjakut

Shpesh ndjeheni të lodhur dhe të sfilitur? Ju mungon energjia dhe jeni të përgjumur? Ngritja e përnjëhershme ju shkakton marramendje? Ju errësohet shikimi dhe keni humbje të përkohëshme të vetëdijes, vështirë merrni frymë dhe lëvizni me vështirësi?Nëse e tërë këto ndodhin, atëherë probabiliteti është shumë i lartë që të keni shtypje të ulët të gjakut, sidomos gjendje e cila në aspektin mjeksor quhet si hipotension. 

Cilët janë vlerat e shtypjes së ulët të gjakut?
 
Për shtypjen e ulët të gjakut bëhet fjalë atëherë kur vlerat e shtypjes sistolike janë më pak se 105 mmHg për meshkuj dhe 100 mmHg për femra,kurse të shtypjes diastope 70 mmHg për meshkuj dhe65 mmHg për femra.
Shtypja sistolike është rezultat i shtypjes kur zemra pompon gjak nëpër arterie deri në pjesën e mbetur të trupit, dhe ky është numri i parë gjatë matjes së shtypjes së gjakut. Numri tjetër është shtypja diastolike e cila ka të bëj me vlerëne shtypjes nga arteriet kur zemra është në pushim, mes çdo trokitje.
 
Vlerat e shtypjes së gjakut dallohen te çdo individ, varësisht nga aktivitetet, shprehitë jetësore dhe gjendjet shëndetsore. Shtypja ndryshon për shkak të më shumë arsyeve dhe ka nevojë të matet në situata të ndryshme.
 
Vështirësitë të cilat shkaktohen nga shtypja e ulët e gjakut më shpesh paraqiten te gratë se sa te meshkujt, kurse intenzitetin i tyre e marrin në pranverë.
 
Mirëmbatja e shtypjes së gjakut është shumë me rëndësi. Shtypja patjetër të jetë mjaftë e lartë, gjegjësisht normale, që të mund çdo ind dhe qelizë në trup të ushqehet me materiet e nevojshme ushqyese dhe me oksigjen. Simptomet e shtypjes së ulët të gjakut më shpesh paraqiten për shkak të hyrjessë gjakut,andaj si zgjidhje e parë është të përmirësohet qarkullimi i gjakut madje më shpesh në mënyrë natyrore.
 
Arsyet më të shpeshta për shtypjen e ulët të gjakut :
·               Humbja e papritur dhe e shpejtë e peshës trupore
·               Dëmtimi i sistemit endokrin
·               Dehidratimi
·               Humbja e gjakut gjatë lëndimeve ose gjatë kohës së ciklit menstrual
·               Infeksionet
·               Vështirësitë me zemrën(punë e ngadalsuar e zemrës(bradikardia), punë e shpejtuar e zemrës(takikardia), dobësim i zemrës...)
·               Shtatzania
·               Reagimi alergjik
·               Përdorimi i disa barnave
·               Qëndrimi i gjatë shtrirë dhe pushim i gjatë (sëmundje tëvështira kronike).
 
Shtypja e ulët e gjakut ndoshta nuk është potencialisht e rrezikshme si shtypja e lartë, por, sërish, ajo konsiderohet si gjendje që duhet të ndiqet dhe të kontrollohet.
 
Shtypja e ulët e gjakut për një kohë të gjatë rrallëherë është indikator i dëmtimeve serioze shëndetsore, sepse trupi shumë shpejtë përshtatet me të dhe shpesh nuk ka simptome.Problem kryesor bëhet gjatë uljeve të shpejta të shtypjes kur truri dhe organet tjera të trupit mbeten pa materiet e nevojshme dhe nuk kanë kohë të përshtaten (riaftësohen) me gjendjen momentale. 

Cilat janë simptomet e shtypjes së ulët të gjakut?

Shtypja e ulët e gjakut më shpesh përcillet me paraqitjen e marramendjes,humbjen e vetëdijes, shpërqendrimin, sfilitjen, dobësimi e përgjithshëm, etj.Individët që kanë shtypje të ulët të gjakut, në mëngjes ndjehen të përgjumur, andaj kanë nevojë për stimulanse plotësuese për zgjim.
 
Rekomandimet për rritjen e shtypjes së gjakut:
 
Nëse nuk ka ndonjë arsye të qartë dhe serioze për trajtim mjeksor, atëherë zakonisht mjafton të ndërmerren disa masa higjienike dhe diatale:
·               Konsumoni mjaftë lëngje. Konsumi i mjaftueshëm i lëngjeve, sidomos verës dhe në situata të cilat shkaktojnë dehidratim plotësuese.
·               Konsumoni më shumë kripë në ushqime(ushqime më të njelmëta).
·               Konsumi i më shumë porcioneve të vogla brenda ditës. Në atë mënyrë, trupi do të përshtatet që kohë pas kohe të ushqehet.Ushqimi duhet të jetë i pasur me proteina dhe karbohidrate.
·               Konsumi i produkteve të cilat mund ta rrisin shtypjen e gjakut; ruzmarin dhe trumzë, bajame, kurkuma, mjaltë, xhenxhefil, hithër, fasule, sojë, avokado, banane, fara luledielli...
·               Konsumoni pije me kofein, por mos e teproni.Nëse pini kafe ose pije tjera me kofein për t’ua rritur shtypjen e gjakut, kurse këtë e bëni çdo ditë, madje me doza të larta, atëherë vetëm e keqësoni situatën. Doza e kohë pas kohëshme dhe mesatare e kofeinës me të vërtetë do t’ju ndihmoj me shtypjen e ulët të gjakut, kurse dozimi i tepërt e bën të kundërtën– e ul shtypjen.
·               Rekomandohet edhe një gotë verë të zezë pas hajes kryesore
·               Konsumi më i shpeshtë i supës dhe pijeve izotonike të pasura me elektrolite
·               Shmangni dushet e gjata me ujë të vakët
·               Rregullisht ushtroni, shëtisni në ajër të pastër dhe bëni not
·               Mbani këmbët të kryqëzuara kur qëndroni ulur. Është dëshmuar se ulja me këmbë të kryqëzuara e rrit shtypjen e gjakut.Për njerëzit me shtypje të lartë të gjakut kjo mund të jetë problematike.

 
Nuk rekomandohet:
 
·               Konsumi i sasisë së madhe të hudhrës
·               Periudhat të gjata të urisë gjatë ditës
·               Anashkalimi i kafjallit 
·               Ulja ose qëndrimi në këmbë gjatë kohë
·               Ngritja e përnjëhershme
·               Ngritja e objekteve të rënda
·               Përdorimi i ujit shumë të nxehtë në dush.
 

A është shtypja e ulët e gjakut e rrezikshme?

Nëse shtypja e ulët e gjakut nuk shkakton simptome negative, atëherë mos u brengosni. Për personat që kanë shtypje të ulët të gjakut mendohet se jetojnë më gjatë dhe kanë rrezik më të ulët nga infarkti, sëmundja e veshkëve dhe zemrës.
 
Atletët, njerëzit që shpesh ushtrojnë, që e ruajnë peshën ideale të trupit, si dhe jo duhanpirësit, kanë shtypje të ulët të gjakut. Shtypja e ulët e gjakut rekomandohet deri sa nuk është aq e ulët sa që të shkaktoj simptome dhe dëmtime të organeve në trup.

 
Për dallim nga shtypja e lartë e gjakut, e cila ka të bëj me shumë probleme të mundshme shëndetsore, shtypja e ulët e gjakut shepsh konsiderohet si marker për shëndet të mirë. Një individ duhet të jetë i vetëdijshëm edhe për shenjat edhe për simptonet e shtypjes së ulët të gjakut dhe të bisedoj me mjekun nëse shtypja e ulët e gjakut fillon të paraqes probleme. Mënyra më e mirë për të mirëmbajtur shëndetin tuaj të përgjithshëm dhe ta balanconi shtypjen e gjakut është të konsumoni ushqim të shëndetshëm, rregullisht të ushtroni, të evitoni duhanpirjen dhe të mos konsumoni alkool.
 
Marte, 27 Nentor 2018 01:00

Igor Talevski

Bashkëbiseduesi ynë i njohur, alpinisti dhe sportisti më i mirë maqdonas. Adhuruesi i shkëmbijve, kodrave, i akullit dhe i lartësive. Gjurmues pas të panjohurës dhe sfidave. Këtë radhë është Igor Talevski në një bisedë pak më ndryshe. Biseda për bçikletën dhe për rezultatin që arrihet nga vendimi ku alpinisti (ai) vendos që seriozisht të nget biçikletë.
 
Biçikleta pa dyshim po bëhet një vegël e rëndësishme në jetën tonë të përditshme. Mjet për transport të shpejtë, të lirë dhe alternativ. Mjet për sport, rekreacion, shoqëri dhe për aventura. Por vazhdimisht e më tepër biçikleta bëhet mjet me të cilin pikat A dhe B të cilat duhet t’i kalojmë janë largë njëra tjetrës me mijëra kilometra. Mjet për testimin e kufijve të qëndrueshmërisë dhe vetëtejkalimit mental dhe fizik. Distancat ultrakilometrike për të cilat edhe vetë mendimit që të kalohen me veturë paraqet sfidë. Në një pjesë të atyre joshjevekëtë vit e pamë pikërisht Igor Talevskin, i cili vetëm për njëzet ditë përshkoi rreth6.000 km me biçikletën e tij. Së pari, garaprej1.400kmnë Kroaci,menjëherë pas saj edhe në ultragarën„North Kejp4000“e cila këtë vit filloi në qytetin italian Arko, kurse vozitja u zhvillua deri në Kepin Vrior në Noervegji. 
 
 
FJ: Alpinisti më i mirë i cili këtë verë bëri një senzacion dhe e trazoi publikun sportiv me këto dy vozitje të biçikletës. Çka ju shtyn të hyni në botën e garave ultramaratonike dhe super të vështira?

Përgjigje: Oo, para se gjithash, jam shumë largë alpinistit më të mirë, por vetëm e mendoj veten si alpinist mesatar:). Ajo që më nxit që t’i vihem pas biçiklizmit në garat shumë të gjata është e njejta gjë që më shtyu edhe para njëzet viteve që të filloj të punoj me alpinizmin, ta provoj ta tejkaloj vetveten në planin e brendshëm dhe të jashtëm. Të dy aktivitetet, aplinizmi, por edhe biçiklizmi, në distanca aq të gjata, më bënë ta kuptoj se me të vërtetë kemi shumë gjëra të fuqishme, për të zbuluar thellë në vete – cilësi dhe kapacitet, si të doni, dhe në momentin kur ngadal do të fillon të shikoni në atë botë të mundësive të pafund, ajo botë fillon t’ju tërheq që të zbuloni më shumë e më shumë. Aplinizmi dhe biçiklizmi në distanca të gjata për mua paraqesin një lloj meditimi në lëvizje–kuptoni shumë gjëra për botën brendshme, por, në të njejtën kohë mësoni edhe shumë për vete.
 
FJ: Pothuaj secili nga ne, pak a shumë, ka vozitur një distancë të caktuar. Por, mendimi se për një herë të përshkohen 350-400 km,dhe atë për disa ditë, është pak e pa imagjinueshme. Çka nevojitet për një rrotullim të tillë të pedaleve?Ka ndonjë gjë që ju nxit dhe ju shtyn përpara që të vazhdon?
Përgjigje:Para se gjithash, gjithsesi, duhet të adhurohet sinqerisht atë që e bëni. Në rastin në fjalë vozitja e biçikletës. Dhe hap pas hapi. Ngritësit e peshës nuk kanë filluar menjëherë të ngrenë 200-300kg. Kanë filluar me 5-10kg. Ashtu edhe ai koncepti i vozitjes së biçikletës në distancë të largët për disa me radhë është muskul i cili duhet të sërvitet. Për shembull, ata që jetojnë në Shkup, fillohet me vozitje rreth kejt, pastaj vozitet deri në Matkë, pastaj deri në Kozjak, pastaj deri në Veles, Ohër, pastaj vozitje dy ditë nëpër Maqedoninë tonë të bukur, pastaj 4 ditë nëpër të panjohurën për mua/në Kroacinë, pastaj më tej, nëse vërtetë e doni atë, vozitje në Itali, e deri në fund të botës :).Dy punë më shërbejnë si motivim bazë, së pari të ngas biçikletën nëpër vende që nuk i kam vitizuar deri atëherë dhe e dyta, të përpiqem që që asaj t’i jap një shije sportiv.
 
FJKaluan disa muaj nga garat. Përshtypjet janë përmbledhur.Si është ndjenja me faktin se janë përshkuar fillimisht1.400 km në Kroaci, mejëherë pas edhe 4.000 km nga Italia deri në pikën më veriore të Norvegjisë,ku u plasuat mes 10-të më të mirëve?
Përgjigje:Secili njeri do të ishte i lumtur dhe i plotësuar nëse do të kishte realizuar ndonjë plan ose ëndër të tij. Sidomos nëse për realizimin e të njejtit do të ishte e nevoshme që fuqishëm ta angazhon psiqikën dhe fizikun e tuj. Gëzohem që këto gara i realizova, që i mbarova më shpejtë se sa me disa matematika dhe pritshmëri i kisha paraparë dhe mësova shumë gjëra. Kam shkuar hap pas hapi dhe me kujdes, nga vozitja njëditëshe deri me 200km, pastaj më të gjatat, pastaj vozitjet dyditëshe me nga 350km, pastaj gara në Kroaci e cila ishte pothuaj 4 ditë me nga 350km,ku mbarova me garën më të gjatë prej 13 ditë me nga 350km. Tërë këtë e përjetoj si projek të përfunduar me sukes, ku para se gjithash mësova shumë, për veten dhe për këto gara. Jam i lumtur dhe i plotësuar, tregova se mundem dhe tani nuk më mbetet asgjë tjetër përveç që të mendoj për projektin vijues :).
 
FJ: Si kyretar i FAM në mënyrë aktive punoni dhe synoni zhvillimin e sportit në Maqedoni. Ku jemi me fushën e biçiklizmit?Ekzpansioni është evident. Sa ka kushte këtu te ne për stërvitje me këtë tip të vozitjes dhe çka na nevojitet?
Përgjigje: Si kryetar i Federatës Alpiniste Maqedonase, bashkarisht me një numër të mirë të kolegëve të mi, punojmë me pëkushtim për zhvillimin e alpinizmit. Sporti ynë, ashtu si edhe sportet tjera në natyrë, fitojnë vëmendje më të madhe vazhdimisht e më shumë nga njerëz dhe po, këtë e vërejmë të gjithë. Nuk do të mund të flas për biçiklizmin në aspektin e sportit të organizuar dhe të përfaqësuar nga Federata e përshtatshme. Kampionatin në biçiklizmin në rrugë e ndjek, por, këtu përfundon “përfshirja ime“ në atë aspekt të vozitjes. Mund të flas për atë që unë e bëj dhe ajo është diçka në nivel e sportit amater. Kemi vend të mrekullueshëm dhe si njeri i cili dy decenie të plota përqendrimin e tij i’a ka kushtuar maleve dmth.,” larg asfaltit”“, mund të them se kemi vende të shkëlqyera për vozitje në asfalt,dmth., biçiklizëm në rrugë. Dhe është shumë e thjeshtë: e nevojshme është vetëm biçiklizmi në rrugë dhe dëshirë, motiv për vozitje dhe/ose kërkime. Kemi kushte të shkëlqyera për përgatitje dhe shpresoj se deri vitin e ardhshëm do të kemi më shumë vozitës maqedonas në gara të tilla me ultra distancë, sepse kemi edhe kapacitete njerzore. Duhet vetëm pak të punojmë për ndërtimin e vetëbesimit :).
 
FJ:Çka është e radhës? A do ta shohim Igorinë fushë të re ose me garat me biçikleta?
Përgjigje: Nuk jam i sigurtë se në të ardhmen nuk do të hyj në ndonjë fushë të re të lojërave dhe të tejkalimit të vetvetes. Por,madje unë nuk e pash veten as në biçiklizmin e rrugëspara një viti. Momentalisht, mes kaq shumë lojërave dhe lodrave (kënqem me alpinizmin, skijimin, fotografinë, biçiklizmin), me siguri do të prisja një kohë të më tërheqdiçka tjetër. Sa i përket biçiklizmit, tashmë kam një sfidë të re për vitin e ardhshëm, që do të ndodh në fillim të muajt maj, dhe është e ngjajshme me garën nëpër Kroaci nga aspekti i gjatësisë, por këtë radhë nëpër Holandë, dhe bëhet fjalë për garën prej rreth 1.700km. Vitin vijues, për dallim nga ky vit, ku për mua dononte biçiklizmi, do të doja që përfundimisht të nënvizoj edhe disa ngjitje alpiniste për të cilat kam menduar një kohë të gjatë. Shpresoj për një vit të mirë dhe laraman :).
Faqja 10 di 45

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin