Thrashegra ose pemëmadhja(Vacciunium macrocarpon) paraqet një pemëtë paçmuar dhe të shijshëm, me prerjadhje nga Amerika Veriore, kurse me kujdes kultivohet dhe rriten edhe në hapësirat tonat, kur është shumë më e shpesht në tregjet dhe raftet e shitoreve. Kohën e fundit, vazhdimisht e më shumë theksohet fuqia e saj shëruese, për çka edhe ka zënë një vend të rëndësishëm në prevenimin dhe mjekimin e shumë sëmundjeve.

Komponentet mjekuese
Fruti ka shije të hidhur të thartë dhe ngjyrë të kuqee rrumbullakët, rritet si kaçube me lartësi prej 24 cm. Përveç frutit, përdoren edhe gjethet të cilët, poashtu, kanë ndikime mjekuese.
Thrashegra është burim i shkëlqyeshëm i flavonoideve, flavonoleve dhe proantocianideve. Përveç kësaj, përmban edhe nivel të lartë të vitaminës C, vitamënës A ( si beta-karoten), vitamine nga grupi B, kalcium, magnez, magnezium, fosfor, kalium dhe fibra bimore.

Veti ose tipare mjekuese
Falë shumë materieve të dobishme të cilat i përmban, e mbron organizmin nga sëmundje të ndryshme, dhe pikërisht për këtë, kjo bimë është në qendër të vëmendjes të shumë ekspertëve nga fusha e ushqim dhe shëndetit.
Trashegra e freskët, lëngu nga trashegra, trashegra e thatë ose e ngrirë është antibiotik dhe antioksidant natyror, i cili i shkatëron bakteriet e dëmshme në organizëm.
Ekspertët kanë vërtetuar se trashegra është e dobishme, para se gjithash, në trajtimin e infeksioneve urinare, paraqet një laksativ të mirë, por ka edhe shumë ndikim edhe te puna e prostatës. Efektivedhe gjatë urinimit të vështirësuar, për çka rekomandohet te meshkuj me prostatë më të zmadhuar.
Trashegra është e pasur me prostaglandin të cilët janë fatalepër bakterien Escherua coli, për çka është efikase në trajtimin e infeksioneve të shkaktzuara nga ky shkaktar.
Poashtu, ndikon edhe në shkatërimin e Heliobakterit (bakteries), i cili shkakton të thatin në lukth. Hulumtimet më të fundit tregojnë se është efektivenë prevenimin e paraqitjes së të thatit në lukth të shkaktuar nga Heliobakteri polori. Në 80% të rasteve i thati në lukth paraqitet pikërisht si pasojë e ndikimi të H. pilori në mukozën e lukthit.Procianidet, të cilët janë të pranishëm në përbërjen e thrashegrës, e pengojnë lidhjen e bakteries për murin e lukthit dhe, në këtë mënyrë, pengohen nga dëmtimi.
Në të njëjtën mënyrë materiet që i përmba trashegra pozitivisht ndikojnë në zgavrën e gojës dhe ndikojnë kundër pllakës bakterialetë dhëmbëve.
Shumë hulumtime për trashegrën tregojnë se materiet e quajtura polifenole dhe izoprenoidi dukshëm ndikojnë në reduktimin e rrezikut nga karcionimi, sidomos janë efektiv kundër kancerit në gji dhe mitër.
Poashtu, e redukton rrezikun nga paraqitja e karcinomit, siç është kanceri në krahëror dhe në zorrën e trashë.
Duke ju falënderuar aftësisë që të bllokoj disa procese të caktuara të oksidimit, trashegra e ruan zemrën dhe ka ndikime të volitshme te tërë sistemi kardiovaskular.Ndihmon në preveniumin e arteriosklerozës.
Ndihmon edhe gjatë kontrollimit të sheqerit në gjak për shkak të përmbatjes së manganit. 1 filxhan me lëng trashegre ndihmon rregullim e sheqerit në gjak te pacientët me diabet 2. (pacientët me diabet duhet të bëjnë kujdes që të mos konsumojnë trashegër të përpunuar me sheqerëra plotësuese).
Në periudhën kur ftohjet sulmojnë, trashegra është një mbrojtës i shkëlqyer nga ata, dhe e gjithë kjo është për shkak të sasis së madhe të vitaminës C që e përmban, i cili ndihmon në mbrojtjen e imunitetit dhe ndihmin në pengimin e ftohjeve.

Kuftëtar kundër obesitetit
Trashegra është luftëtat kundër kilogrameve: 1 filxhan trashegër përmba 16% të dozës së rekomanduar ditore të fibrave natyror, ose pothuaj 4 gram. Kjo dihmon që ta fitojmë oresksin, por e pengon edhe stërngopjen. Kurse për shkak të fibrave natyror mundon lëvizjen e ushqimit nëpër sistemin digjestiv, i cili, poashtu e redukton fryrjen.

Kujdes me zgjedhjen
Për qëllime komerciale prodhohet lëngu i cili më shpesh përmban sheqer. Por, ky lëng nuk ka ndikime pozitive pikërisht për shkak të përmbajes së sheqerit.
Disa nga përbërësit e çmuar ushqyes përmbajne dhe gjatë përpunimit në xheme, lëngje, pite dhe ëmbëlsira, por, sërish, patapëlqehet të konsumohet e freskët ose e thatë, me qëllim që organizmi t’i shfrytëzoj më shumë materiet e shëndetshme dhe të mos konsumohen sheqerëra plotësues ose konzervanse.
Nga trashegra përgatiten edhe mjaft ëmbëlsira, xheme, pejkmez, pite dhe produkte të ëmbla.
Lëngu i pastër 100% nga trashegra mund të gjendet në shitoret për ushqime të shëndetshme. 

Çaj nga trashegra
Çaji nga trashegra më shpesh përdoret për mjekimin e organeve për urinim, përdoret dhe kur kemi ngërçe në fshikëzëdhe kur kemi ndezje në veshë te njerëzit që vuajnë nga reuma.
Nëse nuk rekomandohet ndryshe në ambalazhë, çaji përgatitet në mënyra vijuese:
-       Një lugë kafeje ose një filter qese krethet në 0,2 l ujë të nxehtë, mbulohet dhe e lëmë të qëndroj 5-10 minuta, kullohet dhe pihet.

300 më lëng nga trashegra në ditë, dukshëm e redukton paraqitjen e shpesht të infeksioneve urinare për 80%.
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Sallatë me avokado dhe djathë dhie


Përbërës
2 avokado 
1 trangull 
dhathë dhie(mundet edhe feta)
lëng nga limoni
krip, piper, vaj ulliri dhe uthull
nane
 
Përgatitja: 
Avokadon dhe trangullin i presim në katëror dhe përmbi shtojmë lëngun e limonit. Shtoni djathin, shtojmë erëza dhe e përzijejm mirë që të unifikohen përbërësit. 
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Sallatë me karota dhe trashegra

 
Përbërësit:
250 g karota të renduara (mund të shtoni edhe pak lakër të renduar)
35 g trashegër(e freskët ose e thatë)
25 g arra të prera
lëng i freskët i kulluar nga limoni
gjysmë luge mjaltë
një lugë xhenxhefil të freskët ose të bluar
pak kripë
 
Përgatitja:
Përzijeni lëgun e limonit, xhenxhefilin, mjaltën, kanellën dhe shtoni karotat, lakrën dhe trashegrën. Të gjithë këtë përzijeni mirë dhe dekoroni me bajame të grira.
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Kek me kajsia

Përbrërsit

5 vezë
320 g miell
180 g sheqer në pluhur
180 g gjalpë të shkrirë
70 g kos
1 aditivë për pjekje
20 kajsia
 
Përkrambëll (thërmia)
200 g miell
150 g gjalpë
150 g sheqer
80 g bajame të bluara
 
Përgatitja
Pastroni vezët dhe shtoni sheqerin ngadal, shtoni gjalpin dhe kosin, përzijeni mirë dhe shtoni miellin dhe aditivin për pjekje. Vendosni përzierjen në tigan. Kajsiat i pastrojmë dhe i presim në katërorë. Që ta përgatisni krambëllin, përzijeni miellin, gjalpin e renduar, sheqerin dhe bajamet. Mbi përzijerjen(brumin) radhisni kajsiat dhe në fund vendosni krambëllpër mbi. Piqen 35 minuta në 180shkallë. 
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Patëllxhanë të mbushur

Përbërësit e nevojshëm
2 patëllxhan
2 pjesë mish pule
400 ml salcë domateje
50 g kaçkavall të renduar
100mlmaze për gatim
1 qepë
hudhër, vaj ulliri, krip dhe piper
 
Përgatitja
Patëllxhanët i presim në gjysmë dhe i boshadisim nga brenda. Në tigan me vaj ulliri vendosim qepët dhe hudhrën dhe i skuqim pak, pastaj shtojmë mishin e pulës (e prerë në katëror) dhe pjesët e larguara nga brendia e patëllxhanit. Le të gatuhen 10 minuta. Në fund shtoni salcin nga domati dhe maze, dhe le të gatuhet edhe disa minuta. Mbushni patëllxhanët me mishin dhe nga lartë vendosni kaçkavallin e renduar.Le të piqet në furë të nxehtë 30 minuta.
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Patete të pjekur me djathë të kaltër

Përbërësit

800 g patate
150 g djathë i kalër
150 ml mazepër gatim
100 ml qumësht
50 g gjalp
erëza sipas dëshirës
 
Përgatitja
Nxeheni furën në 200 gradë. Patetet i presim në rrethe të holla. Në enë shtypdjathin dhe shtoni qumështin. Shtoni erëzat. Në tiganin për skuqe paraprakisht të lyer me gjalp, vendosni një rend patate, për mbi të vendosni djathin, dhe kështu vazhdini deri sa t’i harxhioni përbërësit. I lëmë të piqen rreth30 minuta, pastaj i spërkasim me mazedhe i kthejmë në furë edhe 30 minuta. Të servohet e ngrohta.
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

RAHITI Arsyet dhe pasojat

Rahiti është sëmundje në periudhën fëmijërore, gjendje e cila na shpien te eshtrat e butë dhe të dobët te fëmijëtMë shpesh shkaktohet nga mungesa e vitaminës D, në kohën kur është më e nevojshme për zhvillimin dhe rritjen normale të fëmijëve. 

Shkaku?
Paraqitja e rahitit mund të jetë rezultat i konsumit të pamjaftueshëm të vitaminës D3 nëpërmjet ushqimit, ekspozimit të pakët ndaj rrezeve të diellit, gjidhënies ekskluzive pa suplementimin e vitaminës D3, sëmundjesabdomeniale ose për shkak të gjendjeve të caktuara gjenetike. 
Faktorët tjerë të cilët shkaktojnë rahitin janë konsumi i pamjaftueshëm i kalciumit ose fosforit. Rahiti është gjendje te e cila ekziston çrregullimi imineralizimit(inkorporimi i kalciumit dhe fosforit) te eshtrat që rriten. Diagnoza për rahitin vendoset në bazë të testimit biokimiksi kalciumi i ulët, fosfori i ulët, niveli i ulët i vitaminës D3, fosfataza e lartë alkale në kombinim me prezantimin klinik të simtomeve tipike për rahitin. 
Për rritjen normale të eshtrave dhe për mineralizimin e tyre, nevojitet mjaft kalcium dhe fosfat, dy përbërësit kryesor të matricës së ashtit. Mineralizimi deficitar mund të na shpie te rahiti dhe/ose osteomalcia. Rahiti ka të bëj me mineralizimin deficitar në zonën e rritjes, si dhe me dëmtimin e arkitektonikës dhe strukturës së eshtrave. Mekanizmi bazë përfshin kalcifikimin insufiçient të eshtrave. Оsteomalacia nënkupton dëmtimin e mineralizimit të matricës së eshtrave. Rahiti dhe osteomalacia më shpesh ndodhin bashkë, për aq sa janë aktive zonat e rritjes në eshtra, kurse vetëm osteomalacia paraqitet kur rritja tashmë ka mbaruar. Vitamina D ka rolin e “kontrolluesit” të sasisë së kalciumit dhe fosforit të cilët me anë të ushqimit, nëpërmjet zorrëve arijnë deri në trup. Si pasojë e mungesë së vitaminës D, ulet edhe sasia e përgjithshme e kalciumit dhe fosforit, prandaj trupi reagon me aktivizimin e hormoneve të cilat i kompnezojnë këto minerale nga rezervat e trupit, gjegjësisht eshtrat. 


Vitamina D– faktor kyç për rritjen dhe zhvillimin e drjetë të eshtrave
Rritja dhe zhvillimi janë kategori specifike të cilat janë karakteristikepër fëmijët. Rritje më intenzive shënojnë fëmijët nga mosha 1 vjeçare, në moshën e hershme parashkollore dhe në adoleshencë. Këto tre periudha janë më të ndjeshme sa i përket paraqitjes së rahitit. Vitamina D është prohomon, i cili sintentizohet në lëkurë pas ekspozimit të saj ndaj rrezeve ultravjollce ose mund të absorbohet nga ushqimi ose suplementet. Ky prohormon pastaj kalon, konvertohet, në fazë aktive në mëlçinë e zezë dhe pastaj në veshkë. Në këto tre periudha të ndjeshme të rritjes dhe zhvillimit fëmijëror, nëse nuk suplementohet rregullisht vitamina D, mund të rezulton rahiti.
Shumë pak produkte ushqimore përmbajnë sasi të mjaftueshme të vitaminës D. Burimi më i madh i vitaminës D janë peshqite mëdhej/të imët, si salmon, harengë, skumbri, sardna. Gjendet edhe në mish dhe në të verdhën e vezës.Vetëm një pjesë e vogël e këtyre produkteve konsumohen çdo ditë. Gjithsesi, kur janë në gji, fëmijët ushqehen me qumështin e nënës, i cili përmban shumë pak vitamin D. Sinteza e cila realizohet në lëkurë është burim kryesor i vitaminës D.

Çka ndodh te fëmijët nëse nuk konsumojnë mjaft vitamin D
Shenjat klinike dhe simptomet e ranitit mund të përfshijnë ndjeshmëri, dhimbje në eshtra, prirje për fraktura të eshtrave, sidomos frakturat green stick, lodhje gjatë ecjes. Te fëmijët që ushqehen me gji, mund të paraqiten simptima të hershme skeletore, siç janë eshtrat e butë të kafkës– gjendje që njihet si kraniotabes, që është shenjë e parë e ranitit, kokë formë katërore dhe shtyrja ose vonesa në mbylljen e fontanelit, ndryshime në shtyllën kurrizore. Për shkak të dëmtimit në rritje, nëse skeleti nuk formohet siç duhet, nuk do të ketë rritje të mirë lineare dhe fëmija do të jetë me rritje nën mesataren. 
Shenjat dhe simptomet tjera të mbetura janë: trashja e metafizavetë eshtarave të gjata, rruzorja rahitike,rudhat e Harisonit, kifoza rahitike në kohën e lindjes.Fëmijët e vegjël mund të kenë defomime të këmbëve në formë të shkronjës”O” ose “X”, fëmijët më të moshuar– probleme me gjurin. Shpesh, foshnjët kanë hipotoni diskrete – dobësim të muskulaturës, kurse vërehet edhe labilitet neurovegjetativ si irritimi, pagjumësi, djersitje e tepërt.Hipokalcemia, niveli i ulët i kalciumit në gjak, mund të rezultoj me tetania– spazme të pakontrollueshme muskulore. Poashtu mund të paraqiten vështirësi edhe me protezën e  dhëmbëve. Rahiti i manifestuar, i cili është diagnostifikuar siç duhet, me sukses shërohet me vitamin D me doza terapeutike. 

Mënyra më e rëndësishme për t’u penguar zhvilimi i rahitit është prevenimi
Është e domosdoshme që të prevenohet përderisa qumështi është ushqimi kryesor i fëmijut, gjegjlësisht deri në moshën 1 vjeçare. Prandaj, sipas rekomandimeve të shoqatave pediatrike botërore, për rritje normale të eshtrave nevojitet suplement prej 400 njësi ndërkombëtare të vitaminës D3. Poashtu, pas moshës 1 vjeçare vazhdohet me suplementimin e rregullt prej 400 njësi ndërkombëtare gjatë muajve dimëror, deri sa të mbaroj rritja. 
 

 
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

Diarea gjatë udhëtimit

Vera ëshë stinë e infeksioneve të zorrëve. Temperaturat e larta kontribojnë në shumimin e viruseve, bakterieve dhe paraziteve të zorrëve. Rreziku nga diarea është më i lartë gjatë udhëtimit dhe pushimit veror.

Çka paraqet diarea e udhëtimit?
Diarea e udhtimit paraqet paraqitjen e më shumë se tre feceve të lëngshme për 24 orë. Me rëndësi është konsistenca, jo vetëm numëri i feceve. Paraqitet si pasojë i infeksioneve bakteriale (Escherichia coli, Salmonella, Shigella, Campylobacter), infeksioneve virale(Rota virus) dhe infeksioneve parazitale (Giardia lamlia, Entaneba mistolitica). Arsyeja më e shpesht për paraqitjen e diaresë gjatë udhëtimit është konsumi i llojeve të ndryshme të ushqimit,që përmban lloje të ndryshme të organizmave me të cilët organizmi i njeriut nuk është mësuar.

Simptomet e diaresë së udhëtimit
     Mirë është të udhëtohet, por kjo shpesh na shpien te rreziku më i lartë nga diarea e udhëtimit. Rreziqet nga diarea e udhëtimit janë më të mëdha kur udhëtojmë në Azinë Jugore, Afrikën Ekuatoriale, dhe në pjesën dërmuese të Amerikës Jugore. Simptomet më të shpeshta dhe më të vështira burojnë nga bakteriet invazive dhe bartja e infeksionit më shpesh është me: konsum të ushqimit dhe ujit të ndotur, direkt nëpërmjet rrugës ajërore, me anë të duarve dhe objekteve të ndotura. Simptomet më të shpeshta që paraqiten gjatë diaresë janë:
-       Temperatura e lartë, sidomos gjatë infeksionit me Salmonella;
-       Vjellja dhe dhimbja e stomakut;
-       fece të gjakosura gjatë infeksionit me Salmonella, Shigella dhe Escherichia coli;
-        fece të vështira ujore gjatë infeksioneve virale.
Foshnjët dhe fëmijët e vegjël kanë peshë të ulët trupore, dhe jashtëqitjet e shpeshta të lëngshme kanë rrezik më të madh nga dëmtimet më serioze të barazpeshës ujë-elektrolit, gjegjësisht dehidratimi.

Prevenimi dhe trajtimi i diaresë së udhëtimit
     Bazike në prevenimin e diaresë së udhëtimit është evitimi i kontaktit me fëmijë të sëmurë. Shumë me rëndësi është mbatja e higjienës personale, e cila nënkupton pastrimin e rregullt dhe tëshpesht të duarve me sapun dhe me ujë të ngrohtë, dhe përdorimin e mjeteve për desinfektim. Pastrimi themelor i perimeve dhe pemëve para konsumimit, përpunimi termik i vendit, pastrimi dhe desinfektimi i spërfaqeve, sidomos i lodrave të fëmijëve, përdorimi i ujit në shishe dhe e ujit të zijer.
      Në trajtimin e diaresë së udhëtimit, primare është rehidratimi dhe përdorimi i probiotikëve, të cilët shumë shpejtë dhe në mënyrë efiksa e ndihmojnë që të rregullohet mikroflora e zorrëve.

Regjimi higjenik dhe dietal
    Gjatë periudhës së verës, duhet të konsumohet ushqim më i lehtë. Kur fëmiju ka diare, nuk duhet t’i jepni lëngje pemësh dhe çarja me sheqer, sepse sasia e madhe e sheqerit e rrit diarenë dhe e prolongon kohëzgjatjen e saj. Përveç trajtimit simptomatik me probiotikët, rekomandohet:
- Qull mebollgur, banane, oriz dhe karotë, patate e zijer, bukë dhe mish pule;
- Ushimi me vlerë të lartë ushqyese dhe enrgjetike(pasta,bollgur misëri, drithëra, djath, sasira të vogla të gjalpit).
 
 Çka të mbani në farmacinë tuaj personale për udhëtim?
     Barazpesha e brendshme e mikroflorës është me rëndësi të madhe për shëndetin e organizmit të njeriut. Diarea është mekanizëm mbrojtës për pastrimin e agjentëve, por na shpien te dëmtimi i barazpeshës së kulturave probiotike të cilët gjenden në traktin gastrointestinal. Prandaj, qasja bashkëkohore në trajtimin e diaresë së udhëtimit rekomandon:
-       Probiotik klinikisht të testuar; 
-       Mjete për rehidratim.
Me marrjen e probiotikëve, bakteriet e “mira“krijojnë kushte jo të përshtatshme për zhvillimin e mikroorganizmave patogjen.Probiotikët mund të jenë efikas në trajtimin e diares së udhëtimit, sepse e renovojë mikroflorën e zorrëve dhe e përforcojnë mbrojtjen e organizmit. 
                                                               d-r specialist pediatër
                                                               Slavica Fileva
Pas periudhës verore, kur lëkura ka qenë e ekspozuar ndaj ndikimeve negative të jashtëme (ftohje, erë, ajër i thatë i nxehtë në hapësira...), është e nevojshme përgatitja e saj para ekspozimit dnaj rrezeve të diellit. Mjetet për mbrojtjen e lëkurës nga dielli mbrojnë dëmtimit e lëkurë dhe plakjen e saj. Sërish, gjthmonë duhe të kemi parasyshë se të ushqyerit e drejtë paraqet një pjesë shumë të rëndësishme të përgatitjes së lëkorës sonë para izolimit të saj në diell. 

Mbrojtja e lëkurës fillon nga pjata
Ekzistohjnë një numër i madh i këshillave lidhur më mënyrën se si të fitojmë një ten të dukur, gjegjësisht se si të mos digjemi nga rrezet e dillit dhe të mbrohemi nga rreziqet potenciale të cilat mund t’i shkaktojnë rrezet e larta UV, por ajo që duhet ditur është se lëkurën tuaj mnd ta mbroni me ndihmën e të ushqyrit të drejtë dhe cilësor.
Sërisht, mbrojtja e lëkurës fillon nga pjata. Asnjë preparat kozmetik nuk e mbron lëkurën si ushqimi i barapeshuar dhe i drejtë (duhur). Të ushqyetit e mbron lëkurën tonë nga radikalet e lira të cilat shkatërojnë kolagjenin dhe elastinin- komponentet më të rëndësishme të lëkurës së shëndoshë. Nëse dëshironi të fitoni një ten të mirë, por në të njejtën kohë ta mbroni shëndetin tuaj, atëherë me kohë duhet të bëni kujdes dhe të konsumoni produkte të shëndestshme. Me konsumin e përditshëm të produkteve të caktuara, do ta prevenonin plakjen e parakohëshme të lëkurës dhe paraqitjen e rudhave, do ta mbroni lëkurën nga rrezatimi UV, do ta nxisni regjenierimin e saj dhe do ta ulni mundësinë për reagime alergjike nga ekspozimi në diell. 
Prandaj, në muajt verore është me rëndësi të konsumoni ushqim i cili, fal përbërësve të tij, ndikon si faktor natyror mbrojtës, gjegjësisht ushqim i cili është dëshmuar se ka ndikim të fuqishëm fotombrojtës.
 
Ushqimi i cili ndikon si faktor mbrojtës nga dielli
Shumë studime shkencore treguan se disa produkte dhe nutrientë të caktuar që i përmbajnë, mund të paraqesin mbështetje thelbësore për mbrojtjen e lëkurës nga dëmtimi dhe ndihmë në shërimin e dëmtimeve tashmë të shkaktuara, si dhe të ndikojnë në mënyrë prevenuese në reduktimin e rrezkut nga zhvillimi, gjegjësisht, paraqitja e kancerit të lëkurës.
Këto studime treguan se nutrientët, siç janë karotenoidet(beta-karotin, likopen, lutein, zeaksantin), vitaminatC, E, A, dhe B, mineralet selen, zink dhe bakër, acidet esnciale yndyrore, me përbërësit e vetë antiokasidante e mbrojnë dhe e gjenerojnë lëkurën nga dielli, gjegjsërisht kanë ndikim të madh fotombrojtës. Këto materie ushqyese i gjejmë në ushqim. Burimi më i mirë i këtyre nutrientëve janë pemët dhe perimet e freskëta, drithërat e integruar, frutat me bërthamë,  bishtajat, peshku, produktet qumështore, yndyrërat bimore të pasura me acie të pangopura yndyrore(sidomos vaji i ftohtë i shtrydhur i ulirit). 
Prandaj, me rëndësi të madhe në këtë periudhë, kuptohet, përveç kosumit të rregullt të sasirave të mjaftueshme të ujit është edhe konsumi i produkteve siç janëkarotat, domatet,patëllzxhanat,zarzavatet me gjethe të gjelbërta të mbyllura(spinaqi,panxhari, lakra jeshile...), bizelja, specat, permet me kokërra(boronica, mjedra, luleshtryshe, rrush frengu...),kajsiat, shalqini, arrat e egëra, pjepëri, arrat, bajamet, kakao, vaji i ullirit, farat e gjelbërt, çaji i gjelbërt, etj.

Karotadhe zarzavatet me gjethe të gjelbërta të mbyllura
Përeç që e mbron të pamurit tonë, karota, falë faktit që është e begatshme me karotenoide (sidomos beta-karotini dhe luteinit), paraqet një mbrojtës të fuqishëm të lëkurës sonë nga dëmtimi që shkaktohen nga dielli. Organizmi ynë e shëndron beta-karotinin në vitaminë A, e cila është me rëndësi vitale për lëkurë të shëndoshë.
Me konsumin e rregullt të karotës,lëkurën tuaj e bëni më rezistuee ndaj rrezeve UV.
Zarzavatet me ngjyrë të gjelbërt(spinaqi, panxhari, lakëra jeshile)paraqet një burim të fuqishëm të keratenoideve me ndikim të fuqishëm antioksidans (lutein, zeaksantin, beta-karotin). Hulumtimet treguan se kanë ndikim mbrojtës, ndihmojnë te lëkura e dëmtuar nga rrezet e diellit, si dhe kanë ndikim të fuqishëm kundër ndikimit të radikaleve të dëmshme, duke prevenuar paraqitjen e melanomës (kanceri i lëkurës).
Gjatë periudhës së verës, duhet të bëni një sallatë të shijshme nga spinaqi dhe nga perimet tjera gjethore duke shtuar edhe vaj të ftohtë, të shtrydhur të ullirit ose vaj nga farat e rushit(të pasur me resveratrol) dhe limon, me çka lëkura juaj do jetë mirënjohëse..
 
Domtet
Fal sasi së madhe të likopenit karotenoid (i cili jep ngjyrë të kuqe të theksuarа) dhe flavonoideve, domatet treguan se ata janë një aleat i mirë në luftën kundër rrezeve ultraviolet të diellit dhe kundër dërmitmeve që mund ta shkaktojnë në lëkurë. Likopeni një karetoid dhe antioksidans shumë i rëndësishëm me ndikim të fuqishëm fotombrojtës, i cili ka aftësi t’i reduktoj radikalet e lira të cilët krijohen me ekspozimin e gjatë në diellë. Domatet e reduktojnë skuqjen nga dielli, kështu që, mund të përdorni pure domteje në lëkurë si maskë. Domatet poshtu e rrisin nivelin e prokolagjenit në trupin tuaj dhe e pengojnë plakjen e lëkurës, e cila mund të shkaktohet nga dielli. Për shkak se biodispozicioni(absorbimi) i saj është më i madhe nëse domtatet janë pak të përpunuara termikisht, mund të bëni salcë domatesh ose lëng nga domatet e zijera. Domati i freskët, për absorbim më të mirë, duhet të konsumohet me vaj të ftohtë, të shtrydhur të ullirit. Sa më i kuq të jetë domati- aq më e madhe është përmbajtj e likopenit.
 
 
Pemët me kokërra
Pemët me kokërraparaqesin një burim të pasur të antioksidantëve dhe vitaminës C me ndikim të lartë fotombrojtës të cilët mundësojnë mbrojtje natyrore nga rrezet e dëmshme UV.Boronicat,rushi i frenkut, mjedrat,manaferra, ertj.janë burime të pasura të anticianineve të cilat reduktojnë rrezikun nga shumë sëmundje kronike dhe degjeneruese dhe mundësojnë mbrotjre të shkëlqyer nga rrezet UV. Antioksidantet që i përmbajnë, luftojnë kundër radikaleve të lira të cilat mund ta dëmtojnë lëkurën për shkak të ekspozimit në diell dhe stresit. Ata, poashtu, janë burim shumë i mirë i vitaminës C, të cilat mund të prevenojnë krijimin e rudhavegjatë rrezitjes. Sasia e madhe e vitaminës C, poashtu, ndihmon në neutralizimin e radikaleve të lira (të cila luajnë rol të madh në zhvillimin e sëmundjeve malinje) dhe ndodhin kur lëkura jonë ekspozohet ndaj rrezeve UV më gjatë. Përveç kësaj, taninet të cilat i përmban kjo pemë, ndihmojnë në reduktimin e sëmundjes nga dëmtimet tashmë të krijuara, gjegjësisht nga djegiet e dielli.
 
Çaji i gjelbër
Çaji i gjelbërt paraqet një produkt të çuditshëm me shumë përparsi për shëndetin tonë. Ai përmban shumë komponime polifenole (katehine) që e mbrojnë lëkurën tonë nga rrezet UVA dhe UVB, e bëjnë të tendosur dhe të shëndoshë, dhe në shkallë të madhe e reduktojnë efektin kulumativ dëmtues nga qëndrimi i gjatë në diell. Shkenctarët kanë zbuluar se antioksidanti nga çaji i gjelbërt, EGCG, shkëlqyeshëm lufton kundër proceseve të ndezjes së lëkurë, i neutralizon radikalet e lira, duke reduktuar aftësitë e tyre që të shkaktojnë dëmtim që rezultojnë në ndezje. Taninet të cilat i përmban e lehtësojnë skuqen dhe ndjenën e “djegies“ së lëkurës së djegur nga dielli. Hulumtimet treguan se konsumi i 2-3 gotave me çaj të gjelbërt në ditë e redukton 30% rrezikun e paraqitjes së kancerit të lëkurës.
Hene, 02 Shtator 2019 02:00

KAROTA

Karota, ose në latinisht  Daucus carota,është  artikull ushqimor dy vjeçar rrënjore e cila bën pjesë në familjenUmbelliferae, e përhapur në natyrë me një numër të madh të nënllojeve dhe variteteve. Karota është e njohur te populli më shumë se  5.000 vite, si perim dhe si bar.Konsiderohet se buron nga Irani ose Afganistani, kurse sot kultivohet dhe konsumohet gjatë tërë vitit gjithkund të botë.

Karota është burim i mirë i vitaminës A, thjerrzave dietale, vitaminës K dhe vitaminës C. Përveç kësaj,te karota mund të gjendet edhe vitamina B6, biotini, acidi folik(vitamina B9), tijamini (vitamina B1), magnezi, kaliumi, molibdeni, hekuri, fosfori, vitamina B3, vitamina E dhe zinku. 
Poashtu, karota përmban edhe fitokimikate që ndikojnë si antioksidanse:
-  Beta-karoteni dhe alfa-karoteni të cilët trupi ynë i shëndron në vitamin A, shumë të rëndësishëm për punën e sistemit imunitardhe  i mbajnë të  shëndosha qelizat dhe i aktivizojnë enzimet.
-  Luteloini, flavonoidi që tregon ndikim antioksidans, ndikim anti-inflamator dhe anti-ndezës.

Efektet shëndetsore

Numëri më i madh i tipareve qetësuesetë karotës buron nga pasuria në përbërjen e tij– beta-karotini dhe thjerrëzat dietale. Ai e rrit mbrojtjen natyrore të oganizmit, gjegjësisht e përforcon imunitetin. Në atë mënyrë, karota është bar natyror i cili ndihmon shumë sëmundje dhe çrregullime patolgjike.

E përmirëson të pamurit
Një nga epitete kyçe të cilët i atribohen karotës është ndikimi i saj pozitiv te të pamurit. Ky efekt arsyetohet për shkak të koncentirmit të madh të beta-karotenit në përbërjen e tij. Poashtu, beta-karoteni e redukton rrezikun  nga paraqitja e degjenerimit makular.

E redukton rrezikun nga paraqitja e karcinomit
Hulumtimet treguan se konsumi i artikujve ushqimor që përmbajnë shumë beta-karoten, siç është karota, e reduktojnë rrezikun  nga paraqitja e kancerit në mushkëritë e bardha, në gji, zorrë dhe zgavrën e gojës. Poashtu, është dëshmuar se e redukton rrezikun e paraqitjes së kancerit të qafën e mitrës dhe në prostatë.

E ngadalson plakjen
Koncentrimi i lartë i beta-karotenit, që ka ndikim anti-oksidans, e ngadalson plakjen. Konsumi i lëgut nga karota mund të jetë eliksir i vërtetë për jetëgjatësi.

Për lëkurë të shëndoshë
Vitamina A dhe antioksdansët në karotë e mbrojnë lëkurën nga ndikimi negativ i diellit., Mungesa e vitaminës A na shpien te tharja dhe lëshuarja e lëkurës, thyeshmëria e thonjëve dhe flokëve. Ky vitamin pengon edhe paraqitjen e parakohëshme të  rudhave, akneve, tharjen e lëkurës, skuqen dhe tonusin e njëtrajtshëm të lëkurës.

E redukton rrezikun nga paraqitja e sëmundjeve të zemrës
Hulumtimet kanë treguar se konsumi i artikujve ushqimor të cilët janë të pasur me karotenoide ka të bëj me rrezikun më të vogël nga sëmundjet e zemrës.Nuk duhet të harrojmë se karota, përveç beta-karotinit, përmban edhe alfa-karotin dhe lutein. Poashtu,  me konsumin e rregullt të karotës reduktohet edhe niveli i kolesterolit në gjak.

E pastron trupin nga materiet e dëmshme
Vitamina A e ndihmon mëlçinë e zezë që ti largoj toksinet nga trupi. Thjerrzat dietale që gjenden në karotë poashtu ndihmojnë në pastrimin e zorrës së trashë dhe e përshpejtojnë lëvizjen e feceve.Karota është e pasur me elemente alkaline të cilat e pastrojnë dhe e revitalizojnë gjakun, kurse në të njejtën kohë, mundësojnë barazpeshë të volitshme të acideve në organizëm.

Për dhëmbë dhe qiellzë të mirë
Lëngu i karotës e stimulon krijimin e pështymës dhe, në atë mënyrë, ndihmon largimin e ushqimit të mbetur në dhëmbë. Përveç kësaj, thjerrëzat e karotës ndikojnë si brushë për dhëmbët dhe qiellzën, kurse minerale në karotë e pengojnë dëmtimin e dhëmbëve.

E redukton rrezikun nga pika në tru
Hulumtimet e realizuara nga ana e shkencëtarëve nga universiteti “Harvard” kanë treguar se njerëzit që konsumojnë 5 ose më shumë karota në javë, më pak ekspozohen ndaj rrezikut nga sulmi në tru, krahësuar me njerëzit që konsumojnë vetëm 1 karotë në muaj.

Blerja dhe ruatja
 Karotat e freskëta janë në dispozicion gjatë tërë vitit. Gjatë blerjes, kërkoni karota të reja, të brishta me ngjyrë të ndritshme në rrënjë dhe me fortësi të mirë. Shmangni rrënjët e zbutura, me plasaritjeose myk. Poashtu,shmangni rrënjët e mëdha, sepse ata zakonisht janë të stërpjekur dhe nuk janë shije të mirë për ngrënie.

Karotën ruajeni në frigurifer, ku në gjendje të mirë mund të qëndroj deri në dy javë.



Fakte interesante për krotën
- Më mirë është që karota të konsumohet e freskët. Në këtë mënyrë, trupin e ushqeni me kalium, kalcium, hekur dhe zink, të cilët pjesërisht humben me përgatitjen e karotës.
- Karotat fillimisht janë kultivuar për shkak të gjetheve dhe farave, jo për shkak të rrënjëve të cilët tani në kohën aktuale janë artikuj të preferuar ushqimor.
- Karotat fillimisht kanë qenë të bardha, vjollcë dhe të kuqe, kurse ngjyra bashkëkohore është krijuar me kultivim selektiv në Holandë, me qëllim që të nderohet familja mbretërore„House of Orange“.
- Karotat janë një nga burimet më të mira të vitaminës A, i cili është i shëndetshëm për shëndetin e eshtrave, dhëmbëve, syve dhe lëkurës.
- Karota përmbajnë edhe sasi të madhe të sheqerit,  për çka edhe janë kënaqësi e vërtetë, duke i dhënë më shumë energji organizmit.
- Gjatë jetës, një njeri hanë10.866 karota mesatarisht.
- Një gotë qumësht, përmban pothuaj sasi të njejtë të kalciumit sa edhe 9 karota.
 
Faqja 6 di 45

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin