Gjëndrat teroide, ose e njohur si gjëndra mbrojtëse, me dukjen e saj na kujton praymoren ose fluturën dheështë një nga gjëndrat më të mëdha endokrine në trupin e njeriut. Gjendet në pjesën e poshtme të pjsës së përparme të qafës, nën fytë në të dy anët e gabzherit.
 
Funksioni elementar e gjëndrës mbrojtëse është formimi dhe tajimi i hormoneve tiroide– tiroksina,t rijodtironini dhe kalcitonini.
Roli i tyre është më e rëndësishme dmth., ndihmoin në çdo qelizë, në çdo ind dhe organ, që të funksionojnë normalisht. Hormonet tiroide ndihmojnë trupin që ta shfrytëzoj energjinë, të mbetet i ngrohtë, si dhe t’i mundësoj trurit, zemrës, muskulaturës dhe organeve tjera që të funksionojnë normal.
Hormonet tiroide kryejnë edhe funksione tjera të ndryshme. Ndihmojnë mëlçinë që nga gjaku ta largoj të ashtuquajturën kolesterol i keq. Poashtu, marrin pjesë edhe në procesin e tretjes së ushqimit dhe në peristaltikën e zorrës.
Hormonet ndikojnë edhe në pamjen edhe në shëndetin e lëkurës dhe të flokëve, ku me rëndësi të madh është që ky organ të jetë funksional dhe rregullisht të kontrollohet puna e tij.
Çdo dëmtim i punës së gjëndrës mbrojtës, gjëndra mund të rezulton me paraqitjen e problemeve shëndetsore.

Nga çka varet shëndeti i gjëndrës mbrojtëse?
Funksioni i gjëndrës tiroide mund të dëmtohet për shkak të ushqimit të varfër me jod, mbingarkesës fizike, stresit, faktorëve gjenetik, infeksioneve ose si rezultat i ndikimeve të pa dëshiruara të ndonjë bari të udhëzuar për ndonjë sëmundje tjetër.
Gjëndra e sëmurë mbrojtëse, tajon ose shumë ose pak hormone. Aktiviteti i tepërt i kësaj gjëndre quhet hipertireoidizëm, kurse aktiviteti i pamjaftueshëm-hipotireoidizëm.
 

Simptomet e punës jo të duhur të gjëndrës mbrojtëse

hipotireodizmi(tajim i reduktuar)hipertireodizëm(tajim i tepërt)
  • lodhje
  • dhimbje në muskuj dhe ngërçe
  • koncentrim të reduktuar
  • kujtesë të reduktuar
  • mos tolerimi i ftohjes
  • kapsllëk
  • punë e ngadalsuar e zemrës(bradikardia)
  • lëkurë e zbehtë, thatë dhe ftohtë
  • rritja e peshës trupore
  • depresioni
  • ciklet jo të rregullta menstruale
  • shtypje të ulët të gjakut
  • rënia e flokëve
  • temepraturë e ulët e trupit(hipotermi)
  • punë e përshpejtuar e zemrës(tahikardia)
  • mos tolerimi i nxehtësis,
  • djersitja e tepërt
  • reduktimi i peshës trupore pavarishjt nga ushyerja normale ose e tepërt,
  • diare dhe boshadisje e tepërt e zorrës,
  • nervozë
  • dëmtim i ciklit menstrual
  • dridhje e duarve
  • steriliteti
  • shtypje e rritur e gjakut
  • lodhje dhe dobësim të muskulaturës
  • praqija e rashës në qafë dhe rritja e gjëndrës mbrojtëse

Shumë shpesh disa nga këto simptome janë të fshehur ose jo të shprehur sa duhet, por dinë të jenë edhe të padiktueshëm. Shprehja, e disa simptomeve mund të jetë shenjë e sigurtë i problemeve me funksionin e gjëndrës mbrojtëse.Prandaj, gjatë paraqitjes së simptomeve si humbja e shpejtë dhe e papritur e peshës trupore ( madje deri në 15 kg në muaj), trokitja e zemrës, djersitja, dridhja e duarve– duhet të jenë alarme për kontrollim të shëndetit të gjëndrës tioide.


USHQIMI DHE SHËNDETI GJËNDRËS TIROIDE

Në rrethana ku gjëndra mbrojtëse funksionon normalisht, kemi liri të plotë në zgjedhjen e artikujve ushqimor. Megjithatë, kur diktohen keqfunksionimet, si funksioni i reduktuar ose i zmadhuar, është e domosdoshme që të respektohen rregullat për ushqyerje të shëndetshme.
 
Të ushqyerit e drejtë mund të pentoj sëmundjen e gjëndrës mbrojtëse!


Jodi, seleni, hekuri, bakri dhe zinku, në kombinim me vitaminat të cilët veprojnë si antioksidane, e ruajnë shëndetin e dhëndrtës më të rëndësishme me tretje të brendshme.


Jodi është element esencial i përfshirë në procesin e sintezës së hormoneve të gjëndrës mbrojtëse. Që tiroksina të kalon në formë aktive e domosdoshme është prania e këtij elementi.
Te artikujt e pasur me jod përfshihen: kripa e himalajeve, peshku detar, algat, vezët, produkgtet qumështore,rrepkat.

Edhe seleni luan një rol shumë të rëndësishëm në funksionimin normal të gjëndrës mbrojtëse. Mungesa e tij mund të redukton funksionin e saj. Gjendet në arrën brazilian, produktet detare, drithrat, hudhër, qepë, fara luledielli, këpurdha,rrepka.

Zinku, hekuri dhe bakri poashtu janë të rëndësishme për shëndetin e gjëndrës mbrojtëse. Për shkak të kësaj, produktet si peshku, perimet bishtajore, mëlçia e viçit, farat e kungullit, farat e bluara dhe drithrat integraë duhet të jenë pjesë të ushqimeve tuaja.
Mungesa sidomos e hekurit mund të jetë problematike në kombinim me mungesën e jodit.

Ushiqmin që e donë gjëndra e juaj mbrojtëse.


Gjatë hipotireodizmit

Me rëndësi është të konsumohet ushqim i pasur me antioksidans, jod, selen. Rregullisht konsumoni perime të freskëta, qershi, boronica, trangujt, peshku (tuna, harniga, salmon,), algat detare, oriz integral, leshnikët, arrat brazilian dhe idniane, qumështi dhe produktet qumështore.

Çka nuk lejohet:
Disa produkte mund të reduktojnë ndikimin e barnave të cilët udhëzohen për terapinë e hipertireoidizmi. Bëhuni vigjilent gjatë përdorimit të ushqimit të pasur me fibra bimore, arra dhe sojë. Kujdes edhe me përdorimin e produkteve të freskëta siç janë lakra jeshile, lakra e brukselit, lulelakradhe lakra. Ata mund të ndikojnë në tajitjene hormoneve të gjëndës mbrotjëse sidomos te individët me mungesë të jodit në organizëm.

Gjatë hipertireoidizmit
Te pacientët me hipertireoidizëm në gjendje të metabolizmit të përshpejtuar ndryshon muskulatura dhe masa e eshtrave dhe prandaj rekomandohet konsum i rritur i proteinave,aminoacideve dhe kalciumit.Uqshqimi që ndikon pozitivisht te këto individët janë:drithrat integral, lakra, lakra e brukselit, lulelakra, rrepka, ,spinaqi, grosha, kurkuma.
Meli dhe perimet e gjelbërta të lartëpërmendura përmbajnë substanca të cilat e pengojnë bartjen e jodit dhe në këtë mënyrë ndikojnë mbi reduktimin e prodhimit të hormonit të gjëndrës mbrojtëse.

Çka nuk lejohet:
Kontrollimi i konsumit të tepërt të jodit është shumë më e rëndësishme. Reduktoni konsumin e kripës, plotësisht largoni tërë produktet industriale të cilat janë burim i fshehtë i sasis së amdhe të kripës. Nuk rekomandohen produktet të njelmëta, ushqimi i konzervuar, salsetindustrial. Gjithsesi, evitoni ushqimin e shpejtë, produktet ushqimire dhe verdhëzën e vezës.

KËSHILLAT

  • Sëmundja e gjëndrës tiroide mund të zhvillohet gradualisht dhe pa u vërejtur, gjë që tregon se dikush mund ta ketë këtë sëmundje me vite, por nuk është i vetëdijshëm.
  • Sëmundjet më të shpeshta të gjëndrës tiroide, zakonishtm, nuk japin asnjë simptom.
  • Të ushqyerit e duhur mund të pengon sëmundjen e gjëndrës mbrotjëse. Mendo nëse ushqimi që konsumon mbron shëndetin tuaj.
  • Te të sëmurët nga hipertireoidizmi nuk rekomandohet pushimi në det, ekspoimi ndaj temperaturave të larta dhe aktiviteti sportiv.Por në vend të këtyre, rekomandohet pushin në mal, ajër të pastër dhe shëtitje të lehta.
  • Shmangni situiatat stresuese!

 
 

Retinopatia diabetike është një nga komplikmet më serioze të sëmundjes së sheqerit dhe është edhe një nga tre arsyet kryesore të verbërimit nëse nuk shërohen ndryshimet.
Ndryshimet tjera përfshijnë edhe mjegullimin e thjerrzave – kataraka dhe paraqitja e glaukomit.

Reminopatia diabetike është komplikim kronik, mikrovaskular nga diabetes melitus. Paraqet një varg të faktorëve metabolik, endokrin dhe hemodinamik të cilët ndërveprojnë mes veti, kur  faktori bazë është glikoza në gjak e cila pastaj i inicion proceset tjera, dmth., prishjen e barierës hematookulare, ndryshimet në nivelin e enëve të gjakut në retinë.
Parimisht, retinopatia diabetike klasifikohet në stadiume dhe atë; retinologjia joproliferative diabetike, me ose pa makulopati diabetike e cila zë rajonin rreth makulës (njëlla  e verdhë) dhe retinopatia prolifrative diabetike.
Kryesisht, faktorët e rrezikshëm për paraqitjen e retinopatisë diabetik janë: hiperglikemia, hipertensioni, kohëzgjatja e diabetit, trashësia, duhanpirja, shtatzania dhe operimi i kataraktës. Faktorët mund të ndahen  si:

  • Faktorët të cilët mund të kontrollohen
-Kontroll e rregullt të sheqerit në gjak
-Kontroll e rregullt të shtypjes së gjakut
-Kongtroll e rregullt të kolosterolit në gjak
-Mbatja e peshës së lehtë të trupit, ushqimi i shëndetshëm dhe aktiviteti fizik
-Ndërprerja e duhanit
-Kontrollet e rregullta vjetore për zbulimin e hershëm të ndryshimeve dhe trajtimin e tyre të përshtatshëm teraupetik.
 
  • Faktorët të cilët nuk mund të kontrollohen
-Kohëzgjatja e diabetit si faktor më i rëndësishëm për paraqitjen e retinopatisë diabetike 
-Mosha e pacientit

Simptomet
Retinopatia diabetike, zakonisht nuk nuk jep simptome të veçanta deri sa të vjen në fazën e avanmcuar të sëmundjes. Shpesh ndodh që të zbulohet pasi të ketë rënie të plotë të të pamurit. Parimisht, pacientët në mënyrë subjektive ankohen në:
- Mjegullimi para syve – rezultat i ndryshimeve në trupin qelqor   
-Humbj e një pjese të fushës së shikimit- rezultat i gjakderdhjes 
-Dobësimi i të pamurit qendror- rezultat i ndryshimeve në makul (makulopatia diabetike)
-Humbja totale e të pamurit – rezultat i gjakderdhjes masive në trupin qelqor ose shqitja e retinës.
 
Shërimi
Retinopatia diabetike edhe më tutje është një nga tre arsyet më të shpeshta për verbërinë. Disa studime dëshmojnë  se te 95% mund të shmanget verbërimi gjatë kontrollit të rregullt oftalmologjik, një herë në vit ose më shpesh,  varësisht nga ndryshimet te pacientët. 
Varësisht nga shkalla e ndryshimeve dhe nga lloji i retinopatisë diabetike, zbatohet procedura të ndryshme terapeutike si: lazerfotokoagulacioni i retinës, zbatimi i preparateve anti-VEGF në trupin vitreal të syrit dhe trajtimi kirurgjik (vitrektomia).

Pervenimi
Duke pasur parasyshë mbizotrimin e individëve me diabet dhe tendencën rritëse, roli kryesor për parandalimin e paraqitjes dhe progresit të retinopatis diabetik luajnë kontrollimet e rregullta oftalmologjike, gjithsesi, në korelacion me kontrollën e mirë metabolike, me vlera të mira të kolesterolit dhe triglicerideve, shtypjen stabile të gjakut në arterie dhe me ndërprerjen e duhanit.
Madje edhe pas diagnozës së rregullt mga kontrollimit ofltamologjik, pa ndryshime në bazën e syrit pacienët duhet edhe më tutje të kujdesen për kontrollimet metabolike, për jetë të shëndetshme dhe për kontrollet e rregullta çdo 6-12 muaj te specialisti-oftalmologu i tij.                  

Trajtimi terapeutik në kohë do ta parandalon humbjen e të pamurit në shumë raste, kurse para se gjithash stabilizimin e mprehtësis së shikimit ose të pamurit.
 
Asist. dr. Natasha Trpevska Sheqeinov
 
 
 
Duhanpirja, si aktivitet, paraqet thithjen e tymit nga një bimë e cila digjet, sidomos duhanit, puros ose nga  çibuku. Duhanpirja është dukuri masive dhe keqpërdorim i lloit të dytë të substancave psikoaktive ( nikotin), menjëherë pas kafeinës. Hulumtimet tregojnë se meshkujt më shumë pin duhan kur janë të lodhur, kurse femrat në situata stresuese.

Duhanpirja është faktor kryesor i rrezikshëm për sëmundjet e zemrës!
Nikotini dhe alkaloidet tjera të ngjajshme ndikojnë në gjendjen psikoaktive dhe bashkë me katranin (pjesa e mbetur e cila përmban rrëshirë dhe përbërës tjerë shoqërues) kanë pasoja negative shëndetsore. Ata pasoja përfshijnë kancerin në mushkritë e bardha, kancerin në fyt dhe kancerin në gojë, sëmundjet e zemrës, sulmet, emfizemën, bronkitin kornik dhe degjenrimin e lëkurës. 

Pjesa më e madhe e njerëzve e lidhin pirjen e duhanit me problemet në organet e frymëmarrjes dhe me paraqitjen e kancerit në mushkritë e bardha. Studimet ose hulumtime tregojnë  se pirja e cigareve është përgjegjës për pothuaj çdo të pestin e çdo rasti vdekjeprurës të shkaktuar  nga sëmunjdet e zemrës. Duhanpirësit kanë dy deri katër herë më shumë rrezik nga sëmundjet e sistemit kardiovaskular dhe rreth 70% rrezik më të lartë si pasojë e sëmundjeve të sistemit kardiovaskular në krahësim me jo duhanpirësit. 

Duhanpirja pasive!
Tymi i cigares nuk ndukon vetëm duhanpirësit por edhe jo duhanpirëtsit. Kur ju pini duhan, njerëzit rreth jush, poshtu ekspozohen ndaj rrezikut nga problemet shëndetësore, sidomos fëmijët.
Duhanpirja pasive ( thithja e tymit nga duhanpirësit tjerë) te jo duhanpriësit e rrisin rrezikun nga kanceri në mushkritë e bardha dhe rezikun nga sindromi i vdekjes së papritur te foshnjët. 

Fëmijët të cilët jetojnë me duhanpirës ekspozohen ndaj ftohjes dhe infektimeve.

Rreziqet shëndetsore
Lidhja mes duhanpirjes dhe  sëmundjeve kardiovaskulare?
Duhanpirja është një nga arsyet për aterosklerozën- shtresimi i yndyrërave në arterie. Arteroskleroza krijohet kur muret e arterieve trashen, kurse yndyrërat e shtresuara e bllokojnë gjakun nëpër arterie. 

Lidhja mes duhanpirjes dhe sulmit të zemrës?
Rreziku  nga sulmi i zemrës te duhanpirësit rritet shumë sipas numrit të cigareve të pira. Nuk ekziston duhanpirje e sigurtë. Njerëzit  të cilët pijnë duhan një kuti në ditë kanë rrezik dyfish më të madh të pësojnë sulm në zemër në krahësim me joduhanpirësit.
 
Lidhja mes duhanpirjes dhe koncentrimit?
Femrat ose gratë të cilat pin duhan dhe pëdorin pilula kontraceptive e rrisin rrezikun e tyre nga sëmundjet arterike koronar dhe periferike, sëmundjet e zemrës dhe goditjet në tru, nëse krahësohen me gratë të cilat nuk pin duhan por përdorin pilula kontraceptive.


Gjendjet tjera mjeksore të cilat kanë të bëjnë me duhanpirjen?
  • Bartje e reduktuar e oksigjenit deri në zemër dhe në organet tjera në trup
  • Toleranca e reduktuar e aktivitetit fizik
  • Kolesteroli i reduktuar HDL ( i mirë)
  • Rritja e shtypjes së gjakut dhe përshpejtimi i punës së zemrës
  • Rreziku më i madh nga sëmudjet e ndryshme në arterien koronare dhe infarkti
  • Rrezik më i madh për paraqitjen e karcionimit në mushkritë e bardha, fyt, astëm kornike, brokiti kronik dhe emfizema.
  • Rreziku më i madh nga diabeti
  • Rreziku më i madh nga sëmundja e qiellëzës
  • Rrezik më i madh nga bllokimi i gjakut
  • Infekcionet më të shpeshta respiratore te fëmijët të cilët ekspozohen ndaj duhanpirjes pasive
Përse duhet të braktiset duhanpirja?
Çrrënjosja e shprehisë së duhanpirjes është një nga vendimet më të vështira të cilat një duhanpirës duhet të i sjell në jetën e tij. Ky vendim do ta përmirëson cilësinë e jetës, por edhe jetëgjatësinë e jetës suaj. Pasi në braktisni duhanin, trupi juaj fillon me riparimet e dëmeve të shkaktuara  nga duhani. Sa më hertë të bëni këtë vendim, aq më mirë do të jetë ajo për shëndetin tuaj. 

Çka ndodh me trupin tuaj pas braktisjes së duhanpirjes?
  • Gjatë 20 minutave të parë, shtypja e gjakut reduktohet.
  • 12 orët e para, niveli i  monoksid karbonit në gjak normalizohet.
  • Në periudhën 2 deri 12 javë, qarkullim përmirësohet dhe funksioni imushkrive të bardha rritet.
  • Në periudhën prej 1-9 muaj, kollitja dhe frymëmarrja e vështirësuar fillojnë të reduktohen.
  • Në vitin e parë, rreziku nga sëmundja koronare e zemrës 50 % reduktohet, në raport me duhanpirësit.
  • Pas 5 viteve, rreziku nga infarkti reduktohet, gjegjësish, është baraz me atë të joduhanpirësve.
  • Pas 5 viteve, rreziku nga infarkti reduktohet, gjegjësish, është baraz me atë të joduhanpirësve.
  • Pas 10 viteve pas braktisjes së duhanit,  rrezku për kancer në mushkri të bardha reduktohet pothuaj 50 % krahësuar me duhanpirësin dhe rreziku i kancerit në gojë, fyt, ezofag, fshikëz, fytin e mitrës dhe pankreasti reduktohet.
  • Pas 15 viteve, rreziku  nga sëmundja koronare është e njejtë ose e barabartë me atë të joduhanpirëtsit.

Nuk është aq lehtë sa duket
Simptomet të cilat paraqiten në fillim kur tentojmë të braktisim duhanpirjen janë kokëdhembja, depresioni, ndjenja e frustrimit, padurimi dhe zemrimi, pështjellja, irritimi. Madje paraqiten edhe probleme me gjumin, shqetësim, lodhje, dekoncentrim, apetit i rritur dhe rrahja më e ngadalsuar e zemrës.
 
Ndërprerja e duhanpirjes përfshinë disa qasje të ndryshme, duke përfshirë edhe barnat dhe psikoterapinë dhe deri në orët dhe programet speciale. Duhanpirja është shprehi e cila shumë vështirë mund të ndërpritet, sepse përfshinë aspekte të ndryshme  të jetës emotive dhe sociale të individit, si dhe varësia fizike nga nekotina. Pjesa më e amdhe e njerëzve të cilët kanë braktisur duhanin me sukses, përdorin kombinime të tretmaneve dhe teknikave për ndërprerje të duhanpirjes.

Si?
Zgjedhni motiv të duhur
Që të jeni dhe të mbeteni të motivuar, ju keni nevojë për fuqi, arsye personale që të ndërpritni ose pushon me duhanpirjen. Zgjedhni një arsye e cila është mjaftë e fuqishme që të tejkaloj nevojën tuaj për cigare.
 
Mos keni frikë
Mund t’ju duket shumë joshëse t’i hudhni cigaret në kosh plehrash dhe të thoni se keni braktisur duhanin. Por, 95 % e njerëzve të cilët tentojnë të braktisin duhanin pa terapi të volitshme, sërish i kthehen duhanpirjes. Arsyeja për këtë është varësia nga nikotina. 
 
Provoni terapi me nikotin
Kur të braktisni duhanin, tërheqja e nikoninës mund të shkaktoj ndjenjën e frustrimit, depresionit, shqetësimit ose irritimit. Poashtu, dëshira për cigare mund të jetë e pashmangshme. Terapia me nikotin mund t’i reduktoj simptomet. Studimet tregojnë se përdorimi i çamçakëzave ose fllasterave me nikotin mund dyfish të risin mundësinë për ndërprerje të duhanit. Kombinimi i këtyre produkteve me cigare nuk rekomandohet.
 
Kërkoni  barna ose ilaçe
Ekzistojnë barna të cilat e reduktojnë dëshirën për asgjë. Madje edhe barnat mund të ndihmojnë në reduktimin e simptomeve problematike të braktisjes, siç janë depresioni dhe koncentrimi i reduktuar.
 
Mos kaloni vetëm nëpër procesin e braktisjes së duhanit]
Tregojuni shokëve, familjes, kolegëve të punës se jeni duke tentuar ta braktisni duhanin. Mbështetja e tyre mund të jetë me rëndësi të madhe dhe ndihmon shumë.
 
Kontrolloni stresin
Një nga arsyet për të cilat njerëzit pin duhan është që nikotini ju ndihmon që të relaksohen. Kur të pushoni me pirjen e duhanit, patjetër të gjeni mënyrë të re me të cilën do të luftoni stresin. Provoni me masazhe të rregullta, dëgjoni muzikë, mësoni joga ose tai çi. Nëse është e munudr, shmnagni situatat stresuese javët e para pas ndërprerjes së pirjes së duhanit.
 
Shmangni alkoholin dhe shkatarët tjerë
Disa aktivitete mund të rrisin dëshirën për duhanpirje. Alkoholi është një nga nxitësit kryesor, prandaj tentoni të konsumoni sa më pak alkohol, pasi të pushoni me duhanpirjen. Nëse e keni patjetër të pini cigare me kafe, javët e para fillon të pini çaj. Nëse pini duhan pas ushqimit, gjeni diçka tjetër me të cilën do ta zëvendësoni atë shprehi, pastroni dhëmbët menjëher pas ngrënies ose përtypni ndonjë çamçakës.
 
Pastroni shtëpin
Pasi të ndezni cigaren tuaj të fundit, hudhni të gjitha shkrepsat dhe taketuket të cilat i keni në shtëpi. Besoni, nuk do të dëshironi ta shihni ose ta nuhasni anjë punë që do t’ju kujtoj duhanpirjen.
 
Mos pushoni së tentuari
Shpesh ndodh që njerëzit të dorëzohen dhe të fillojnë sërish të pin duhan. 
Asnjëherë mos pushoni së tentuari!
 
Lëvizni
Aktiviteti fizik mund të ndihmon në reduktimin e dëshirës për nikotin, por mund të lehtësoj dhe disa simptome gjatë dorëheqjes. Madje edhe një ushtrim i vogël është i mjaftueshëm, siç është shëtitja e lehtë ose pastrimi i kopshtit.
 
Konsumoni pemë dhe perime
Konsumoni më shumë pemë, perime dhe produkte qumështore me përmbatje të ulët yndyrore. Studimet tregojnë se këto produkte e keqsojnë shijen e cigareve. Kjo t’ju ndihmon që të reduktoni dëshirën për cigare, kurse në të njejtën kohë do të konsumoni përbërës ushqyes të cilët janë të rëndësishëm për funksionimin normal të organizmit.
 
Zgjedhni shpërblimin tuaj
Përveç përparsive të mëdha shëndetsore, një nga privilegjet nga ndërprerja e duhanpirjes janë edhe të gjithë të hollat që do t’i kurseni. Shpërblehuni kështu që me ata të holla do të bleni diçka argëtuese.
 
Asnjëherë nuk është vonë!
Vendos dhe fillo. Kur të kthehet freskia, fryma, ndjenja e aromës dhe shijes, edhe kur nuk nuk do të ndjeni lodhje dhe gjatë përpjekjes më të vogël,  kërkimi i vendit për cigare do të jetë e kaluar. Vendimi i këtillë me siguri do ta ndryshoj cilësinë e jetës. Për të mirë, shpresojmë. 
 
Prof. Dr. Bistra Angelovska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


 
 
 
 
Në periudhën prej 1-9 muaj, kollitja dhe frymëmarrja e vështirësuar fillojnë të reduktohen.

Zgjuarja e natyrës në pranverë, përveç shkëlqimit dhe bukurisë, me vete sjell edhe përbërës të cilat drejtpërdrejtë ose në mënyrë zhdrejtë, dukshëm ose fshehurazi, shkakojnë një mori vështirësish shëndetsore dhe reaksione specifike të organizmit. Nuk ka dyshim se alergjitë janë terminologji vazhdimisht e më e shpesht në vokabularin shëndetsor në këtë periudhë të vitit.
Hunda e zënë, kruarja, skuqja, rrjedhja e hundës dhe teshtia janë simtome më të shpeshta të dukshme dhe manifestim i drejtpërdrejtë dhe reagim i sistemit imunitar ndaj faktorëve të ndryshëm të mjedisit të cilët quhen alergji“.
 

Regjistrimi i faktorëve
Si shkaktar kryesor dhe faktor më i shpesht i reaksioneve alergjike është poleni i cili lirohet nga pemët të cilat lulzojnë herët, poleni i mështekës, frashërit dhe lisit. Simpatologjia është më e theksuar në periudhat me ditë të thata dhe me erë kur krijohen kushte që kjo alergji lehësisht të përhapet në shqisat tona. Pushimi dhe çlirimi nga manifestimi alergjik mund të pritet nga ditët me shi dhe lagështi.


Shenjat e qarta të alergjisë së polenit
Simptomet e alergjisë së polenit mund të ndryshohen dhe mund të kenë intensitet të ndryshëm, varësisht nga alergjeni i pranishëm i drejtpërdrejtë. Fotografia tipike e reaksionit alergjik përfshinë:

  • zënia e hundës dhe frymëmarrja e vështirësuar

  • rrjedhja e hundës

  • teshtia
     

  • kruarja dhe lotimi i syrëve
     

Përveç këtyre shenjave të qarta dhe të dukshme të reaksionit alergjik, te disa individë simptomet janë vazhdimësi në formë të letargjisë, paknaqësis, koncentrimit të reduktuar dhe problemeve me gjumin.
Nuk përjashtohen edhe komplikimet dhe zhvillimi i astmës alergjike.
 

Barnatorja natyrore
Pesha e sinmptomeve shpesh herë mund të reduktoj dukshëm cilësinë e jetës. Për këtë arsye, prevenimi dhe përdorimi i ushqimit dhe begatshmëria e bimëve mjekuese mund shumë të ndikojnë në përmirësimin e pasqyrës së përgjithshme
 

Konsumi i ushqimi të shëndetshëm dhe të balancuar, sidomos pemë dhe perime të freskëta, parimisht, mund të ndihmojnë në përmirësimin e gjendjes. Konsumi i frutave arra dhe ushqimi i begatshëm me antioksdansë do të ndihmojnë në luftën për reduktimin e reaksioneve inflamatore dhe është faktor kyç për kontrollimin e alergjisë. Ushqimi i pasur me acide yndyrore, si peshku, vezët dhe arrat, do të ketë ndikim plotësues pozitiv.
 

Sekreti është në përdorimin e çajrave, leckave të lagështa dhe inhalimet

Hidhëri
Përdorimi i rregullt dhe afatgjatë i çajit të hidhërit sigurisht i zbut simptomet. Një lugë çaji hithëri përzijhet me një gotë ujë dhe e lëm të qëndrojë gjysmë ore. Kullohet, shtohet edhe limoni i freskët i kulluar dhe konsumohet deri në 4 filxhan në ditë.


Kamomilë
Duke ju faleminderuar përbërësve antindezës, kamomile ndihmon edhe te simptomet të cilat përkojnë me sytë.
Qese të ftohta të çajit të kamomiles i mbajmë 3-5 minuta në sy. Këtë procedurë e përsërisni disa herë në ditë.


Nane
Inhalimet e rregullta me kohëzgjatje prej dhejtra minutash në ditë do të lehtësojnë frymëmarrjen dhe do të lirojnë rrugët e frymëmarrjes.


Mjalta dhe xhenxhefili mund të ndihmojnë më shumë se sa mund të mendojmë. Bëni çaj me xhenxhefil të renduar. Pijen e embëlsojmë me një lugë mjaltë dhe më së mirë është të konsumohet në mbrëmje para gjumit.


Aktivitieti fizik
Radhitja e duhur e aktiviteteve tuaja dhe shmangia e ekspozimit direkt ndaj shkaktarëve, e plotësuar me aktivitet të lehtë fizk, me suguri do ta bëjnë jetën tuaj të përditshme më të rehatshme.


Klinikisht e vërtetuar
Përdorimi i produkteve me bazë të ekstraktit të koncentruar dhe të standardizuar nga kurkuma tregojnë rezultate shumë të mira në prevenimin dhe lehtësimin e të gjitha simptomeve lidhur me alergjitë pranverore.

Glaukoma paraqet arsyen e dytë më të shepesht për verbërinë në botë,  poashtu edhe te ne. Më së shumti për shkak të zbulimit të tij të vonshëm, dëmtimet e pakthyeshme në fushën e shikimit, dhe shumë shpesh për shkak të mos respektimit i terapisë nga ana e pacientit.

Llojet e glaukomit
Ekzistojnë shumë lloje të glaukomave:
Glaukoma e lindur – paraqitet menjëherë pas lindjes, 
Fëmijrore ose rinore – zhvillohet gjatë periudhës së fëmijrisë, 
Glaukoma primare – më e përhapur dhe nuk lidhet me sëmundje tjera dhe 
Glaukoma sekondare – paraqitet si pasojë e disa sëmundjeve tjera të syrit.
 
Simptomet
Varësisht se për cilin lloj të glaukomës bëhet fjalë, ai mund të kaloj edhe në mënyrë asimptomatike, që shpesh edhe ndodh kështu, pa simptima dhe pa dhimbje. Simptomet e para  janë rritja e shtypjes së syrit, shikim i reduktuar, ngushtimi i fushës së shikimit, të cilat paraqiten kur paraqiten dëmtime e para, të pakthyeshme të fushës së shikimit. Përveç mënyrës asimtomatike, varësisht nga lloji i glaukomës, si simptome mund të paraqiten edhe dhimbje në syrin e përshtatshëm, në tëmth dhe dhimbje në njërën gjysmë të kokës, reduktim i shikimit, rrethe me ngjyrë rreth poçës,  neveri dhe vjellje.
 
Rezik-Faktori
Nga faktorët e rrezikshëm për paraqitjen e glaukomës si më të rëndësishëm duhet të përmendet shtypja e lartë e syrit, e cila mes tjerash është edhe faktori i vetëm i rrezikshëm te i cili mund të ndikohet. Faktorët tjerë të rrezikshëm janë lidhshmëria familjare, mosha mbi 60 vjeçare, kurse kohën e fundit edhe mbi mosha mbi 40 vjeçare paraqet faktor mjaftë të rrezikshëm. Faktorë tjerë të rrezikshëm të cilët duhet të përmenden janë raca, miopia (shkurtëpamësia) dhe të tjerë. 
 
Çka është me rëndësi?
Më me rëndësi te glaukomi është zbukimi i tij i hershëm. Menjëherë pas zbuklimit të tij të hershëm, duhet të fillohet me terapinë e duhur për reduktimin e shtypjes së syrit dhe për kontrollim të përparimit të sëmundjes. Shtypja e syrit te këta të sëmurë, gjithmonë duhet të mbahet aq sa është e mundur në nivel më të ulët. Në atë mënyrë sigurohet minimizimi i dukshëm i dëmtimit të cilin shtyja e lartë e syrit e shkakton mbi nervin e syrit. 
 
Këshillë
Që të mbrohemi nga pasojat e glaukomës, secili individ me moshë mbi 50 vjeçare duhet së pasku një herë në disa vite të kontrollohet te mejeku i syve, që të mat shtypjen e syve, kurse atje ku do të zbulohet glaukomi duhet rregullisht të pranohet terapia e shënuar nga mjeku.
 
Me qëllim që të ngrisim vetëdijen te njerëzit lidhur me këtë sëmundje dhe rëndësinë e zbulimit të saj në fazën fillestare, oftamologët në Maqedoni çdo vit gjatë Javës Botërore të glauokomit, e cila organizohet gjithmonë në gjysmën e parë të marsit, në mënyrë aktive përfshihet në aksionin për matje falas të shtypjes së syrit.

Ftohja është infeksion viral i fytit dhe hundës. Ekzistojnë lloje të ndryshme të viruseve të cilët mund të shkaktojnë këtë infektim. Për këtë arsye, një njeri i rritur në vit mund të sëmuret dy-tri herë nga ftohja. Fëmijët mund të sëmuren madje deri në dhjetë herë në vit. Nëse nuk shoqërohet me komplikime, ftohja më shpesh zgjat deri 2 - 4 ditë.

 

Simptomet më të shpeshta

  • rrjedhja e hundës /hundë e zënë

  • teshtija

  • kollitja

  • dhembjet në fyt

 

Ftohja e shoqëruar me rritje të temperaturës trupore është shenjë e infeksionit plotësues bakterial. Ndezja e veshit të mesëm, sinuseve, ndezja e fytit dhe paraqitja e sekreti të gjelbërt nga hunda janë tregues të sigurtë të një komplikimi të caktuar. Vizita në mjek dhe terapia e duhur antibiotike janë shumë të rëndësishme për shkak të shërimit në kohë dhe pengimit të komplikimeve tjera më serioze.

 

Për dallim nga ftohja, simptomet e influenzës mund të jenë shumë më të vështira dhe mund të zgjasin më shumë. Inluenza mund të „troket në derë“ gjatë tërë vitit, por shumë është e shpeshtë gjatë dimrit ose në fillim të pranverës, prandaj nihet edhe si INFLUENZË SEZONALE.

 

Influenza shoqërohet edhe me simptomet vijuese:

 

  • ethet me temepraturë të lartë (ndonëherë është mbi 39° C)

  • kokëdhimbje

  • lodhje

  • dhimbje në tërë trupin

  • sy të kuq dhe të mbyushur me lotë

  • diare

  • humbje të apetitit

 

Linja e kufizimit të simptomave mes ftohjes dhe influenzës pothuaj nuk ekziston, prandaj vështirë se do të njihen se cilat nga këto infeksionet virale mund të shihen. Influenza është sëmundje më serioze, prandaj rekomandohet se në fillim të supozoni se keni influenzën dhe menjëherë dhe në mënyrë të duhur të veproni për shërimin e saj.
 

Influenza në mënyrë më efikase shërohet 48 orët e para pas paraqitjes së simptomeve. Përdorimi në kohë i preparateve të duhura mund të reduktoj kohëzgjatjen e sëmundjes dhe të përshpejtoj shërimin.

 

Prevenimi
Përveç rekomandimeve standarde për mbrojtje nga influenza ose ftohje, është shumë me rëndësi të ruhet niveli i lartë i imunitetit. Ushqyerja e rregullt dhe e balancuar, gjumi optimal, kurse sipas nevojës edhe përfshirja e shtojcave në ushqim, sidomos vitamini C, do të ndihmoj në trajtimin e infeksionit.
Pastrimi i hundës me tretje fiziologjik është shumë e dobishme dhe efektive. Në këtë mënyrë do të bëni mekanizmat për pastrimin të viruseve eventuale nga mukoza, do të reduktohet numri i tyre, me këtë edhe gjasat që të rritet infeksioni.

 

Bëjeni vetë – pastrimi me tretje fiziologjike

Në gjysmë litër ujë vendos një lugë kafeje krip dhe, pasi të vëlon, lejoni që të ftohet. Në përllëmbë vendosni nga tretja, mbyll njërën anë të hundës, kurse me tjetrën anë tërhiq ujin me krip duke ngritur hundën dhe pëllëmbën të vendosur mbi hundë. Tretja duhet të kalon nëpër hundë dhe të vij deri në fyt. Pastaj pështyni. Këtë procedurën përsërisni disa herë, kurse pastaj ndërroni anën. Zbatoni këtë procedurë në mëngjes dhe në mbrëmje disa ditë.

 

Këshilla për lehtësimin e simptomeve

 

  • Fyti i sëmurë i skuqur – përdor propolis (pika, sprej për fyt, drazhe) ose bëni gargarë me çaj nga sherbelja.

  • Hundë e zënë dhe sekretimi – inhalimi me çaj ose yndyrë eterike nga eukalipti, trumza, etj.

  • Temepratura e rritur e trupit – çaj nga shtogu, bari i pezmit dhe trëndafili i egër.

  • Kundër ndezjes ose inflamacionit – propolis në formëtë sprejt ose pikave. Në filxha përzieni një lugë mjaltë me 5-10 pika propolis. Shkrij përmbatjen në gojë aq gjatë sa mundeni.

 

Për luftë më të letë me infeksionet, detyrimisht përfshini përdorimin e preparateve në bazë të lules së boçes.

 

Nëse është e nevojshme, kyçni edhe terapinë medikamentoze në formë të pikave për hundë, ilaçe kundër temperaturës së ritur të trupit. Për mënyrë e zbatimit të saj, konsultohuni me farmacistin tuaj.

 

Paraqitja e barërave të falsifkuar
Ditëve të sodit është me rëndësi t’i referohemi konceptit „falsifikimi i barërave“, dhe ndikimit i tyre mbi shëndetin e pacientit, industrinë farmaceutike dhe shëndetin publik. 
Barërat e rrejshëm ( të falsifikuara)  janë pjesë e paraqitjes së madhe të barërave jo cilësor të cilët paraqiten si rezultat i shënimeve të qëllimshme dhe të rrejshme të identifikimit të identiteti dhe prejadhjes. Duke pasur parasyshë kërkesën e madhe për barëra gjithkund në botë, falsifikimi është aktivitet me profit të madh. 

Çka janë barërat e falsifikuar
Bari i falsifikuar ( i rrjeshëm) ose mjetet e rrejshme mjeksore  janë të gjithë produktet të cilët përpunohen dhe  qarkullojnë me qëllim që të mashtrojnë konsumatorin, pavarishst nëse bëhet fjalë për të dhëna të rrejshme, identifikim të rrejshëm, vendin e prodhimit, lejen për rejigstrim në regjistër, cerifikat për analizë dhe paketim. 
Bari i falsifikuar mund të jetë: pa substancë aktive, me substancë aktive por me sasira të pamjaftueshme, me përbërës dhe/ose me ambalazh të falsifikuar.
Barërat e falsifikuar vështirë zbulohen për shkak të ngjajshmërisë vazhdimisht e më të madhe me barërat origjinal. 
Rrezik të madh paraqet edhe blerja on line e barërave, shpesh edhe me çmime më të ulëta se sa çmimi nëpër farmaci.  Madje edhe në 50% e rasteve ofertat e barërave me anë të Internetit gjenden në uebfqet ilegale dhe bëhet fjalë për barërat jo cilësor dhe të falsifikuar. 

Përmbatja e barërave të falsifikuar
Barërat e falsifikuar variojnë me përzierje të substancave toksike deri në preparate negative. Në të gjitha rastete mund të dëmtojnë pacientët. Bari i falsifikuar mund të jetë produkt me përbërës të duhur ose të gabuar, me ose  pa sasi të mjaftueshme të substancës  aktibe ose  të paketuar  me paketim tjetër të rrejshëm. 

Llojet e blerësve potencial
Sipas rezultateve të hulumtimeve të tregut të barërave, më së shpeshti falsifikohen barërat të cilat synojnë potencën, për shërimin e sëmundjeve kronike, shtypjen dhe diabetin, por edhe barërat kundër kancerit dhe sëmundjeve tjera të rënda. Zakonisht, ata janë barëra të cilat konsumohen më shumë ose janë me çmim më të lartë në tregun legal. 
Shitblerja e barërave me anë të Internetit të pa autorizuar ose në treg nuk lejohet me ligj. Me blerje të tillë, blerësi cenon ligjin duke ndërmarrë rrezik të panevojshëm: madje edhe nëse blihet bar kontrabanduar jo të rejshëm. Nuk ka garancë për mënyrën e rruatjes, cilësisë, efikasitetit dhe afata të përdorimit. Bari i futuar i tillë mund të jetë i rrezikshëm për shëndet ose pa ndikim teraupetik. Për falsifikatorët cilësia e barit nuk është e rëndësishme – ata kujdesen vetëm të duket si bari origjinal.      
Njerëzit të cilët janë problem me potencën, sëmundjet kronike, hipertensionin dhe diabetin më shpesh ekspozohen ndaj goditjes së falsifikimit të barërave. Pasojat për shëndet nga këto barëra janë më fatale, por nëse dëshironi të vërtetoni nëse bari është i duhur, më së miri drejtohuni te farmacisti i parë ose te Inspektoriati për barëra në Ministrinë e Shëndetsisë.  
Nëse konsumatorët dyshojnë në autenticitetin e barërave ose ilaçeve, ata mund të konsultohen me farmacistët të cilët mund të diktojnë nëse një bar është i falsifikuar ose jo, poashtu preferohet që ajo të lajmërohet te Inspektoriati për barëra në Ministrinë e Shëndetësis dhe të dërgojnë barin në analizë.

Pasojat nga barërat e falsifikuar
Pasoja primare dhe më e vështirë nga përdorimi i barërave të rrjeshëm është mbi shëndetin e pacientit: 
Joefikasiteti i trajtimi kur bari i rrjeshëm nuk përmban sasi të mjaftueshme të substancave aktive ose ka komponente jo të përshtatshme, si dhe sasi të gabuara të substancave ndihmëse.
Mund të shkaktojnë efekt toksik nëse përmbajnë substanca helmuese në barë dhe mund të shkaktojnë simptoma të pazakonta të cilat e vështirësojnë diagnozën dhe efikasitetin e trajtimit, por në disa raste  mund të përfundoj edhe në vdekje.
Mund të jenë arsye për paraqitjen e rezistencës ndaj barërave kur synojnë trajtimin e sëmundjeve të shkaktuara nga bakateriet dhe mirkoorganizmat tjerë.
 
Masat për trajtimn e paraqitjes së barërave të falsifikuar
Për çrrënjosjen e suksesshme të paraqitjes së barërave të falsifikuar masa më e rëndësishme është kontrolli i rregullt i cilësisë së barërave të cilët gjenden në qarkullim, inspekcioni farmaceutik i organizuar mirë, dogana efikase dhe organet e policisë kufitare. Lufta kundër barërave të falsifikuar patjetër të jenë global dhe mbi baza të shëndosha, me pjesëmarrje aktive në të gjithë indikatorët e sistemit në nivelin kombëtar dhe ndërkombëtar.
Me rëndësi të veçantë është roli i faramcistit i cili ka kontakt të drejtpërdrejtë me pacientin dhe i cili duhet të merr pjesë në edukimin e tij dhe marrja e masave të nevojshme nëse ka dyshim se produkti është i falsifikuar. 
Që të pengohet blerja e barërave të rrjeshëm me anë të Internetit, me anë të kanaleve ilegale, është e nvojshme që me anë të botimeve profesionale, me anë të fushatës mediatike, emisionet tribunale dhe televizive, të rritet vetëdia te publiku për praninë vazhdimisht e më të shpesht të barërave të rrjeshëm dhe dëmin të cilin këto barëra  mund ta shkaktojnë te popullata. Duhet të apelohet te pacientët që ilaçet t’i sigurojnë në farmacitë e licencuara. 
 
Si të mbrohemi
Në barërat e falsifikuara shpesh gjenden substanca jo aktive të cilat shkaktojnë mos sukses në terapi, mund të jetë arsye për reaksionet alergjike, zhvillimin e rezistencës, sëmundje, por madje edhe vdekje. Madje edhe falsifikimet „e nivelit të lartë“  të cilat përmbajnë sasi të deklaruar të substancës aktive mund të jenëtë rrezikshme sepse përmbatja është e pasigurtë, kurse përzierja është e paqartë dhe e panjohur. Për këto arsye, barërat dhe subelementet ditale duhet të sigurohen nga burime të sigurta, gjegjësisht nga farmacitë. 
Kur blejmë barin domosdoshmërisht duhet të kontorllohet nëse kutija është e mbyllur mirë, nëse përdorimi i barit  përshkruhet si duhet; tabletat duhet të jenë me formë të një trajtshme, të plota dhe të pa thyera, pa plasaritje dhe pa vrima. Përderisa pacienti ka nodnjë dyshim për cilësinën e barit të blerës, duhet t’i drejtoheni farmacistit.
Në mbrojtje nga bari i rrjeshëm rekomandohet që barërat të blihen vetëm në farmaci, sepse secili bar ose ilaç i cili gjendet në farmaci sigurohte  nga furnizuesi i regjistruar dhe ka dokumentacion të duhur për prejardhjen dhe certifikat për cilësinë e Agjencisë së barëave. 
 
 
Prof.d-r Bistra Angelovska
Festat, përveç që janë një mundësi e mirë për relaksim dhe momente të mira me të afërmit, së paku në hapsirat tona, shpesh me vete bartin edhe tryezën e begatshme. Shumë shpesh, kur pyesim se si kaluat  gjatë festave, përgjigja është „U stërngopëm shumë“. Më shpesh bëhet fjalë për ngrënie sasiore, por gjithsesi edhe për konsumin e ushqimeve të ndryshme të rënda dhe me yndyrë, të mbëla dhe të tharta, dhe e tërë kjo me erëza të shumta me sasira të mëdha të alkoholit dhe pijeve të gazuara.

Simptomet e Stërngopjes
Nëse ndjeheni të lodhur dhe të përgjumur pa energji të mjaftueshme, e cila shoqërohet me përzierje, , lemzë dhe kokëdhembje, pa dyshim keni tejkaluar pragun e knaqësisë me mish të pjekur mirë, me sallatën shumë të shijshme ruse dhe shumë lëngje dhe ëmbëlsira tjera të shijshme. Kur këtyre simptomeve ju bashkangjiten edhe ndryshimet në shtypjen e gjakut, atëherë vërtetohet „diagnoza “ e stërngopjes.
Pas një tryeze të këtillë të begatshme, nutricionistët rekomandojnë kalimin shumë të shpejtë në ushqim të lehtë dhe të balancuar të shëndetshme e cila do të plotësohet me aktivitet të duhura fizike. Por, nëse vetëm pak e kemi tepruar me pijet alkoholike, atëherë rekomandohet që së paku dhjetë ditët në vijim të mos konsumohet alkohol aspak dhe pije të gazuara me përmbatje të lartë të kalorive dhe pije joalkoholike të ëmbla. 
 
Si deri te energjia e re
Menjëherë pas ditës „D“, mëngjesin filloni me një lëng të shtrydhur të portokallit ose me 2 gota uji të vakët me një limon të shtrydhur.
Konsumoni rreth 2 litra ujë në ditë për të pastruar organizmin dhe më lehtë të eliminoni toksinet.
Me rëndësi është që tre vaktet e para të jenë të lehtë dhe me sasira të vogla me mes-vakte në formë të mezeve me pemë (mollë, dardhë, kivi dhe të tjera). Në këtë mënyrë mbrohuni nga goditja e dhënë nga radikalet e lira të pranishme me konsumin e antioksidansëve të fortë me anë të këtij lloji të ushqimit.

Menyja ditore
Kafjalli
150 g sallat perimesh aromatizuar me 4 kumbulla të thata
2lugë muelsi të futura në një filxhan me kos pa yndyrë
Meze
1 banane
2 mandarin ose
sallatë e vogël perimesh prej ananasi, grejpfruti, ose kombinim sipas dëshirës
Dreka
pjate e madhe me përzierje të sallatës së gjelbërt, arugula, spinaq të freskët, karrotë e renduar, e lyer me vaj ulliri dhe lëng limoni
perime të zijera me sallat të freskët 
Darka
Supë e shëndritshme prej perimeve. Kombinimi me pras, selino dhe kungull është ideale për darkën e parë pas stërngopjes.
Çorbë krem nga perimet. Kombinimi i selinos, karrotës, brokolit, lulelakërës, qepës dhe një patate të vogël të bluar me blender.
Gjithsesi, gjatë ditës konsumoni dhe lëgje të freskëta të shtrydhura dhe çarja (xhexhefili, nane, çaj i gjelbërt , etj.).
Këtë mënyrë të përgatitjes së ushqimit zbatoni i së paku disa ditë me çka organizmit tuaj do t’i mundësoni rehabilitim të shpejtë dhe të shëndetshëm.
Mbani mend: ushqimi optimal dhe i balancuar mirë është fuqia jonë shtytëse dhe burimi i vitaliteti dhe enrgjisë.
 
 
Tryezat festive të pasura me ushqim të yndyrshëm dhe të njelmët, përveç ndikimit të stërngopjes, për shkak të sasi së madhe të kripës, mund të shkaktojnë edhe mbatje të ujit në organizëm dhe në këtë mënyrë mund të shkaktojnë rritjen e peshës trupor për dy, madje edhe për më shunmë kilogramë.
 
Çorbë perimesh (çorbë perimes pa yndyrë)

 
Përbërësit e nevojshëm:
1 patate,
1 karrotë,
1 qepë,
1 spec,
1 l ujë
½ l lëng domatesh
2 lugë erëza,
1 majdanoz kërcellë,
krip dhe spec sipas dëshirës
 
 
Përgatitja:
Lahen, pastrohen dhe priten në kube patatja, karrota, qepa dhe speci. Perimet vendoset në pjatë të thellë. Pastaj shtohet 1 l ujë dhe zijhet. Para mbarimit shtohet lëngu i domateve dhe erëzat. Pjatën e largojmë nga zjarri dhe kriposet sipas shijes. Në fund shtohet majdanozi i grirë imët.
 

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin