Kjo agrume gjigande është një frut me të vërtetë i shijshëm, dietik dhe pafundësisht i dobishëm. Përqindja e lartë e vitaminës C në përbërje e bën atë aleatin numër një në luftën kundër viruseve dhe baktereve. Bllokimi është gjithashtu i pasur me bioflavonoide që luftojnë qelizat kancerogjene në gjoks, zorrë dhe pankreas. Ai përmban kalium ose kujdestarin besnik të zemrës dhe pektin i cili pastron shtresimet e arterieve - thelbësore për njerëzit që vuajnë nga hipertensioni. Ekstrakti i lëvores së grejpfrutit të madh ka fuqinë për të kuruar një metabolizëm të shqetësuar. Gratë e duan këtë frut sepse përmban kolagjen për dhëmbë të shëndetshëm dhe lëkurë të shkëlqyeshme. 

KURKUMA

Rrënja si e xhenxhefili fsheh një numër të fuqive shëruese të pazbuluara. Ajo që është e sigurt është se ajo ka një efekt terapeutik te një numër i gjendjeve patologjike, të tilla si lëkura, mushkëritë dhe çrregullimet e tretjes. Hulumtimet e fundit sugjerojnë se kurkuma mund të zëvendësojë 14 hapa për të trajtuar dhimbje të ndryshme. Është i pasur me vitamina B6, acid folik, kalium, hekur, mangan, dhe gjithashtu është i pasur me fibra. Kurkuma është e shkëlqyeshme për parandalimin gjatë verës, sepse parandalon formimin e melanomës. Nëse jeni me mbipeshë, padyshim që do t'ju gjindet, sepse shpejton metabolizmin dhe përmirëson tretjen. 
60% e njerëzve nuk e dinë dallimin midis yndyrave të ngopura dhe të pangopura
Yndyrat na furnizojnë me vitamina A, D, E dhe K dhe na mbajnë të ngopur periudhën më të madhe të ditës.

Për dekada të tëra na kanë mësuar se yndyrnat jo të shëndetshme (ato nga qumështi dhe mishi) janë fajtorët kryesorë për kolesterolin e lartë dhe arteriet e bllokuara. Por e vërteta për yndyrën e ngopur është shumë më e ndërlikuar. 
Doktrina e re, e botuar në revistën Lancet, zgjati një dekadë dhe përfshiu 135,000 të anketuar nga 18 vende të botës që mbajnë ditarë të ushqyerjes. Studimi zbuloi se ata që konsumonin më pak yndyrë dhe më shumë karbohidrate kishin një rrezik prej 28% më të lartë nga vdekja në atë periudhë 10-vjeçare, ndërsa ata që dieta e të cilëve bazohej në yndyrë kishin një rrezik prej 23% më të ulët nga vdekja. 
Shkencëtarët kanë konsideruar të gjitha llojet e yndyrave, përfshirë ato të ngopura, të cilat janë treguar se janë edhe më të dëshirueshme sepse zvogëlojnë mundësitë për goditje në tru. Por jo të gjithë pajtohen me gjetje të tilla, disa ekspertë ende argumentojnë se yndyrat e ngopura duhet të përbëjnë deri në 6% të konsumit ditor të kalorive të një të rrituri.

Ekzistojnë tre forma të ndryshme natyrore të yndyrës - të ngopur, të monopangopura, dhe polipangopura. Ushqimi që ne e shpallim si një burim i mirë i yndyrës i përmban të tre format, por në sasi të ndryshme. 

YNDYRAT E POLINGOPURA
Sa janë të mira? Aq sa është mirë të rrini me anëtarët e moshuar të familjes. 
Më të pranishmë në ...Vajrat bimorë si vaji i lulediellit dhe i misrit, peshk në vaj.
Pse na duhen?Lloje të caktuara të yndyrave të polipangopura omega-3 dhe omega-6, trupi nuk është në gjendje t'i prodhojë, për këtë arsye është e nevojshme t'i merrni ato përmes ushqimit. Yndyrat omega-3 (peshqit në vaj) janë thelbësorë për tru, zemër dhe shikim të shëndetshëm.
Rrezik?Ne konsumojmë më shumë omega-6 (që gjenden në vajrat bimor, farat dhe arrat) për dallim nga omega-3. Sasinë e madhe të omega-6 e lidhin me sëmundjet e zemrës, kancerin dhe inflamacionin. Përqendrohuni tek omega-3: harenga, skumbri ose tono i freskët janë burimet më të mira. 
Dijeni këtë:Një studim zbuloi se kur gatuani në temperatura të larta, disa vajra bimorë lëshojnë përbërës toksikë. Vaji i lulediellit dhe misrit janë të dyshuarit kryesorë. "Përdorni një produkt me një përqindje të lartë të acideve të yndyrave të ngopura dhe / ose të monopaongopura dhe një përqindje të ulët të yndyrave të polipangopura (më pak se 20%) - si vaji i ullirit ose edhe më mirë gjalpi, vaj kokosi ose thjamë derri", thotë Dr. Martin Grootveld nga Universiteti De Montfort. Vaji më i sigurt është vaji i rafinuar - ka një pikë të lartë tymosjeje (temperatura në të cilën vaji fillon të dekompozohet).


 
YNDYRAT TË MONOPANGOPURA
Sa janë të mira? Emri i tyre duhet të jetë superhero!
Më të pranishëm në ...Avokado, bajame, arrë braziliane, kikirikë, vaj ulliri.
Pse na duhen?Ata lyrësojë zemrën dhe ajo funksionon në mënyrë perfekte. 13% e energjisë që marrim nga ushqimi duhet të furnizohet nga yndyrat të monopangopura. 
Rrezik?Nuk ekziston! Përdorni vaj ulliri të ftohtë të kulluar në sallatë - është më i pasur me polifenole sesa vaji i rafineruar i vajit.
Dijeni këtë:Avokado dhe karota të bluara - një çift i shkëlqyeshëm për një sallatë të fuqishme. Hulumtimi i botuar në The Journal of Nutrition ka konfirmuar që ushqimet që përmbajnë karotenoide të provitaminës A (të cilat shndërrohen në vitaminë A në trup) përmirësojnë thithjen dhe shndërrimin e yndyrave të avokados. Nuk ka burim më të mirë të karotenoideve se karotat e papërpunuara!
 
YNDYRAT E NGOPURA
Sa janë të mira? Si duket nuk janë aq të këqija sa menduam.
Më e pranishme në ...Gjalpë, djathë, mish.
Pse na duhen?Një studim i Universitetit të Kembrixhit lidhi praninë e disa acideve yndyrore të ngopura në gjak (ato që rrjedhin nga produktet e qumështit) me rrezikun e zvogëluar të diabetit tip 2. Mos harroni se produktet e qumështit vijnë në paketë me kalciumin dhe proteinat.
Çfarë rreziku?Hulumtimet nga viti 1980 sugjeruan uljen e yndyrave të ngopura nga ushqimi, sepse e rrezikojnë zemrën. Në vitin 2014, shkencëtarët dolën me idenë se nuk ka prova që ta mbështesin këtë. Debati vazhdon edhe më tej, por udhëzimet mbeten të njëjta. Rekomandohet që 11% e energjisë që marrim nga ushqimi t’i përket yndyrave të ngopura.
Dijeni edhe këtë:Shumë prej nesh nuk e dinë se cilat ushqime përmbajnë përqindje të lartë të yndyrave të ngopura. Një lugë gjelle vaj ulliri (vetëm për t'ua kujtuar, përmban të tre format e yndyrës) mund të përmbajë një përqindje më të lartë të yndyrës së ngopur sesa 100 gram mish derri. Lexoni etiketat!
 
TRANSMASTET
Sa janë të mira? Ata nuk janë aspak të mirë! Acidet transmaste industrialisht të prodhuara janë yndyra të modifikuara artificialisht që u shtohen ushqimeve të përpunuara për të siguruar jetëgjatësi më të gjatë. 
Më të pranishme në ...ëmbëlsira, biskota, ushqime për me vete, margarinë.
Pse na duhen?Ne nuk kemi nevojë për to!
Ndonjë rrezik? Yndyrat artificiale janë treguar se rrisin kolesterolin e keq (LDL) në gjak dhe zvogëlojnë kolesterolin e mirë (HDL). 
Dijeni edhe këtë:Ekzistojnë doza të vogla të transmasteve natyrore të pranishme në mish dhe qumësht. Nëse keni një pasqyrë të mirë të gjakut dhe nuk keni asnjë problem me kolesterolin, vazhdoni të përtypni.
 
Minueri (kinoa), vaji i kokosit, kefiri - kohët e fundit po dëgjojmë vazhdimisht për produkte ushqimore të reja, të shëndetshme, emrat e të cilave vështirë se mund t'i mbajmë mend, apo jo? Kështu që ju kujtojmë disa heronj të shëndetshëm që me siguri i keni në kuzhinë. Mos hiqni dorë nga këta 5! 
 
KOKOSHKA
Si rregull, ne i përgatisim ato me vaj luledielli, por shumë njerëzi shtojnë edhe gjalpë për të pasuruar shijen. Por një studim i ri në Universitetin Skranton në Pensilvani zbuloi se kokoshkat përmbajnë më shumë polifenole (rojtarë të imunitetit) sesa shumë fruta. Këto lëndë ushqyese thithen më lehtë kur hahen në kombinim me vajin e ullirit. 

PASTA
A është e mundur që konsumi i rregullt i pastave të humb peshën? Po, por vetëm nëse makaronat (pastat) paraprakisht të gatuara ftohen mirë. Në këtë mënyrë, karbohidratet do të shndërrohen në niseshte që përmban fibra jo të tretshme të cilat jo vetëm që zvogëlojnë oreksin, por edhe rrisin nivelin e acideve yndyrore - molekula që mbrojnë nga kancerin. 

MISH DHIE
Në pjesën dërmuese të botës, mishi i dhisë është i preferuari te prindërit për arsye të arsyeshme. Përkatësisht, mishi i dhisë ka më pak yndyrë, dhe është më i pasur në hekur sesa mishi i viçit ose derrit. Hekuri është një mineral përgjegjës për qarkullimin e oksigjenit në trup. 

FËSTËK
Edhepse buxheti mund të na detyrojë të cimbisim fara lulelidelli, nuk ndryshon faktin se ne të gjithë i duam fëstëkët. Studimet tregojnë se fëstëku është i begatshëm me antioksidantë, me prani të lartë mbresëlënëse të BCAA - një aminoacid kyç që riparon fibrat e muskujve. A do të thotë kjo se ata janë një vakt i shkëlqyer pas stërvitjes? S'ka fjalë! 




PELTE ME FRUTA
Në mesin e aq shumë çokolatave, kujt i vë mendja të hanë karamele pelte? Po, këto përkujtues të fëmijërisë duket se janë të mira edhe për shëndetin. Xhelatina është një burim i pasur i kolagjenit i cili është i nevojshëm për elasticitetin e lëkurës. Ai gjithashtu përmban glicinë, një aminoacid që zvogëlon kohën që zakonisht është e nevojshme për të fjetur. Do t'ju ndihmojnë nëse vuani nga pagjumësia.
 

ÇIÇIBANOZI

Çiçibanozi është një zëvendësues i ëmbël dhe i shëndetshëm i çokolatës, kakaos ose ëmbëlsuesit. Ky frut ka dyfish sasi më të madhe të kalciumit sesa kakao, nuk përmban kafeinë dhe yndyrë, dhe është i shkëlqyeshëm për ata me presion të lartë të gjakut. Është një burim i pasur i mineraleve si bakri, kalciumi, mangani, kaliumi, magnezi, zinku dhe seleni dhe përmban vitamina A, B2, B3 dhe B6. Është i pasur me fibra, pektinë dhe proteina. I shkëlqyeshëm për njerëzit që duan të humbin peshë sepse përmban sasi të ulët të sheqerit. Çiçibanozi është i njohur sepse mban lëkurën të shkëlqyeshme dhe e mbron shikimin. 

NENA

Nena është një proteinë e plotë – një filxhan nenë përmban rreth 26 g proteina, dhe në të njëjtën sasi orizi ka vetëm 13 g proteina. Pediatërit thonë se është një produkt ushqimor fillestar i mirë sepse nuk përmban gluten, kështu që përshtatet mirë me të sëmurët nga celiakia. Në krahasim me drithërat e tjerë, nena ka një përparsi me praninë e lartë të aminoacidit lizin. Ka ndikim antikancerogjen dhe anti-inflamator dhe fitosterolet në përbërjen e tij e bëjnë atë të detyrueshëm për pacientët me kolesterol të lartë plus mbronë edhe zemrën. Kjo kokërr e vogël është e pasur me kalcium, vitaminë C, vitaminë E, hekur, magnez, fosfor dhe kalium. 
Njëra nga dy bimët, që i përkasin gjinisë së kumbullave, me emër latin Prunus, nga banorët e Varoshit quhet si kumbulla shëngine. Ajo rritet deri në dhjetë metra lartësi, shpesh me një maje të gjerë të degëzuar. Lulëzon herët në pranverë dhe ka fruta të vogla globulare, pjesa dërmuese është një substancë e fortë - kockë, me një shtresë të hollë mishi, dhe pasi të piqet ka një ngjyrë kafe, me një shije të ëmbël .
Kjo pemë rritet në të gjithë zonën e Kullave të Markos (Markovi Kuli), veçanërisht në anën jugore dhe juglindore, që na bën ta kuptojmë se kjo bimë ka nevojë për rrezet e diellit. Kjo rrënjoset në çarjet shkëmbore përgjatë kodrës.

Arneni

Arneni është një specie indigjene e pishës pesë gjemboreme vjetërsi terciare,e cila rritet vetëm në disa male të Gadishullit Ballkanik, kurse në malin e Pelisterit arrin optimumin e tij ekologjik në zhvillim. Përkatësisht, arneni në Pelister rritet nga 35-40 metra në lartësi, dhe 1.5 m në diametër.
Gjysma e vegjetacionit totale malore në Maqedoni gjendet në pjesën e lartë malore të parkut. Bimët më të rëndësishme endemike janë : Shafrani i Pelisterit (Crocus peristericus), karafili i shtrirë ( Dianthus myrtinervius ), burbulli oktopod ( Sempervivum octopodes ), dhe alkemila e Pelisterit (Alchemica pelagica17). 

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin