Сè почести се препораките дека треба да се храниме разновидно и здраво. Но, што всушност значи РАЗНОВИДНО? Во буквален превод значи внесување на производи кои,освен по различното потекло и квалитет,ќе бидат и со различни бои. Секоја боја содржана во природните намирници си носи свои специфични, здравствени бенефити за организмот.
 
Несомнено е дека храната е лек, секојдневно достапенво разни форми, состав и боја.  Затоа, примарно е да ја консумираме рационално и балансирано во сите нејзини природни облици.Тоа можеме да го направиме со едноставно, секојдневно консумирање на што е можно повеќе сезонска, свежа храна со прекрасни, разновидни бои, како замена за индустриски преработена и вештачки обоена храна.
 
Зошто се важни боите на храната?
Секоја боја на свежата храна потекнува од одредена група супстанции наречени пигменти. Овие пигменти немаат само улога да ја бојат храната или нејзини делови, туку тие се и главен извор на хранливи материи што учествуваат во превенција и лекување на различни состојби и заболувања, како и извор на антиоксиданси што го јакнат имунолошкиот систем и го спречуваат процесот на стареење. Некои од овие пигменти ги штитат крвните садови, го намалуваат нивото на холестерол и се значајни во спречување на кардиоваскуларни заболувања. Други,пак, имаат благотворно дејство на остеопорозата, шеќерната болест, болестите на очите, гастроинтестиналните и малигните заболувања.

Секојдневно шаренилона мени!
Природната боја на храната веднаш ни кажува какви хранливи материи и антиоксиданси таа храна содржи. Постојат 6 главни групи обоена храна, кои што задолжително треба да ги вклучите во неделното мени, секогаш кога ќе имате можност за тоа. Зошто и кои се тие?

Црвената, портокаловата и жолтата храна носат многу енергија и делуваат стимулативно!
Зелената, сината и виолетовата имаат смирувачки ефект!


БЕЛА
Белата боја е синоним за чистота. Во бела корисна храна ги набројуваме: кромидот, лукот, карфиолот, празот, печурките. Тие го снабдуваат организмот со флавоноиди, бета-глукан, фолати, витамини К и Ц.  „Белите намирници“ го зголемуваат имунитетот и се значајни за намалување на ризикот од разни карциноми (дебело црево, простата и дојки). Освен тоа, ги балансираат хормоните. Антиоксидансите во нив се борат со стареењето и со оксидативните процеси на стареење во телото. Белата боја кај храната носи придобивки за кардиоваскуларниот систем и го намалува холестеролот.


 


ЖОЛТА
Жолтата боја е боја на радост и интелигенција, таа ги храни мозокот и нервниот систем, стимулирајќи ги менталните активности и меморијата. Од жолтата храна значајно место имаат бананата, дињата, лимонот, дуњата, пченката и путерот. Во ваквата храна,генерално,се содржат огромни количества манган, магнезиум, калиум, каротеноиди, бифлавоноиди и витамини А, Ц и Б. Жолтите намирници го подобруваат варењето, ги намалуваат мускулните грчеви, го подобруваат видот, ги прават кожата и коските поздрави. Корисни се за имунолошкиот систем, срцето и за забите.


 
ЦРВЕНА
Црвената боја дава енергија, виталност, брзина. Црвената храна изобилува со избор и штета е да не се најде на секојдневното мени, особено во летниот период. Тука спаѓаат: домат, пиперка, јагода, јаболка, вишна, цреша, цвекло, калинка, лубеница, грејпфрут, месо и многу други.  Овие намирници најмногу содржат ликопен кој што е исклучителен детоксикатор, бифлавоноиди, витамин А, витамин Ц и манган. Здравствените придобивки се гледаат во намалување на ризикот од развој на малигнитет на простатата и дојката, контролирање на крвниот притисок и на нивото на холестерол, подобрување на имунитетот и одржување витален крвоток. Корисни се уште и против разни воспаленија на ткивата.

 Најновите истражувања покажуваат дека процесот на стареење, предизвикан од дејството на слободните радикали, успешно се прекинува благодарение на биофлавоноидните пигменти од црвените намирници“.
 


ЗЕЛЕНА
Зелената боја се наоѓа во средина на спектарот на бои и претставува рамнотежа и хармонија. Зелената храна е,исто така,доста распространета, особено како зеленолистен зеленчук кој што е исклучителен извор на целулоза и кој што го алкализира човековото тело. Тука спаѓаат: спанаќ, блитва, брокула, грашок, зелени салати, боранија, тиквичка, авокадо, киви. Тие го снабдуваат организмот со здрави материи како лутеин, хлорофил, калциум, железо, фолна киселина, калиум, витамин А и Б. Зелената храна е особено корисна за репродуктивното здравје. Воедно, делува позитивно на нормализирање на крвниот притисок, кисело-базната рамнотежа во крвотокот и го подобрува видот. Имунолошкиот систем има дополнителна потреба од зелена храна со цел негово одржување и поттикнување.


 

ПОРТОКАЛОВА
Луѓето кои консумираат портокалова храна имаат добар апетит и добро варење. Храна со оваа боја е морковот, кајсијата, слаткиот компир, тиквата, праската, портокалот, мандарината, мангото, жолчката. Оваа боја потекнува,главно,од бета-криптоксантин, бета-каротен и зеаксантин (каротеноиди). Каротеноидите,заедно со присутните флавоноиди, делуваат како моќни антиоксиданси коиштоштитат од бројни штетни фактори. Во оваа храна се содржат уште и омега-3 масни киселини, ликопен, калиум и витамини Б и Ц. Портокаловата храна го подобрува имунитетот, ги штити кожата и слузницата, ја намалува киселоста на организмот, го намалува холестеролот, го нормализира крвниот притисок и придонесува за поздрави зглобови.




 

ВИОЛЕТОВА
Виолетовата боја лади и смирува, а храната со оваа боја е препорачлива за добар сон. Боровинка, слива, грозје, црвена зелка, модар патлиџан, капина и некои риби спаѓаат во групата намирници со виолетова боја. Заедничко за овие продуктие дека се многу богати со антиоксиданси, лутеин, антоцијани, елагинска киселина и витамин Ц. Виолетоватахрана е корисна за кожата и е моќна за превенција и третман на малигнитети. Го намалува воспалението, го подобрува варењето, го намалува холестеролот, го зајакнува имунитетот и придонесува за поздрав кардиоваскуларен систем.



 

ЈАДЕТЕ ЗДРАВО И РАЗНОВИДНО – ЈАДЕТЕ ВО БОИТЕ НА ВИНОЖИТОТО!

Секојдневно уживајте во боите на храната преку омилените и сезонски намирници, а особено „обојте го утрото“ со виножитен појадок или смути. Започнете го денот со многу енергија и здравје.
 

Колоритот од бои е особено важен за стимулација на децата и за будење на интересот за здрава и разновидна храна.
Палетата од разни бои во храната, што ќе му ја понудите на вашето дете, несомнено ќе побуди интерес и „зголемен“ апетит.



 

 

Уште од самите почетоци на цивилизацијата и воспоставувањето на првите обиди за одгледување на прехранбени продукти, житарките заземаат важно место во човековата исхрана, како главен извор на јаглехидрати и протеини. Во некои краеви, тие претставувале и сè уште претставуваат основа во исхраната (на пр. Кина, Индија), а некаде се користат само како прилог на главното јадење или како суровина за производство на леб и пекарски производи.

Присутни во секојдневното мени...

Во прехранбената пирамида, житарките ја сочинуваат основата, бидејќи обезбедуваат околу половина од калориските потреби во текот на денот. Тие се богат извор на скроб (сложен јаглехидрат), разни витамини (посебно од групата Б), минерали, значителен процент на протеини, масти (главно незаситени), ензими и диететски влакна.

Многукратна корист

Разновидноста од важни состојки во составот ги прави житарките особено важни за консумација при одредени здравствени состојби и заболувања. Некои од нив помагаат во намалување на нивото на холестеролот, го регулираат шеќерот во крвта или играат важна улога во превенција на срцеви заболувања и заболувања на дебелото црево.
Освен ова, интегралните житарки помагаат и во одржување на добра линија, го забрзуваат метаболизмот и ја поттикнуваат работата на цревата, со што се олеснува и нивното празнење.

Важно е во кој облик ги јадеме!

Најчести облици во кои се користат житарките се: цело зрно (таканаречени интегрални житарки), обработено зрно (житни снегулки), мелено зрно (брашно) и ркулци. Нутриционистички гледано, предност треба да се даде на консумација на интегралните житарки заради сочуваност на сите хранливи состојки важни за одржување на добро здравје. Генерално, во лушпата на интегралните житарки се наоѓаат најголем дел од влакната, минералите и витамините. Дополнително, лушпата содржи и голем број антиоксиданси – одговорни за неутрализација на токсините во организмот.

Видови житарки

Пченица, пченка ориз, јачмен – сигурно се првите што ќе ви паднат на ум кога станува збор за житарки. Сепак, листата на житарки што сè почесто се наоѓаат во нашата исхрана, постојано се проширува и се дополнува.
Таквите житарки, кои секако заслужуваат внимание заради користа што ја имаат по нашето здравје, во продолжение им посветуваме по некој збор повеќе:


Рж

Нутритивно е една од најважните житарки со богат состав на јаглехидрати, здрави масти и протеини. Одличен извор на влакна, манган, селен, магнезиум, фосфор, калиум и цинк, како и витамини од групата Б и витамин Е. Благотворно делува на циркулацијата и во регулација на крвен притисок, ја поттикнува перисталтиката и спречува заболувања на цревата, намалува ризик од дијабетес, а посебно се препорачува кај луѓе изложени на интелектуален напор и стрес, деца и млади, трудници, доилки и кај постари луѓе. При изработка на леб и разни пекарски производи, ржаното брашно најчесто се додава на пченичното.



Јачмен
Исклучително хранлива житарка, особено богата со јаглехидрати, влакна и минерали како калциум, железо, фосфор, калиум и силициум и витамини од групата Б и А. Го прочистува организмот од отрови, има својство на диуретик, како и способност за механичко празнење на цревата, што овозможува добра перисталтика. Воедно, поттикнува лактација –создавање млеко кај доилките, ја јакне коскената маса и ги прочистува крвните садови.


Овес
Житарка, особено богата со протеини, масти и диететски влакна. Овесот го јакне организмот, намалува ризик од болести на крвните садови, го зголемува создавањето на телесната топлина, го регулира метаболизмот и помага при анксиозност и депресија. Тој е лесно сварлива житарка, па затоа често им се препорачува на лица со проблеми во варењето на храната, при заболувања на желудникот и цревата. Во зрната од овесот е присутен хормонот на раст, заедно со големи количини калциум. Затоа, тој е идеална храна за млади луѓе во фаза на развој и за бремени жени. Воедно, помага во јакнење на крвта, забите и коските, ја поттикнува работата на мозокот, ги поттикнува растот и развојот кај децата и ја зајакнува мускулната маса кај возрасните.

 


Просо
Многу хранлива и лековита житарка. Богато со скроб, одличен извор на протеини, витамини А и Б (посебно Б1 и Б2) и минерали како железо, магнезиум и фосфор (особено важно за луѓе кои страдаат од анемија). Просото го прочистува организмот и игра улога во одржување на неговата ацидо-базна рамнотежа, ја регулира дигестијата, го јакне имунитетот и ги зајакнува косата и ноктите. Минералниот состав на просото позитивно делува на работата на нервниот систем, па затоа се препорачува кај лица со физичка и психичка исцрпеност, на трудници и доилки, а, исто така, е значително погоден и за луѓе кои боледуваат од артритис.

Елда
Одлично избалансирана житарка, исклучително богата со драгоцени протеини. Содржи витамини од групата Б, Е и П, минерали како калциум, железо, фосфор, магнезиум и бакар и есенцијални аминокиселини (лизин и триптофан). Таа, генерално, го јакне организмот и ја зголемува телесната топлина, затоа е особено погодна за зимскиот период. Посебно се препорачува кај спортисти, трудници, доилки и кај млади во развој. Воедно, го прочистува организмот, го подобрува варењето на храната и работата на цревата, ги штити крвните садови, бубрезите и половите органи.

И конечно за крај, НЕ ЗАБОРАВАЈТЕ да ги вклучите житарките (пред сè интегралните) во секојдневната исхрана, а покрај нив, секако, земајте и разновиден зеленчук, овошје и семки. Но, не претерувајте во ништо – бидејќи клуч на здравиот живот е избалансираната исхрана.


Житарки – здрав избор за почеток на денот.

Житарките, а особено интегралните, заради богатството од растителни влакна, подолго време даваат чувство на ситост и имаат понизок гликемиски индекс (предизвикуваат мал пораст на нивото на шеќерот во крвта по нивна консумација). Поради ова, особено се препорачуваат да бидат дел од појадокот, на сметка на белите печива и другите пекарски продукти од рафинирано брашно. Јадењето житарки за појадок овозможува добар енергетски старт на денот, подобро функционирање на мозокот и подобрени ментални способности во текот на целиот ден.

 

Зеленчукова супа со просо

Состојки

  • 1/2 кг карфиол
  • 5-6 моркови
  • 1/4 корен од целер
  • 1 шолја просо
  • 1 лажица куркума
  • 2 лажици мешан сув зачин
  • 1/2 лажичка бибер, сол по потреба


Подготовка

Го сечкаме карфиолот на ситни цветчиња, а морковот на тенки крукчиња. Целерот, исто така, го сечкаме на ситни коцки. Сите состојки ги ставаме во тенџере да се варат до омекнување, со околу 2 л вода.

Кога ќе се сварат, им го додаваме измиеното просо и зачините. Ставаме да се свари просото околу 5-8 минути и го тргаме тенџерето настрана.

Несомнено една од најпопуларните и најконсумираните растителни намирници на нашите простори, но и ширум светот. Без разлика дали се црвени, жолти или зелени, дали се лути или благи, свежи или во преработка, пиперките се присутни во текот на целата година како храна, зачин, а несомнено и како лек.

По потекло, пиперката е од Јужна Америка, но денес е домаќин и се одгледува речиси насекаде. Во зависност од поднебјето каде се одгедува, може да има карактеристични форма и мирис, а се наоѓа и во различен колорит и тоа светлоцрвена, црвена, портокалова, зелена, бледожолта, жолта. Главната поделба можеби се однесува на тоа дали се лути или благи. Од ова зависи и каде и на кој начин ќе се консумира, и какви лековити својства поседува.

Пиперката содржи 4-5 пати поголема концентрација на витамин Ц од портокалот и лимонот. Количеството на витаминот Ц изнесува околу 100-250 мг во 100 г свежи пиперки.

Состав и лековитост

Пиперката е ниско енергетска намирница со висока содржина на вода. Нејзината најважна карактеристика е богатството од витамини и минерали. Пиперката е еден од најдобрите извори на витамин Ц, а содржи дури 4 пати повеќе витамин Ц од портокалот. Воедно е добар извор на витамин Б1, Б2 и Б6, витамин Е и растителни влакна. Витаминот А е присутен во облик на провитамин – бета каротен што во телото по потреба се претвора во витамин А.

Колку е позрела пиперката – толку е поголема концентрацијата на витамини и минерали.

Црвената пиперка е концентриран извор и на каротеноиди кои се одговорни за убавата црвена боја, но и за силното антиоксидативно делување. Докажано е дека ликопенот од пиперката поволно делува на здравјето на срцето и на белите дробови, додека лутеинот е важен за здравјето на очите.
Од минерали, пиперката е најбогата со калиум, фосфор и железо.

Освен примамливиот вкус, пиперката има и значајни лековити особини поради кои е добредојдена во секоја чинија.

Лековитоста на пиперката во народната медицина никогаш не била ставена под знак прашалник. Поради големото количество витамин Ц, пиперката се препорачува во исхраната за јакнење на имунолошкиот систем, а со редовна употреба во исхраната поволно влијае врз работата на системот за варење, бубрезите и крвните садови. Докажана е и употребата на пиперката како природен антидепресив, антиреуматик, афродизијак и диуретик. Пиперката не е основен лек, но помага во спречување на појава на одредени заболувања и е одлична како додаток на веќе утврдена терапија.

Купување и чување

Купувајте пиперки што имаат свеж изглед, сјајна и неоштетена површина. Пиперките може да се чуваат во фрижидер до 5 дена.

Кулинарство

Бидејќи припаѓа во медитеранска кујна, пиперката одлично оди со маслиново масло, кромид, лук, домати, тиквички, туна, сардели. Кисела или печена пиперка одлично одговара во салатите или со ладни предјадења. Може уште да и се додадат маслиново масло и медитерански зачини, со што дополнително се збогатуваат нутритивната вредност и вкусот.

Особено вкусни може да битат разни макала, подготвени од сува или од свежа пиперка, праз, кромид, лук, компир...



Црвен пипер
(алева пиперка) е можеби наједноставниот производ со кој може да се објасни колкаво е значењето и улогата на пиперката во кулинарството. Се подготвува од блага или од лута пиперка и е неизоставен за подготовка на чорби, кисела зелка, сосови...



Корисни совети

  • За да го искоритите максимумот од пиперката и нејзиното богатство од  витамин Ц, секогаш трудете се да ја консумирате свежа – така најмногу ќе профитирате од витаминот Ц.

  • Доколку сте се решиле за пржење, нека биде на бавно и на ниски температури за да се зачуваат корисните состојки.

  • Највисоки нивоа на витамин Ц во пиперката има веднаш по сечкањето. Затоа, не дозволувајте салатата да отстојува и консумирајте ја свежо подготвена.

Рецепти



Макало од црвени суви пиперки и праз

 

Мерките се сите произволни, вие си ги одредувате.

Подготовка:

Пиперките се мијат убаво, им се вади рачката и семето и се ставаат да се варат. Кога се варени, се истура водата и се оставаат да се изладат, а потоа се чистат од лушпата. Убаво ги толчиме во толчник. Им го додаваме ситно сечканиот праз. Се меша, за да се соедини празот со пиперките. Се полеваат со врело масло. Се зачинуваат со сол, по вкус.

Со карактеристични мирис и вкус, дињата е идеална освежителна намирница за долгите и топли летни денови. Иако вистинската сезона на дињата е некаде од мај до септември, сепак, во денешно време може да се најде за консумирање во текот на целата година.

Не дебелее, полна е со витамини и освежува!

Во пирамидата на исхраната, дињата е потполно рамноправна со останатото овошје. Поради својата ниска калоричност, може да се сервира во текот на целиот ден. Иако е значително блага на вкус, дињата содржи мало количество шеќер и има многу мала калорична вредност. Содржи претежно вода и богатство од витамини, минерали и важни олигоелементи. Во составот, предничат витамин Ц, А, Б1, Б6, Е, натриум, калиум, железо, целулоза и растителни влакна. Покрај ова, дињата содржи и карактеристични состојки, како органски киселини, етерични масла, сулфур, фосфор, манган, селен и цинк. Според количеството на витамин Ц, дињата не заостанува зад спанаќот, шпарглите и празот.

Љубителите на диња се во право

Покрај магичниот и неповторлив вкус и освежителен ефект, на дињата со право ѝ се припишуваат и низа лековити и здравствени ефектиОсобено корисна може да биде при состојби како:

  • висок крвен притисок

  • воспаленија на жолчни и уринарни патишта

  • акни и алергии

  • анемии

  • главоболки

  • опстипација и проблеми со дигестивниот систем

  • импотенција

  • хемороиди

Во народната медицина се познати многубројни рецептури за лекување и за подбрување на општата здравствена состојба.

  • Поради големата содржина на вода и калиум, се користи и како проверен прочистувач на организмот, а во форма на облоги, подготвени со сок од диња, помага при болки, убоди од инсекти и изгореници.

  • Лицата кои имаат проблем со циркулација, студени раце и нозе, со редовна употреба на сок од свежо исцедена диња можат во голема мера да ги олеснат симптомите.

  • Дињата има и изразени диуретски својства. Покрај месото од дињата, за оваа намена може да се користат и семки од диња. Осоебно е препорачливо за старите лица.

  • Дињата и сокот од дињата штитат и од сончеви изгореници.

Подобра од најдобриот психотерапевт

Подобар дар од природата за таканаречени растоварливи денови во текот на неделата – од дињата нема. Дава чувство на ситост, а покрај тоа, поради големата содржина на фолна киселина, помага при лачењето серотонин – хормонот на среќата и менталната хармонија.

Како да одберете идеална диња?

Идеалната диња треба да има зелено-жолта боја, а на допир треба да е тврда и да има пријатен мирис.
Избегнувајте дињи кои имаат меки делови, темни оштетувања или пукнатини.
При купување, задолжително погледнете ја дршката за да утврдите дали дињата е набрана зрела или зелена. Доколку околу дршката има капки од вода, тоа е сигурен знак дека е набрана зелена. Кај зрелата диња дршката лесно отпаѓа и на нејзино место има видливо вдлабнување.

Совети за чување

Дињата чувајте ја на собна температура два до три дена, а потоа може да се чува уште 5 дена во фрижидер. Исечена, дињата чувајте ја во фрижидер до три дена во затворен сад бидејќи мирисот од дињата може многу лесно да се пренесе на останатата храна.

Препорака

Според правилата за комбинирање на храната, дињата не се согласува ниту со еден друг производаа се јаде сама. Направете задолжително растојание помеѓу другите јадења и дињата. Јадете ја наутро или за ужина, 1,5 до 2 часа по јадење .

 

За лекување на импотенција

Семките од диња се сушат на сонце или во рерна, а потоа се мелат во мелница за кафе. По една лажица од добиениот прав се зема трипати на ден, секогаш пред јадење. Во текот на терапијата се јадат и по 5 маслинки и по една смоква дневно.

Чај од семки од диња против болести на бубрезите

За да ја олесните диурезата кај заболени бубрези, подгответе чај од семки од диња. Две лажици исушени семки се прелеваат со 500 мл зовриена вода, се покрива и се остава да отстои 3 часа. Се процедува и се пие во текот на денот како чај.

Диња и пршута.


Класична и непогрешлива комбинација прикладна како предјадење на забави или интимни вечери.
Пробајте летно раженче од диња и пршута.

Сосотојки

1 диња (околу 1 кг)

100 г пршута исечкана на ленти

200 г мини моцарели

2 лажици маслиново масло, мелен бибер

Подготовка

Моцарелата премачкајте ја со маслиново масло и посолете ја со бибер. Дињата исечкајте ја на коцки. На дрвени стапчиња нанижете наизменично од моцарелата, пршутата и дињата.
Се сервира ладно, како предјадење или како мал оброк.

За Нас

Ваш Аптекар, наменето да ги задоволи вашите потреби за квалитетни информации во врска со употребата на лековите и другите средства кои ги земате во аптеките. Ние се грижиме за вашето здравје и ќе ви обезбедиме интересни содржини кои директно ќе влијаат врз вашиот приод кон лекувањето и начинот на живот воопшто.

Следете не на Facebook

Newsletter

Внесете ја вашата е-пошта и навремено дознајте за сите новости и информации поврзани со Ваш Аптекар.